|

“Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой”

“Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой”
Шинэ Үндсэн хууль баталсны 25 жилийн ой энэ өдрүүдэд тохиож байна. Хуулийн үзэл баримтлалын талаар Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн, Д.Содном, АИХ-ын дэд дарга асан Ж.Гомбожав, иргэн Д.Ламжав нарын байр суурийг сонирхлоо.

Д.Бямбасүрэн /Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан/: АРД ТҮМЭН ТӨРӨӨ ХЯНАХ БОЛОМЖТОЙ БАЙХ ЁСТОЙ 

-Үндсэн хууль зөрчигдөж, төр аль нэг намын бүтэц шиг, намын аппарат аятай ажилладаг гажуудал нүүрлэлээ гэсэн шүүмжлэл их гардаг. Энэ талаар таны байр суурийг сонирхъё?

-Аль ч улс орон нэг төртэй, нэг итгэл үнэмшил, нэг замтай байдаг. Гэтэл Монголын нөхцөлд улс төрийн намууд төрийн эрх мэдлийг булаацалдаж, эрх барьсан нь өөрийн дураар аашилдаг болсон нь гажуудал юм.

1990 онд Ардчилсан хувьсгалын үеэр, түүний дараа Үндсэн хууль батлахдаа шийдсэн гол асуудал нь монголчууд олон намын тогтолцоотой байх нь Монголын нийгэмд сонголт бий болгох, хөгжлийн зам мөр, шийдэх асуудлынхаа хувилбаруудыг гаргах бололцоо олгоход чиглэж байсан.

25 жилийн дараа төр маань эргээд намын эрхшээлд орж, нам гэдэг бүлэглэл өөрийгөө төрөөс дээгүүр тавьчихлаа. Энэ нөхцөлд зайлшгүй гажуудал үүсдэг. Тэрийг л бид одоо амсч байна. Монгол Улс Үндсэн хуульдаа төрийн бүх эрх мэдэл ард түмний гарт байна гэж заасан.Гэтэл одоогийн байдлаар төрийн бүх эрх мэдэл намуудын гарт байна.

Намууд сонгуульд орохдоо төрийн бодлогоо явуулах хөтөлбөр гэж гаргадаг ч олон түмнээс зөвхөн саналыг нь аваад өөрсдөө төрд гарахын төлөө зүтгэж байна. Боловсруулсан бодлого нь Монгол орны нийтлэг эрх ашиг, магадгүй түүхэн хувь заяаны шаардлагад нь тохирохгүй байна. Энэ манай төрийн эмгэнэл.

Төр ард түмний мэдэлд байна гэдэг нь ард түмэн төрөө байгуулж, өөрсдөө төрөө хянах боломжтой байх ёстой. Гэтэл төр ард түмний хяналтаас гарч сонгуулийн дараа олигархиудын гарт ордог замаар явж ирсэн.

Одоо цаашлаад мафиоз бүлэглэлийн гарт орох чиг хандлага тодорч эхэллээ. Энэ нөхцөлд төр маань юу болоод байна вэ гэдгийг монголчууд бүгдээрээ бодох хэрэгтэй. Төр гэдэг нийгмийн амьдралыг зохион байгуулах, чиглүүлэх уураг тархи нь юм шүү дээ. Уураг тархиа бид өнөөдөр ямар байдлаар цэнэглэж байна вэ. Түүнийгээ эргэж харах цаг болсон.

Д.Содном /Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан/: ХАРИУЦЛАГЫГ ТОГТООХОД ХОЁР ТАНХИМТАЙ ПАРЛАМЕНТ ХЭРЭГТЭЙ 

-Төрийн бүтэц, тогтолцоог өөрчлөх ёстой. Хоёр танхимтай парламенттай болъё гэсэн асуудлыг та хэдэн жилийн өмнөөс дэвшүүлж байсан. Өнөөдөр таны байр суурь хэвээрээ юу? 

-Би цөөнгүй удаа санал дэвшүүлсэн, одоо ч тэр байр сууриндаа байна. Миний санал бол УИХ гэдэг бүтэц байна, түүний зэрэгцээ Улсын Бага хурлыг бий болгоё. Өөрөөр хэлбэл, хоёр танхимтай парламенттай болъё.

Энэ манайд өмнө нь байсан. УИХ, Улсын Бага хурал гээд уламжлаад явж байсан. Одоо тэр уламжлалаа дагахгүй бол өөрчилснөөс болж олон зүйл буруу болсныг өнгөрсөн хугацаа хангалттай харууллаа. УИХ 300-400 гишүүнтэй байх хэрэгтэй байна. Тэгвэл төрд эрх биш ард түмнээс сонгогдсон төлөөлөл түлхүү орох болов уу.

Сум, дүүрэг бүрээс, жижиг сум, дүүрэг бол гурвыг нийлүүлээд ерөнхийдөө сум, дүүргүүдээс сонгогдсон хүн Их хуралд сууж байх хэрэгтэй. Олонх нь өөрийн сонгогдсон дүүрэгт ажиллаж, амьдардаг, УИХын хувьд жилд 3-4 удаа хуралддаг байх хэрэгтэй. Сум, дүүргээс сонгосон гишүүндээ иргэд, сонгогчид нь захиа даалгавраа өгнө. Гаргаж байгаа хууль, журам нь зохицож байна уу, үгүй юу гэдгийг хэлнэ. Тэд энд баталсан хуулиа тэндээ аваачиж ярьж, тайлбарлана.

Санал, бодлыг нь сонсч, нэгтгэж аваад буцаагаад Их хурал дээрээ ярина. Ингээд ард түмэн, Их хурал хоёрын хооронд эргэх холбоо бий болно. Бага хурал нь байнгын ажиллагаатай, 30-40 хүнтэй, сайн хуульч, эдийн засагч, улстөрчдөөс бүрддэг байя. Тэд хуулиа боловсруулдаг, тэр нь буруу юу, зөв үү гэдгийг Их хурал нь хянадаг.

Зөв байвал баталдаг, буруу байвал үүрэг өгч засуулдаг байх хэрэгтэй. Засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна гэсэн Үндсэн хуулийн суурь заалт ингэж хангагдана.

Энд хоёр зүйлийг хэлж байгаа юм. Нэгдүгээрт, засгийн бүх эрхийг ард түмний мэдэлд өгөх ёстой, тэр заалтыг амьдралд яаж хэрэгжүүлэх вэ. Энэ талаас хоёр танхимтай парламентыг санал болгож байгаа юм. Гишүүдийг сонгохдоо намуудаар дамжиж биш ард түмэн өөрсдөө нэрээ дэвшүүлдэг, өөрсдөө шууд сонгодог болох хэрэгтэй. Намаас томилогддог гажуудлыг даруй засах ёстой.

Иргэн Д.Ламжав: ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ НЬ ЗӨВ 

-Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах хоёр ч ажлын хэсэг томилсон үйл явдал 25 жилийн түүхт ойтой давхцаж байна. Монголчуудын мэдэхээр 20 гаруй жил Үндсэн хуультай хамт явж ирсэн хүний хувьд та ямар бодолтой байна?
 
-Үндсэн хуулийн хамгаалалтыг Үндсэн хууль дотроо хийдэг юм байна. Гэтэл бид ингэж чадаагүй. Энэ байдлыг далимдуулан 1999-2000 онд долоон өөрчлөлтийг Үндсэн хуульд УИХ оруулж амжсан.

Дараа нь жирийн хуулиар Үндсэн хуулиа хамгаалах бүтэлгүй оролдлого хийсэн тухай түрүүнд дурдсан. Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийг Үндсэн хуулийн шүүхээс хянах механизм үгүй байгаагаас гадна УИХ ийм өөрчлөлт хийх эрхтэй байгаа нь Монгол Улсад эрх зүйн амгалан тайван байдлыг алдагдуулж байна. Иймээс Үндсэн хуульд оруулах өөрчлөлтийг иж бүрэн байдалтай хийх нь маш чухал.

Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг УИХ эцэслэн баталдгийг больж, нийтийн санал асуулгаар эцэслэн баталдаг журамд шилжих нь зүйтэй. Манайх шиг жижигхэн улс Үндсэн хуулиа нийтийн санал асуулгаар батлахгүй юм бол "Засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна” гэсэн Үндсэн хуулийн заалт хоосон цуурай болж хувирна.

Ж.Гомбожав: ГАНЦ ЗААЛТЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭЭГҮЙГЭЭС УЧИРСАН ХОХИРОЛ АСАР ИХ

-Та Монгол орны эдийн засаг хүнд байдалд орсон нь, эдийн засгийн аюулгүй байдал, тусгаар тогтнол асуултын тэмдэгтэй болчихоод байгаа нь 1992 оны шинэ Үндсэн хуулиас биш харин Үндсэн хуулийг зөрчиж гарсан бусад шийдвэр, гадаад улс оронтой харилцахдаа нэг цонхоор харилцдаггүйгээс болж байна гэсэн байсан. Энэ талаар ямар жишээ баримт байна?

-Үндсэн хуулийн ганцхан заалтыг хэрэгжүүлээгүйгээс бид ямар их хохирол амсч байгааг ганцхан жишээгээр хэлэхэд л асар олон зүйлд хамаарч байгаа. Тухайлбал, социализмын үед манайд арьс ширний үнэ өнөөдрийнх шиг дор ороогүй. Өнөөдөр яагаад ийм байдалд хүрэв гэвэл, тэр үед байсан арьс шир, шевро, шевретийн үйлдвэр байхгүй. Машин, тоног төхөөрөмжүүд нь төмрийн хаягдалд ачигдчихсан.

Тэгэхээр мал өслөө гээд байгаа чинь ямар ч борлуулалтгүй юм чинь өсөхөөс яахав. Арьс шир нь борлогдохгүй, мах нь борлогдохгүй. Мах борлогдохгүй байгаад нэг зүйлийг хэлэхэд, энд хэвлэл мэдээллийнхний сул ам их нөлөөлж байна. Үүнийг сум ам гэж хэлье. Социализмын үед малын өвчин зарим газар гарч байсан уу, гарч байсан. Хэвлэл, мэдээллийнхэн манайд тийм өвчин гарлаа гэж дэлхий нийтэд цацдаггүй байсан.

Хоёрдугаарт, Үндсэн хуулийн нэг заалтыг зориуд цохож хэлмээр байна. "Мал төрийн хамгаалалтад байна” гэж бий. Энэ ганц өгүүлбэр ямар том утга, агуулгатай байж вэ гэдгийг ард түмэн ухаараач, ойлгооч. Энэ юу гэсэн үг вэ гэвэл, мал эмнэлгийг улс гартаа барих ёстой. Эм, вакцин, тариагаар нь хангах ёстой. Эмч, мэргэжилтнүүдийг бэлтгэх ёстой.

Өнөөдөр эмч нарынх нь мэдлэг, чадвар дутмаг. Оношилж чадахгүй байтал нь өвчин газар авч, эмчлэхгүй явсаар олон аймаг, сумыг хамарч байна.

Ингээд чанарын шаардлага хангах, эсэх нь тодорхойг үй эм, тариаг хэчнээн тэрбумыг зарлагдан авчирч тарьдаг. Үржлийн ажил ямар ч шаардлага хангахгүй байна. Миний мэдэхийн том уяачид гаднаас эрлийз адуу авчирснаар Монголд адууны өвчин дэлгэрсэн.

Сэлдийний өвчнөөр олон тооны адуу үхэж байна. Сүүлийн жилүүдэд өвлийн хүйтнийг даахгүй үхэж үрэгдэх болсон. Үүнийг мэдэхгүй, адуугаа замбараагүй эрлийзжүүлж, 1956-1957 оны алдааг давтах боллоо. Ер нь бол Үндсэн хуулийн ганц өгүүлбэрийг хэрэгжүүлээгүйгээс бид ямар их хохирол амсч байна вэ. Төр, засгийн алдаатай бодлогын хор уршиг иргэдэд яаж тусдаг вэ гэдгийн жишээ ийм. Энэ бүхнийг нэгэнт өнгөрсөн юм яриад яахав гэмээргүй. Бид алдаагаа давтмааргүй байна шүү дээ.

Зууны мэдээ сонин

Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

297 сэтгэгдэл

  1. jrpbczi:
    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    jrpbczi http://www.g7ud95ve4m6eerw60oc00261xf4fj246s.org/
    <a href="http://www.g7ud95ve4m6eerw60oc00261xf4fj246s.org/">ajrpbczi&
    lt;/a>
    ujrpbczi
  2. vans shoes:
    Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point. You clearly know what youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your weblog when you could be giving us something informative to read?
    vans shoes http://www.vansshoes.us.com
  3. legend blues jordan:
    Wtf I posted a comment where is it
    legend blues jordan http://www.legendblue11.com

    KW7 louis vuitton outlet usa HP4 louis vuitton outlet LPz louis vuitton store AZ4 louis vuitton usa HVu louis vuitton handbags Hbk michael kors outlet purses IUr louis vuitton outlet store online Agy michael kors purses outlet BT8 louis vuitton sale NQu christian louboutin outlet store OT7 louis vuitton outlet store Ody christian louboutin outlet Fbw christian louboutin outlets FSr cheap christian louboutin outlet MSq michael kors outlet online BWl michael kors outlet Cg8 cheap louis vuitton handbags KY1 cheap louis vuitton bags FU8 louis vuitton bags LX8 michael kors purse EYn michael kors handbags outlet Ggu louboutin outlet Iaw michael kors outlet store GYx louis vuitton online outlet Ddr louis vuitton purses BT0 michael kors factory outlet NZr louis vuitton outlet stores CXt michael kors purses Dak louis vuitton store
    gamma blue 11s http://www.gammablueairjordan11.com/
  4. kyrie 3:
    I just want to mention I am just new to blogs and seriously loved this web-site. More than likely I’m going to bookmark your blog . You surely come with remarkable posts. With thanks for revealing your blog.
    kyrie 3 http://www.kyrie3.com
  5. Craig Biggio Astros Jersey:
    Ramroop is a close friend of former President Bharrat Jagdeo under whose watch the Learning Channel was started up.
    Craig Biggio Astros Jersey http://www.salecheapjerseys.us.com/Biggio-craig-jersey-7-astros-blue-stitched-t
    eam-mlb-navy-logo-fashion-17-sh/
  6. lebron shoes:
    We delight ourselves on placing our gamers first, offering a continuous first-class gaming experience.
    lebron shoes http://www.lebronshoes.us
  7. calvin klein outlet:
    Through the determine it's possible to quickly fully understand the fact that Barbour quilted layers own certain various quilts designated straight into him or her that include to the acceptance of layers. This utterly depends upon anyone to choose wherein for you to put on those layers. You may apply to him or her for an heavyweight coat as well as upon excitement holidays to boot.
    calvin klein outlet http://www.calvinkleinunderwear.us.com
  8. lebron soldier 10:
    ingin usaha developer Property tapi belum ngerti metodenya ?
    lebron soldier 10 http://www.lebronsoldier10.us

    Radmanovic phrase Portland defeat The nuggets came away
    nike huarache http://www.nikehuarache.us.com
  9. Maillot inter milan 2017-2018:
    Merci ! Oui c’est article est très utile !
    Maillot inter milan 2017-2018 http://www.maillotsfoots.com/maillot-clubs/serie-a/inter-milan
  10. Roll-Bond-Verdampfer:
    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    Roll-Bond-Verdampfer http://www.cnchangfa.cn/de/
  11. nike kobe 11 high:
    Hello! I just would like to give a huge thumbs up for the great information you鈥檝e got here on this post. I are going to be coming back to your blog for a lot more soon.
    nike kobe 11 high http://www.kobe11elite.org/
  12. JuJu Smith-Schuster College Jersey:
    NICIL, Ram said, owns what is called a Special Share in the company and according to the Articles of Amendment of the company “no action can be taken by the Bridge Company, without the affirmative vote” of NICIL.
    JuJu Smith-Schuster College Jersey http://www.wholesalenfljerseyssale.us.com/trojans-9-juju-smith-schuster-red-pac
    -12-c-patch-stitched-ncaa-jersey-gb.html
  13. Air max pas cher:
    I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my trouble. You're wonderful! Thanks!
    Air max pas cher http://www.theoutletsshop.com
  14. nb shoes:
    "The best basketball shoes Nike" was exposed
    nb shoes http://www.newbalanceshoes.us.com

    Hey there, You’ve done an excellent job. I’ll definitely digg it and personally recommend to my friends. I am confident they will be benefited from this site.
    kyrie 4 http://www.kyrie4.com
  15. Joe Carter Indians Jersey:
    Fashioned like the Wai-Wai benabs or shelters which are found deep in Guyana’s interior, it occupied an area of 460 square metres, which made it the largest structure of its kind in Guyana.
    Joe Carter Indians Jersey http://www.salecheapjerseys.us.com/Green-stitched-indians-carter-jersey-salute-
    service-joe-30-mlb-to-17-ia/

    He continued, “But if wrongdoers and the beneficiaries of wrongdoing know that the improper decisions are likely to be reversed even after the passage of relatively long periods of time they will not be so keen to be party to such behaviour again.
    Cheap China Jerseys http://www.cheapnfljerseyswholesalechina.us.com/
  16. Maillot OL 2017-2018:
    Wouah de jolies idées, merci ;)
    Maillot OL 2017-2018 http://www.maillotsfoots.com/maillot-clubs/ligue-1/olympique-lyonnais
  17. copy van cleef mini necklace:
    cartierbraceletlove alpha, we have either finished a microscopic wave 5 on your wave count, or more likely this is the real wave 4. If it is, we must now be close to the 38 fib. Thoughts?
    copy van cleef mini necklace http://www.venditegioielli.ru/
  18. Air max pas cher:
    I?d have to check with you here. Which is not something I usually do! I enjoy reading a post that will make people think. Also, thanks for allowing me to comment!
    Air max pas cher http://www.officiellefrshops.com
  19. kyrie irving shoes:
    Teammates opponents recognition yi performance: has the power to gain a foothold
    kyrie irving shoes http://www.kyrieirvingshoes.net

    We delight ourselves on placing our gamers first, offering a continuous first-class gaming experience.
    adidas nmd womens http://www.adidasnmdwomens.com

    Get the world wave again!See jun LingMeng one feet Two rounds of two point he didn't get black
    Curry Shoes http://www.curry-shoes.com
  20. wooden puzzles for kids:
    MrMicro-targeting voters helped elect the president
    wooden puzzles for kids http://www.woodenpuzzles.cc
  21. Maillot inter milan Pas Cher:
    Bonsoir et merci pour le partage
    Maillot inter milan Pas Cher http://www.maillotsfoots.com/maillot-clubs/serie-a/inter-milan
  22. Magnetic Transducer:
    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    Magnetic Transducer http://www.sancobuzzer.com/da/

    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    V铆deo Brochura Fabricante http://www.szsinotec.com/pt/
  23. fake kobe 11:
    Have had these wow gold for about a month, but have been bringing all of them time. They are really gorgeous, incredibly nice and fashion. Just great, appreciate them!
    fake kobe 11 http://www.fakekobes.com
  24. red lace dress:
    Normally I do not learn article on blogs, but I wish to say that this write-up very pressured me to try and do it! Your writing taste has been amazed me. Thanks, quite great article.
    red lace dress http://www.lacedress.us
  25. Maillot milan ac Pas Cher:
    Wouah de jolies idées, merci ;)
    Maillot milan ac Pas Cher http://www.maillotsfoots.com/maillot-clubs/serie-a/milan-ac
  26. calvin klein outlet:
    绉併伅銆佺郸鏂欐棩銉兗銉炽偟銉兗BC銆併偒銉娿儉銈掓帰銇椼仸銇勩伨銇欍€傜郸鏂欐棩銉兗銉炽偢銉c偗銈姐兂MS銇屻仼銇撱伀銇傘倠銇嬬煡銇c仸銇勩伨銇欍亱锛
    ?
    calvin klein outlet http://www.calvinkleinunderwear.us.com
  27. Injection Molding Polymers:
    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    Injection Molding Polymers http://www.ehaoplastic.com
  28. gmt rolex imitation:
    cartierbraceletlove Great post! Hey Paul I want to share something that really blessed me! A few months ago I was really bothered by this. I began to pray and a image popped in my mind. I saw a big 100 foot title wave and surfers trying to surf the wave. But effortless the large wave wiped them out. The Holy Spirit began to open it up to me. The 100 foot title wave represents this grace revolution across the earth. The surfers represent the few people who are bringing in false teachings, universalism, no hell, inclusionism exc. they are trying to ride or surf this big title wave of grace in the name of grace. But the true gospel of grace, this great title wave across the earth will wipe out those teaching and doctrines like they were never there.
    gmt rolex imitation http://www.brandmovement.net/
  29. Maillot argentine Pas Cher:
    Merci ! Oui c’est article est très utile !
    Maillot argentine Pas Cher http://www.maillotsfoots.com/maillot-nations/maillot-argentine
  30. Tel Tube Evaporat枚r:
    “Намуудаас төрийн эрх мэдлийг салгаж ард түмэнд өгөх ёстой” » Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт
    Tel Tube Evaporat枚r http://www.cnchangfa.cn/tr/