|

Бусдад буруугаа чихсэн “ХӨӨСРӨЛТ”

Бусдад буруугаа чихсэн “ХӨӨСРӨЛТ”

 

Дэлхийн зах зээл дээр нэг баррель газрын тосны үнэ 28 ам.долларт хүрсэн ч манайд шатахууны үнэ буурахгүй байсан нь бодит үнэн. Шат дараатай арга хэмжээний үр дүнд 10-400 төгрөгөөр бууруулж байсан нь ч бас л үнэн. Энэ бол 2016 оны эхэн үе. Манай улсын газрын тосны экспорт, импорттойгоо дүйдэг. Бүр тодруулбал, энэ оны гуравдугаар сард 1.6  сая тонн газрын тос олборлож 1.5 саяыг экспортолсон тухай Ашигт малтмал, газрын тосны газрын цахим хуудаст тэмдэглэжээ. Дэлхийн зах зээлийн үнийн хэлбэлзэлтэй манай улс шатахууныхаа үнийг уялдуулан буулгах боломж бүрдүүлсэн нь саяхан. Өмнө нь Роснефть компанийн хэлсэн үнээс хамаардаг байсан зах зээл газрын тос олборлож, экспортод гаргадаг болсныхоо хүчээр дэлхийн үнийн жишигтэй дүйцдэг болсон хэмээн тухайн үед албаныхан тайлбарлаж байв.
 

ШАТАХУУНЫ ҮНЭ ЯАГААД ӨСӨВ


2016 оны нэгдүгээр сард дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны үнэ 33.74 амдоллар байжээ. Харин энэ оны нэгдүгээр сард 64.34 ам.доллар болон өссөн байгаа юм. Хоёр жилийн хугацаанд 30.6  ам.доллараар өссөн байна. Энэ өсөлт шатахууны жижиглэнгийн үнийг огцом өсгөхөд голлон нөлөөлөх үзүүлэлт биш гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолсон. Ер нь дэлхийн зах зээлийн үнэ манай улсын шатахууны үнэд нөлөөлөх хугацаа нь 45-60 хоног үргэлжилдэг аж. Гэхдээ хоёр жилийн өмнө шатахуун импортлогчид шатахууны онцгой албан татвар, гаалийн албан татвар, НӨАТ төлдөг байсан. Харин одоо онцгой болон гаалийн татвараас бүрэн чөлөөлөгдсөн байгаа. Тиймээс үнийг өсгөхгүй байх боломжтой хэмээн судлаачид ярьж байна. Тэгвэл шатахууны үнэ яагаад өсөв.

Импортлогч компаниудын тайлбарлаж буйгаар дэлхийн зах зээл дээрх нефтийн үнэ өссөн. Түүнчлэн валютын ханшийн өсөлт тэднийг алдагдалтай ажиллахад нөлөөлж буй гэв. Үнэн хэрэгтээ бид дэлхийтэй барьцаад хаа хүрэх вэ. Дэлхийн жишигт нийцсэн цалин хөлстэй, хуримтлалтай дундаж давхрагатай бол ямар ч асуудалгүй гэдэг.
 

ГАРЦ...


Шатахуун бол манай улсын гадаад зах зээлээс хамгийн хараат, стратегийн салбар. Шатахууны үнийг дагаж өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний үнэ өсдөг. Тиймээс тогтвортой байлгах нь нэн чухал юм. Тиймээс шатахууны үнийг тогтвортой барих хөшүүргийг Засгийн газраас авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ өсвөл шатахуун импортлогчдын онцгой болон гаалийн татварыг бууруулах, бүр "0”-лэх ч боломж бий. Нөгөөтэйгүүр валютын ханшийг бууруулах гаргалгаа ч тэдний л мэдлийнх. Валютын нөөцөө зузаатгахын тулд Монголбанк алт худалдан авдаг. Харин өнгөрсөн сард 2132 кг алт худалдан авснаар энэ оны эхнээс хойш нийт 9.34 тонн алт хадгалж буй. Мөн гадаад валютын албан нөөц нь 3.2 тэрбумд хүрсэн тухай мэдээллийг Монголбанкны цахим хуудсаас харж болно.

Шатахууны үнэд нөлөөлсөн гэх "ноён ногоон” 2016 оны нэгдүгээр сарын 1-нд 1995.51 төгрөгтэй дүйж байв. Харин өнгөрсөн баасан гаригт 2457.53 төгрөгтэй тэнцэж байлаа. Тэгэхээр шатахууны үнэ өсөх шалтгаан болж буй валютын ханшийг бууруулах боломжийг Төвбанк хийх учиртайг албан бус эх сурвалж тодотгосон. Түүнчлэн татварын бодлогоор дамжуулан хөшүүрэгдэх аргыг Засгийн газар хийвэл ард түмний нуруу тэнийх болов уу?
 

ХӨШҮҮРЭГ ДУТАЖ БАЙНА УУ?


2016 онд шатахууны үнийг тогтвортой байлгахын тулд шатахуун импортлогчиддоо хөнгөлөлттэй зээл өгч, валютын форвард хэлцлүүдийг амжилттай хийсэн байдаг. Түүнчлэн гадна талын эх үүсвэрүүдтэйгээ баг болж ажилласны үр дүнд 300-400 ам.доллараар хямдруулан, дэлхийн зах зээлийн үнээр авч эхэлсэн зэрэг нь эерэг нөлөөлөл байсныг тухайн үед олон нийт талархан хүлээж авсан. Энэ талаар зарим эх сурвалж "Сүүлийн 2-3 жил Засгийн газрын бодлогоор үнийн зөрүүг татвараар зохицуулж ирсэн. Тухайлбал үнэ хямд байхад нь онцгой татвараар зөрүүг нь Засгийн газар авч, үнэ өсөхөөр онцгой татварын хөнгөлөлт үзүүлэх арга хэмжээ авч ирсэн. Тиймээс хэрэглэгчид үнийн өсөлтөд өртөөгүй” хэмээн тайлбарлав. Манай улс өвөлдөө 70 сая литр, зундаа 110-120 сая литр шатахуун хэрэглэдэг гэсэн тооцоо бий. Хэрэв шатахууны үнэ өсвөл дор хаяж 7-12 их наяд төгрөгийг иргэдийн халааснаас "сэгсэрнэ” гэсэн үг.
 

ВАЛЮТЫН ХАНШ БУРУУТАЙ ЮУ?


Шатахууны үнэ өсвөл иргэдийн амьжиргаанд шууд нөлөөлдөг учраас хүмүүс анхааралтай ажигладаг. Гэтэл автомашины хийн түлшний үнэ богино хугацаанд 50-100 төгрөгөөр өсөв. Манай улс хийн түлшээр явдаг автомашиныг хэрэглээндээ оруулж ирээд чамгүй хугацаа өнгөрч байна. Шатахууны үнэ өслөө гэх "газан тэрэг”-тэй нөхдүүд нэг их ойшоодоггүй. Учир нь өвөлдөө 1150-аас хол давахгүй, зундаа 950-1050 төгрөгөөр борлуулагдах "зоог”-той унаатай болохоор "маадгар” байсан хэрэг. Гэтэл өнгөрсөн зургадугаар сараас эхлэн хоёр удаагийн давтамжтайгаар үнэ өссөн юм. Учрыг лавлахад "Гадаад талдаа үнэ өссөн. Мөн валютын ханш өсч байна” гэдэг тайлбар хэлэв.

Энэ мэтчилэн бүхий л зүйлд гадны зах зээл болоод валютын ханш буруутай мэтээр аягладаг болж. Тэгэхээр ард түмэн нь ч, аж ахуйн нэгж нь ч бүр цаашилбал засаг төр нь ч хийх ажлаа л хийчихвэл энэ мэт "хөөрөгдөл” газар авахгүй л болов уу.



Зууны мэдээ
Д.Оюунчимэг

Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

10 сэтгэгдэл

  1. kyrie 4:
    Can I just say what a relief to seek out someone who actually knows what theyre speaking about on the internet. You definitely know the best way to convey a problem to mild and make it important. More folks need to read this and understand this facet of the story. I cant consider youre not more well-liked since you undoubtedly have the gift.
    <a href="http://www.kyrie4.org" >kyrie 4</a> kyrie 4

    I as well as my pals came taking note of the great guidelines from your web page and so quickly came up with a horrible suspicion I had not expressed respect to the web site owner for those tips. All the young men had been for that reason stimulated to read through them and already have in actuality been taking pleasure in those things. Thanks for getting very considerate and then for using these kinds of wonderful useful guides millions of individuals are really desirous to learn about. Our sincere regret for not saying thanks to sooner.
    adidas ultra boost
  2. damian lillard shoes:
    There are some attention-grabbing deadlines in this article but I don抰 know if I see all of them middle to heart. There is some validity but I'll take hold opinion until I look into it further. Good article , thanks and we wish extra! Added to FeedBurner as well
    damian lillard shoes
  3. michael kors handbags:
    I抦 impressed, I have to say. Actually hardly ever do I encounter a weblog that抯 each educative and entertaining, and let me let you know, you've hit the nail on the head. Your thought is outstanding; the problem is something that not sufficient persons are talking intelligently about. I'm very comfortable that I stumbled across this in my search for one thing relating to this.
    michael kors handbags
  4. adidas zx flux:
    There are definitely loads of details like that to take into consideration. That may be a great level to bring up. I offer the ideas above as normal inspiration but clearly there are questions like the one you convey up the place crucial thing will likely be working in honest good faith. I don?t know if best practices have emerged round things like that, but I am sure that your job is clearly identified as a good game. Both girls and boys feel the influence of only a second抯 pleasure, for the rest of their lives.
    adidas zx flux
  5. Adidas NMD Men Women Mesh Surface Peru:
    Thank you so much for providing individuals with remarkably spectacular chance to read articles and blog posts from this blog. It's usually so sweet and as well , jam-packed with a lot of fun for me personally and my office mates to search your web site at minimum three times every week to find out the new issues you will have. And indeed, I'm just actually satisfied concerning the exceptional information served by you. Selected 4 points in this article are absolutely the most beneficial I have had.
    Adidas NMD Men Women Mesh Surface Peru
  6. balenciaga triple s:
    A powerful share, I just given this onto a colleague who was doing somewhat evaluation on this. And he the truth is bought me breakfast because I discovered it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love studying extra on this topic. If attainable, as you change into experience, would you mind updating your weblog with extra details? It is extremely useful for me. Big thumb up for this blog post!
    balenciaga triple s
  7. adidas nmd:
    I am glad for commenting to let you know of the remarkable experience my friend's child encountered viewing yuor web blog. She discovered such a lot of things, which included how it is like to have an ideal helping heart to have most people without difficulty know just exactly selected tricky matters. You truly did more than our desires. Thank you for displaying such informative, safe, edifying and also unique guidance on this topic to Lizeth.
    adidas nmd

    An impressive share, I simply given this onto a colleague who was doing somewhat analysis on this. And he in reality purchased me breakfast as a result of I found it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the deal with! But yeah Thnkx for spending the time to debate this, I really feel strongly about it and love reading extra on this topic. If potential, as you become experience, would you thoughts updating your blog with more particulars? It is highly helpful for me. Big thumb up for this weblog post!
    longchamp handbags
  8. yeezy 500:
    Can I just say what a aid to find someone who really is aware of what theyre speaking about on the internet. You positively know the way to bring a problem to mild and make it important. More people must read this and perceive this aspect of the story. I cant consider youre not more widespread since you definitely have the gift.
    yeezy 500
  9. ferragamo belts:
    Spot on with this write-up, I really think this web site wants rather more consideration. I抣l most likely be again to read rather more, thanks for that info.
    ferragamo belts
  10. nmd r1:
    Youre so cool! I dont suppose Ive learn anything like this before. So nice to seek out somebody with some unique thoughts on this subject. realy thank you for beginning this up. this web site is something that's wanted on the internet, someone with slightly originality. helpful job for bringing something new to the internet!
    nmd r1