|

Ч.Хүрэлбаатарын хар хууль батлагдвал…

Хар хууль гэхээр хүмүүс багцаалж байгаа. Дээхнэ, ардын хувьсгалын дараах жилүүдийн их хэлмэгдүүлэлтийн үед "Хар малгайт” Б.Жамбалдорж гэж Дотоод яамны орлогч сайд байв. Тэрээр 1949 онд өөрийнхөө нэрээр Жамбалдоржийн хар хууль гэж нэрлэгдсэн тогтоолоор хэдэн мянган хүнийг хороосон нь түүхэнд бичигдэж үлдсэн. 

Сүүлд, 2002 оны Эрүүгийн хуулийг Ц.Нямдоржийн хар хууль, Доржуудын хар хууль гэж бас нэрлэдэг. 2010 оны арваннэгдүгээр сарын эхээр болсон МАХН-ын Их хурал дээр УИХ-ын гишүүн асан М.Далайхүү намынхаа дүрэмд оруулах өөрчлөлтийн талаар "… "Доржуудын хар хууль” гэдэг Эрүүгийн шинэ хуультай адил өөрчлөлт оруулж байгаа юм байна. Хазгай гишгэх тоолонд намаас гаргана хэмээж байгаа нь гишүүдэд эмзэг тусч байна” гэж хүртэл шүүмжилж байв. Тэгэхээр Хар хууль гэдэг хүнийг хэлмэгдүүлдэг гэсэн ерөнхий ойлголт бий гэсэн үг.

Тэгвэл хэдхэн хоногийн дараа болох УИХ-ын ээлжит бус чуулганы хэлэлцэх асуудалд Татварын багц хуулийн өөрчлөлтийг оруулж байгаа ажээ. 2019 оны хоёрдугаар сарын 19-ний өдөр Төсвийн байнгын хороогоор хэлэлцүүлсэн байдлаас харахад Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар нар энэ хуулийг дэмжүүлээд батлуулах бололтой байна. Гэхдээ энэ хууль батлагдах аваас Ч.Хүрэлбаатарын хар хууль нэрлэгдэх нь гарцаагүй бөгөөд бизнесмэнүүд, жирийн татвар төлөгчид ч энэ хуулиас болж хэлмэгдэх болж байгаа юм. Учир нь Татварын ерөнхий хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд маш ноцтой заалтуудыг суулгасан байна.

Тухайлбал, хуулийн 58.1-д "Доор дурдсан этгээд нь татвар төлөгчийн үйл ажиллагаа явуулахад зайлшгүй шаардлагатай хөрөнгийг эзэмшдэг боловч тухайн хөрөнгийн үр шимийг татвар төлөгч хүртдэг бөгөөд тухайн үйл ажиллагаанд хамаарах татварын өрийг хураахад татвар төлөгчийн хөрөнгө хүрэлцэхгүй тохиолдолд уг этгээд нь татвар төлөх үүрэгтэй хоёрдогч этгээд байна. 58.1.1-д "Татвар төлөгч хувь хүн бол түүний гэр бүлийн гишүүд”, 58.1.2-т "Татвар төлөгч гэр бүлийн гишүүдийн оролцоотой хуулийн этгээд бол Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.4.-т заасан түүний гэр бүлийн гишүүн үндсэн хувь эзэмшигч, эсхүл хуулийн этгээдийн ажилтан” гэж оруулжээ. 

Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.4-т "гэр бүлийн гишүүн” гэж гэрлэгчид, тэдэнтэй хамт амьдарч байгаа төрсөн, дагавар, үрчлэн авсан хүүхэд болон төрөл садангийн хүнийг” ойлгоно гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, татварын өрийг татвар төлөгчийн гэр бүлийн гишүүд, тухайн байгууллагын ажилтнууд хувааж үүрэх заалтыг оруулчихсан байгаа юм. Гэтэл Үндсэн хуулийн 17.1.3-т "хуулиар ногдуулсан албан татвар төлөх” үүргийг ёсчлон биелүүлнэ гэж заасан. Мэдээж Монгол Улсын иргэн ийм үүрэгтэй. Гэхдээ уг хуулийн 16.14-т "Гэм буруутны ял зэмлэлийг түүний гэр бүлийн гишүүд, төрөл саданд нь халдаан хэрэглэхийг хориглоно” гэчихсэн байгаа. Ингэхээр удахгүй батлагдаж мэдэх Татварын ерөнхий хууль Үндсэн хуулийг зөрчиж, хүний эрхэнд халдсан гэсэн үг.

Мөн, уг хуулийн төслийн 46 дугаар зүйлийн 46.3-т "…Нөхөн ногдуулалтын актад гомдол гаргахдаа уг актаар нөхөн ногдуулсан татварын хүлээн зөвшөөрөөгүй дүнгийн 10 хувийг төсөвт төлөх ба уг дүн нь 100 сая төгрөгөөс хэтрэхгүй байна” гэж орсон байна. Энэ нь ТЕГ-ын Маргаан таслах зөвлөлд гомдол гаргаж байгаа татвар төлөгчид тавьсан босго юм. Мэдээж хэрэг, татвар буй дор төр оршдог. Татвар төлөх нь иргэн болоод хуулийн этгээдийн үүрэг. Гэхдээ татвар төлөгч санаатай болоод санаандгүй аль ч хэлбэрээр татварын өрөнд орж акт тавиулах хэмжээнд очдог. Энэ бол амьдрал дээр байнга тохиолддог зүйл. Тиймээс энэ өөрчлөлт бүхий хууль батлагдвал хуулийн хэлээр татвар төлөгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан явдал болох юм 

Татварын байцаагчийн тавьсан актын 10 хувьтай тэнцэх хэмжээний босгыг төлж байж маргаан үүсгэх болж байгаа учраас өндөр дүнтэй акт тавиулахгүйн тулд татвар төлөгч яаж таарах вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ. Ер нь бол Татварын ерөнхий хуульд суусан энэ шинэ заалт Монгол Улсын иргэний Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхийг ноцтой зөрчиж байгаа юм. Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.4-ийн "…Монгол Улсын хууль, олон улсын гэрээнд заасан эрх, эрх чөлөө нь зөрчигдсөн гэж үзвэл уул эрхээ хамгаалуулахаар шүүхэд гомдол гаргах, бусдын хууль бусаар учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд, эцэг эх, үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг өгөхгүй байх, өөрийгөө өмгөөлөх, хууль зүйн туслалцаа авах, нотлох баримтыг шалгуулах, шударга шүүхээр шүүлгэх” гэсэн эрх шууд зөрчигдөнө.

Ингэхээр ганц энэ заалтаас болж нэгдүгээрт, татварын байцаагч, татвар төлөгч хоёр авлигын хэргийн хам хэрэгтэн болж болзошгүй эрсдэл бодитойгоор бий болно. Хоёрдугаарт, татвар төлөгчийн Үндсэн хуулиар олгогдсон эрх хөндөгдөж байгаа юм. Иймэрхүү заалт энэ хуулийн төсөлд дахиад хэд хэд байна. Гэтэл өнөөдөр эрх мэдэл өндөртэй байгаа Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар хүч түрэн зүүтгүүлж, түүнийг нь МҮХАҮТ-ын ерөнхийлөгч асан Б.Лхагважав мэтийн хүмүүс дэмжиж гүйсээр батлуулж мэдэхээр болоод байна.

Хэрвээ энэ Ч.Хүрэлбаатарын хар төсөл нь хууль болоод батлагдчихвал ард түмэн татварын бус хуулийн дарамтыг яс махандаа тултал мэдрэх болж байгаа юм.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин 2019.3.13 № 52 (6019)

Б.ДАМДИН-ОЧИР

Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

16 сэтгэгдэл

  1. kyrie 1 black for cheap:
    <a href="http://www.bettorkorea.com/cleveland-cavaliers-23-lebron-james-cavfa
    natic-white-swingman-throwback-jersey-jerseyshop_it">cleveland cavaliers 23 lebron james cavfanatic white swingman throwback jersey</a>,<a href="http://www.bettorkorea.com/men-nike-san-francisco-49ers-23-lamichael
    -james-limited-white-nfl-jersey-sale-jerseyshop_it">men nike san francisco 49ers 23 lamichael james limited white nfl jersey sale</a>,<a href="http://www.bettorkorea.com/elite-paul-fanaika-womens-jersey-kansas-c
    ity-chiefs-74-road-white-nfl-jerseyshop_it">elite paul fanaika womens jersey kansas city chiefs 74 road white nfl</a>,<a href="http://www.bettorkorea.com/men-nike-seahawks-50-k.j.-wright-steel-bl
    ue-team-color-nfl-vapor-untouchable-limited-jersey-jerseyshop_it">men nike seahawks 50 k.j. wright steel blue team color nfl vapor untouchable limited jersey</a>
    kyrie 1 black for cheap http://www.palmerlawaz.com/kyrie-1-black-for-cheap-shipping_de
  2. boston red sox stocking cap space billig:
    <a href="http://www.basteadman.com/fox-racing-hat-sizes-os-billig-hatg_uk&quo
    t;>fox racing hat sizes os billig</a>,<a href="http://www.basteadman.com/nike-stock-cuffed-knit-hat-pattern-billig-
    hatg_uk">nike stock cuffed knit hat pattern billig</a>,<a href="http://www.basteadman.com/cincinnati-reds-fitted-hats-new-era-94-bil
    lig-hatg_uk">cincinnati reds fitted hats new era 94 billig</a>,<a href="http://www.basteadman.com/rockstar-energy-new-era-hats-for-sale-bill
    ig-hatg_uk">rockstar energy new era hats for sale billig</a>
    boston red sox stocking cap space billig

    <a href="http://www.viagraaction.com/texas-rangers-aggie-hat-us-billig-hatche
    ap_es">texas rangers aggie hat us billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/washington-nationals-camouflage-hat-70-b
    illig-hatcheap_es">washington nationals camouflage hat 70 billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/new-era-nfl-2014-on-field-knit-hat-benga
    ls-2016-billig-hatcheap_es">new era nfl 2014 on field knit hat bengals 2016 billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/boston-red-sox-hat-font-worth-billig-hat
    cheap_es">boston red sox hat font worth billig</a>
    adidas predator 18.4 fg all black billig
  3. cincinnati reds distressed hat 90:
    <a href="http://www.sieuthiazk.com/cfl-jerseys-winnipeg-blue-bombers-17-nick-
    moore-blue-jerseys-jerseysale_fr">cfl jerseys winnipeg blue bombers 17 nick moore blue jerseys</a>,<a href="http://www.sieuthiazk.com/men-nike-washington-redskins-29-roy-helu-e
    lite-burgundy-red-team-color-nfl-jersey-sale-jerseysale_fr">men nike washington redskins 29 roy helu elite burgundy red team color nfl jersey sale</a>,<a href="http://www.sieuthiazk.com/game-leveon-bell-mens-jersey-pittsburgh-st
    eelers-26-home-black-nfl-jerseysale_fr">game leveon bell mens jersey pittsburgh steelers 26 home black nfl</a>,<a href="http://www.sieuthiazk.com/colombia-17-felipe-pardo-home-mens-long-sl
    eeves-2016-2017-country-national-team-soccer-jerseys-jerseysale_fr">col
    ombia 17 felipe pardo home mens long sleeves 2016 2017 country national team soccer jerseys</a>
    cincinnati reds distressed hat 90
  4. nike magista onda green 300 billig:
    <a href="http://www.pessimistov.net/limited-will-hill-womens-jersey-baltimore
    -ravens-48-road-white-nfl-billig-jerseyme_it">limited will hill womens jersey baltimore ravens 48 road white nfl billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/chicago-cubs-23-sandberg-white-pinstripe-
    jersey-billig-jerseyme_it">chicago cubs 23 sandberg white pinstripe jersey billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/game-malcolm-butler-mens-jersey-new-engla
    nd-patriots-21-road-white-nfl-billig-jerseyme_it">game malcolm butler mens jersey new england patriots 21 road white nfl billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/chicago-blackhawks-27-jeremy-roenick-blac
    k-jersey-billig-jerseyme_it">chicago blackhawks 27 jeremy roenick black jersey billig</a>
    nike magista onda green 300 billig
  5. nike kyrie irving 1 price ebay billig:
    <a href="http://www.vanebull.com/mens-indianapolis-colts-58-trent-cole-elite-
    jersey-white-pro-line-gold-collection-billig-jerseys_uk">mens indianapolis colts 58 trent cole elite jersey white pro line gold collection billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/nike-mens-paul-soliai-jersey-miami-dolphins-
    96-elite-aqua-green-nfl-jersey-sale-billig-jerseys_uk">nike mens paul soliai jersey miami dolphins 96 elite aqua green nfl jersey sale billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/game-knowshon-moreno-youth-jersey-miami-dolp
    hins-28-road-white-nfl-billig-jerseys_uk">game knowshon moreno youth jersey miami dolphins 28 road white nfl billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/mens-new-york-jets-80-wayne-chrebet-nike-kel
    ly-green-color-rush-2015-nfl-elite-jersey-billig-jerseys_uk">mens new york jets 80 wayne chrebet nike kelly green color rush 2015 nfl elite jersey billig</a>
    nike kyrie irving 1 price ebay billig
  6. nike kd 6 flight club billig:
    <a href="http://www.viagraaction.com/new-york-yankees-purple-baseball-cap-zal
    ando-billig-hatcheap_no">new york yankees purple baseball cap zalando billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/chicago-white-sox-hat-quiz-billig-hatche
    ap_no">chicago white sox hat quiz billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/cute-knitted-baby-boy-hats-name-xbox-bil
    lig-hatcheap_no">cute knitted baby boy hats name xbox billig</a>,<a href="http://www.viagraaction.com/cincinnati-reds-fitted-mesh-hat-meaning-
    billig-hatcheap_no">cincinnati reds fitted mesh hat meaning billig</a>
    nike kd 6 flight club billig
  7. where do they sell air force 1s billig:
    <a href="http://www.pessimistov.net/monster-energy-trucker-caps-lock-billig-h
    atme_no">monster energy trucker caps lock billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/san-francisco-giants-hat-pins-near-me-bil
    lig-hatme_no">san francisco giants hat pins near me billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/dolphins-cowboy-hat-crochet-patterns-bill
    ig-hatme_no">dolphins cowboy hat crochet patterns billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/chicago-white-sox-alternate-hat-questions
    -billig-hatme_no">chicago white sox alternate hat questions billig</a>
    where do they sell air force 1s billig
  8. mercurial superfly iv club zero billig:
    <a href="http://www.vanebull.com/nike-kobe-11-2016-shoes-for-sale-billig-shoe
    su_uk">nike kobe 11 2016 shoes for sale billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/nike-kyrie-1-driveway-black-billig-shoesu_uk
    ">nike kyrie 1 driveway black billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/nike-kyrie-s1hybrid-all-pink-for-canada-bill
    ig-shoesu_uk">nike kyrie s1hybrid all pink for canada billig</a>,<a href="http://www.vanebull.com/new-jordan-ultra.fly-2-black-red-shoes-austr
    alia-billig-shoesu_uk">new jordan ultra.fly 2 black red shoes australia billig</a>
    mercurial superfly iv club zero billig
  9. giay nike hypervenom phelon tf billig:
    <a href="http://www.olathescion.com/nike-air-huarache-black-red-grey-for-chea
    p-billig-jordanv_no">nike air huarache black red grey for cheap billig</a>,<a href="http://www.olathescion.com/harga-adidas-yeezy-boost-750-original-201
    7-billig-jordanv_no">harga adidas yeezy boost 750 original 2017 billig</a>,<a href="http://www.olathescion.com/nike-kobe-9-elite-low-hyper-grape-no-bill
    ig-jordanv_no">nike kobe 9 elite low hyper grape no billig</a>,<a href="http://www.olathescion.com/nike-shox-all-white-shoes-on-sale-billig-
    jordanv_no">nike shox all white shoes on sale billig</a>
    giay nike hypervenom phelon tf billig
  10. Pandora Jewelry:
    6 minutes; second, diligently hydrating and properly replenishing salt, because high temperature is particularly prone to dehydration and electrolyte imbalance; third, to understand the physical condition, runners should understand the initial symptoms of heat stroke such as nausea, dizziness, or loss of direction, etc.
    Pandora Jewelry
  11. new york yankees newborn hat noir billig:
    <a href="http://www.pessimistov.net/nba-jerseys-los-angeles-clippers-6-deandr
    e-jordan-white-jerseys-billig-jerseyme_no">nba jerseys los angeles clippers 6 deandre jordan white jerseys billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/game-melvin-ingram-womens-jersey-san-dieg
    o-chargers-54-road-white-nfl-billig-jerseyme_no">game melvin ingram womens jersey san diego chargers 54 road white nfl billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/nike-washington-redskins-36-sua-cravens-g
    ame-white-nfl-jersey-billig-jerseyme_no">nike washington redskins 36 sua cravens game white nfl jersey billig</a>,<a href="http://www.pessimistov.net/womens-san-diego-chargers-17-philip-river
    s-blue-strobe-2015-nfl-nike-fashion-jersey-billig-jerseyme_no">womens san diego chargers 17 philip rivers blue strobe 2015 nfl nike fashion jersey billig</a>
    new york yankees newborn hat noir billig
  12. nike air max 1 supreme qs:
    <a href="http://www.diplomrusd.com/markus-thorandt-white-yellow-uk-socceron_n
    o">markus thorandt white yellow uk</a>,<a href="http://www.diplomrusd.com/air-jordan-18-wei%C3%9F-schwarz-rot-schuhe
    -socceron_no">air jordan 18 weiß schwarz rot schuhe</a>,<a href="http://www.diplomrusd.com/nike-air-jordan-cp3.ix-ae-white-socceron_n
    o">nike air jordan cp3.ix ae white</a>,<a href="http://www.diplomrusd.com/all-orange-adidas-adizero-99g-shoes-for-ch
    eap-socceron_no">all orange adidas adizero 99g shoes for cheap</a>
    nike air max 1 supreme qs
  13. Nike Air Zoom Pegasus:
    Though baths can remove irritants from the skin and help prevent infections, they can also dry out the skin by removing its natural oils. This can be especially bothersome for kids with sensitive skin.
    Nike Air Zoom Pegasus
  14. jordan trainer 2 flyknit tout blanc:
    <a href="http://www.tippmannuk.com/nike-mercurial-superfly-gold-cr7-shot_ca&q
    uot;>nike mercurial superfly gold cr7</a>,<a href="http://www.tippmannuk.com/cheap-adidas-copa-17.1-fg-purple-shot_ca&q
    uot;>cheap adidas copa 17.1 fg purple</a>,<a href="http://www.tippmannuk.com/adidas-ace-17.3-primemesh-all-white-shot_c
    a">adidas ace 17.3 primemesh all white</a>,<a href="http://www.tippmannuk.com/nike-lebron-13-concept-ptt-shot_ca"&g
    t;nike lebron 13 concept ptt</a>
    jordan trainer 2 flyknit tout blanc
  15. Jordan 12 Gym Red:
    Alabama football coach Nick Saban returned to work on Wednesday, less than two days after he underwent hip replacement surgery.
    Jordan 12 Gym Red
  16. NFL Jerseys:
    http://www.nikeairzoompegasus35.us/ Nike Pegasus 35
    NFL Jerseys