|

Монгол кино экспортын бүтээгдэхүүн болоход ойрхон байна

 Монгол кино экспортын бүтээгдэхүүн болоход ойрхон байна

Ч.ГАНТУЛГА

Монгол киноны түүх 1935 оноос эхтэй. "Монгол хүү”-ээр анхны шангаа татсан энэ салбарынхан он цагийн нугачаанд сөхөрч, сөгдөж, унаж, босч, тэмцсээр өдгөө XXI зуунтай золгосон билээ. Одоо ч тэдний эрэл хайгуул, үргэлжилж байна. Гэхдээ илүү том талбар луу тэмүүлж, гадны зах зээл рүү чиглэж байгаа нь олзуурхууштай. Олон улсын тэмцээнд ч манай бүтээлүүд өнгөлж, тэргүүн эгнээнд давхидаг болоод удлаа. Энэ бол дэлхийд Монголыг сурталчилж буй хамгийн том хөрөнгө оруулалт юм. Мөн дэлхийн томоохон наадмуудыг эх орондоо зохиож, улс бүрийн онцлогийг харуулсан тус орны кино өдрүүдийг уламжлал болгон зохиож байгаа нь дэлхийн зах зээлд ойртсон бас нэгэн алхам. Дэлхий кино урлагийг мөнгө гэсэн сэтгэлгээгээр харж байна. Олон улсын зах зээлд минут тутамд шинэ бүтээл нээлтээ хийж, асар их мөнгөний урсгалыг дотоодын зах зээл рүү татаж байна. Газар нутгаа сэндийчиж, зарж мөнгө олохын оронд оюунаараа, соёл урлагаараа дэлхийд үнэлэгдэж чадвал асар их хөрөнгийг олж болдгийн сонгодог жишээ тэнд бий.

 

ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛД КАНАД УЛС УДААЛЖ БАЙНА

 

Холливуд гэдэг утгаараа киноны зэх зээлд АНУ тэргүүлдэг. Тус улс 2017 оны байдлаар 8.7 тэр бум төгрөгийг дэлхийн зах зээлээс олжээ. Харин түүний араас энэ талбарт гэрлийн хурдаар тодорч буй улс нь Канад юм байна. Тус улс 2015 оны байдлаар зөвхөн киногоор 5.2 тэрбум ам.долларын орлогыг дотоодын зах зээлдээ татаж чаджээ. Харин өнгөрсөн онд энэ хөрөнгө хоёр дахин нэмэгдсэн мэдээлэл бий. Эдгээр улс кино хийхийн тулд хөрөнгө босгох гэж улайрдаггүй. Учир нь жил бүр Засгийн газар болон хариуцсан яамнаас нь зөвхөн шинэ кино хийхэд зориулах төсөв баталж өгдөг юм байна. Европын орнуудын хувьд дунджаар 76 сая ам.долларыг нэг кинонд зориулдаг гэсэн судалгаа гарчээ. Харин манай улсын хувьд одооноос л дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх эхний алхмуудыг хийж байна. Гэхдээ дэлхийд нээлтээ хийгээд шуугиан тарьсан бүтээл алга. Харин өнгөрсөн онд Олон улсын тэмцээнд ам­жилттай оролцож, Азийн шилдэг таван киноны нэгээр шалгарсан "Ээж” уран сайхны кино тэсрэлт болж чадсан. Эх хүний үрээ гэх сэтгэл, тэвчээрийг харуулсан тус бүтээл Башкортостан улсын нийслэл Уфа хотод болсон "Мөнгөн Акбузет” олон улсын кино наадмын нээлтийг хийж, "Шилдэг эмэгтэй жүжигчин” төрөлд тэргүүлсэн юм.

 

ЦАГ АГААРЫН ХҮНД НӨХЦӨЛД ЗУРАГ АВАЛТ ХИЙСЭН

 

Дэлхийн бүх ээж үрийнхээ төлөө цохилох зүрхтэй байдаг. Харин тэдний дундаас монгол ээжийн үрээ гэх сэтгэл, онцлогийг тодотгож өгснөөр энэ бүтээл дэлхийд үнэлэгдсэн. Киноны гол дүрийг Ардын жүжигчин Д.Мэндбаяр бүтээсэн юм. Тэрээр "Үрийнхээ төлөө залбирч, тэднийхээ сайн сайхны төлөө амьдардаг бүх ээжийн дундаас миний бор дээлтэй ээжийн дүр амилсан юм. Энэ хэрээр надад хүндлэл ч ирсэн. Дэлхийн нэр хүндтэй наадмуудад манай кино амжилттай өрсөлдөж байна. Энэ нь Монголын кино урлаг дэлхийд өрсөлдөхөд бэлэн болсныг харуулах тод жишээ гэж би бодож байна. Зураг авалтын үед даралт ихэс­сэн ч киноныхоо төлөө бэрхшээл бүхнийг давсан. Миний насанд ийм дүр өгсөн найруулагчдаа баярлалаа” гэсэн юм. Харин тус киноны найруулагч, жүжигчин Б.Эрдэнэцэцэг "Манай уран бүтээл тив дамжин олон улсын наадмуудад амжилттай оролцлоо. Энэ нь эх орноо, кино урлагаа дэлхийд таниулах том алхам боллоо гэж сэтгэл өег сууна. Бид зураг авалтаа Сэлэнгэ аймгийн Зүүнбаянд хийсэн. Тэнд элсээр их шуурдаг, цаг агаарын хувьд тогтворгүй байсан. Гэхдээ бид хамтын хүчинд зураг авалтаа амжилттай дуусгасан” гэв. Кино зохиолч Б.Мөнхтуяа "Би энэ зохиолоо өөрийн амьдралд тохиолдсон зүйлээс сэдэвлэн бичсэн юм. Эх хүний үрээ гэх сэтгэл ямар агуу вэ гэдгийг харуулахыг зорьсон. Тиймээс хүмүүст хүрсэн байх. Найруулагч болон гол дүрийн жүжигчин маань бүтээлийг амьд­руулж чадлаа. Бидний гар­­га­сан замаар олон уран бү­­тээлч түүчээлээсэй” гэсэн юм.

 

ЭНЭ ОНД 20 ГАРУЙ КИНО НЭЭЛТЭЭ ХИЙНЭ

 

Зөвхөн "Ээж” кино ч биш манай уран бүтээлч­дийн хийсэн богино хэм­жээний кинонууд амжилт дагуулсаар л байна. Саяхан гэхэд Австрид болсон олон улсын наадмаас "Овооны наадам” кино гранпри шагнал хүртсэн. Мөн "Хэнгэрэг”, "Домог” зэрэг кино олон улсад эх орныхоо нэрийг гаргаад ирснийг дурьдах нь зүйтэй. 2018 оны байд­лаар "Яригдаагүй түүх”, "Баярлалаа Аав аа”, "Үүлэн хээтэй орчлон”, "Алтан өндөг”, зэрэг 20 гаруй монгол кино нээлтээ хийхээр хүлээлт үүсгээд байна. Эдгээрээс хэд нь дэлхийд үнэлэгдэх уран бүтээл болсныг бид таашгүй.  Үүнээс харахад монгол кино экспортын бүтээгдэхүүн болоход ойрхон байна. Үзэгчид ч жинхэнэ бүтээлийг ойл­гож, үнэлдэг болсон нь ажиг­­лагдаж байна. Өнөөг хүр­тэл бор зүр­хээрээ явж киноны салба­рын­ханд жаахан дэмжлэг үзүү­лэхэд бид дэлхийн кино теат­руудад "Монгол” гэсэн тамгатай бүтээлийг үзэхэд гайхах зүйлгүй болох нь.

 

 

Зургийн найруулагч Д.Ангараг:

ДЭЛХИЙД ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРӨГДӨХӨД САЙН ПРОДЮССЕР ХЭРЭГТЭЙ

-Монголчууд кино хийхдээ эхлээд зохиолоо, зураг авах тухайгаа л боддог. Гэтэл дэлхийн жишгийг харахад эхнээс нь бүгдийг хийгээд явах ёстой юм байна. Америкийн кино компаниуд энэ зарчмаар ажиллаж байна. Яаж эхнээс нь зохистой зөв бүтээх вэ гэдэг нь чухал. Үүнийг зохицуулах сайн продюссер хэрэгтэй байна. Мөн зах зээлээ судлах хэрэгтэй. Хаана нээлтээ хийх вэ. Энэ киног ямар үзэгчид үзэх вэ. Маркетингийн нарийн төлөвлөгөө чухал. Учир нь кино бол бизнес.

 

Жүжигчин, продюссер Н.Оргил:

КИНО УРЛАГ ХӨГЖИХӨД ТӨРИЙН БОДЛОГО ХЭРЭГТЭЙ

Кино урлаг хөгжихөд төрийн бодлого зайлшгүй хэрэгтэй. АНУ гэхэд төрийн бодлогоо кино урлагаар дамжуулж явуулдаг. Кино бүрт нь америк хүнээс илүү ухаантай, сайхан сэтгэлтэн үгүй мэтээр тусгадаг шүү дээ. Кино хүний сэтгэл, үзэл бодолд шууд нөлөөлдөг онцлогтой салбар. Тиймээс Солонгос, Франц, Хятад, Орос, Энэтхэг гэсэн улс хамгийн эхэнд киноны салбараа анхаарч, хөгжүүлж байна. Бид үүнийг нэвтрүүлж, киноны салбарыг бодлогын хэмжээнд дэмжиж чадвал дэлхийн зах зээл ойрхон байна.

 

Найруулагч Д.Золбаяр:

ИХ МӨНГӨТЭЙ БАЙЖ САЙН КИНО ХИЙНЭ ГЭСЭН ЖИШИГ БАЙХГҮЙ

-Их мөнгөтэй байж сайн кино хийнэ гэсэн жишиг байхгүй. Хятадын Жан Мун гэж алдартай найруулагч "Баатар”  киног хийхдээ 30 сая ам.доллар зарцуулсан байдаг. Бага төсвөөр сайн кино хийхийн тод жишээ энэ. Бидэнд хөрөнгө мөнгөнөөс гадна техник, технологийн дэвшил дутагдаж байна. Техник минут тутамд шинэчлэгдэж байна. Үүнийг бодолцох хэрэгтэй. Бид дотооддоо жижиг зах зээлд өрсөлддөг учир зардлаа нөхөх хэцүү. Тиймээс дэлхийн зах зээлд өрсөлдөхөөс өөр аргагүй.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин


Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

18 сэтгэгдэл

  1. adidas predator gold and white:
    <a href="http://www.cnttsx.com/nike-lunarlon-cricket-spikes-shoesv">n
    ike lunarlon cricket spikes</a> <a href="http://www.dealingsnet.com/adidas-zx-750-mens-green-silver-shoesv&qu
    ot;>adidas zx 750 mens green silver</a> <a href="http://www.capecodmag.com/nike-cortez-72-phantom-beige-shoesv"&
    gt;nike cortez 72 phantom beige</a> <a href="http://www.gscottwild.com/nike-mercurial-superfly-fg-soccer-boots-cl
    eats-schwarz-gold-shoesv">nike mercurial superfly fg soccer boots cleats schwarz gold</a> <a href="http://www.advube.com/nike-cortez-ultra-black-shoesv">nike cortez ultra black</a> <a href="http://www.bisorum.com/nike-air-max-tn-colorful-white-shoesv"&g
    t;nike air max tn colorful white</a> <a href="http://www.educateinvest.com/zx-flux-olive-green-solution-shoesv&quo
    t;>zx flux olive green solution</a> <a href="http://www.gulsahiriadam.com/adidas-porsche-design-blue-shoesv"
    >adidas porsche design blue</a>
    adidas predator gold and white http://www.fuemon.com/adidas-predator-gold-and-white-shoesv
  2. Moncler:
    Oprindelsen af navnet ligger i sine meget rødder: Moncler er faktisk en forkortelse af Monestier-de-Clermont, en bjerglandsby nær Grenoble. Her inspirerede iværksætter René Ramillon og Andrè Vincent grundlagde virksomheden i 1952, som ville fortsætte med at producere den berømte dunjakke.
    Best Cheap Moncler JacketsMoncler Jakcets for sale
    goedkope vrouwen moncler jassenCheap women Moncler Jacketsmen Moncler Jakcets salereplika moncler jakker
    beste goedkope moncler jassengoedkope vrouwen moncler jassen
    naisten moncler takit myyntinaisten moncler takit myynti
    I starten lavede Moncler kun quiltede soveposer, en enkelt model af en beklædt hooded cape og telte med teleskopisk struktur og et eksternt flysheet. Disse robuste, funktionelle artikler viste sig straks et hit med offentligheden, da det nye sociale fænomen med bjergferie begyndte at tage fat.
  3. jordan cp3 low:
    <a href="http://www.matrazen.net/nike-free-mercurial-low-adnmd_de">ni
    ke free mercurial low</a>,<a href="http://www.matrazen.net/new-magista-boots-adnmd_de">new magista boots</a>,<a href="http://www.matrazen.net/jordan-5-schwarz-wei%C3%9F-adnmd_de">
    ;jordan 5 schwarz weiß</a>,<a href="http://www.matrazen.net/when-were-the-jordan-12%27s-release-adnmd_de
    ">when were the jordan 12's release</a>
    jordan cp3 low
  4. negro gris azul new nike air max:
    <a href="http://www.antariah.com/blanc-gris-rouge-nike-lunar-7-hommes-Joffrey
    _fr">blanc gris rouge nike lunar 7 hommes</a>,<a href="http://www.antariah.com/noir-rose-bleu-latest-air-pource-one-low-hom
    mes-uk-chaussures-Joffrey_fr">noir rose bleu latest air pource one low hommes uk chaussures</a>,<a href="http://www.antariah.com/tout-vert-new-air-jordan-5-Joffrey_fr"&
    gt;tout vert new air jordan 5</a>,<a href="http://www.antariah.com/vert-blanc-nike-hyperrev-2017-Joffrey_fr&quo
    t;>vert blanc nike hyperrev 2017</a>
    negro gris azul new nike air max
  5. adidas ultra boost zalora zara:
    <a href="http://www.buceowayuu.com/atlanta-braves-beanie-hat-year-hat_dk"
    ;>atlanta braves beanie hat year</a>,<a href="http://www.buceowayuu.com/boston-red-sox-winter-hat-patterns-hat_dk&
    quot;>boston red sox winter hat patterns</a>,<a href="http://www.buceowayuu.com/new-york-yankees-womens-essential-9twenty-
    adjustable-cap-by-new-era-hat_dk">new york yankees womens essential 9twenty adjustable cap by new era</a>,<a href="http://www.buceowayuu.com/washington-nationals-hat-blue-quilts-hat_d
    k">washington nationals hat blue quilts</a>
    adidas ultra boost zalora zara
  6. adidas x 16.2 leather:
    <a href="http://www.bamboopho.com/black-white-nike-kd-6-elite-turf_dk"&g
    t;black white nike kd 6 elite</a>,<a href="http://www.bamboopho.com/nike-air-flight-89-blue-black-turf_dk"
    >nike air flight 89 blue black</a>,<a href="http://www.bamboopho.com/nike-air-pegasus-83-beige-kaki-turf_dk"
    ;>nike air pegasus 83 beige kaki</a>,<a href="http://www.bamboopho.com/nike-mercurialx-finale-ii-tf-all-black-red-
    uk-turf_dk">nike mercurialx finale ii tf all black red uk</a>
    adidas x 16.2 leather
  7. air jordan 1 black toe 2013:
    <a href="http://www.diejuliy.com/kyrie-2-black-white-boots_no">kyrie 2 black white</a>,<a href="http://www.diejuliy.com/air-jordan-11-low-varsity-red-2016-boots_no&
    quot;>air jordan 11 low varsity red 2016</a>,<a href="http://www.diejuliy.com/nike-mercurial-kids-royal-blue-shoes-on-sale
    -boots_no">nike mercurial kids royal blue shoes on sale</a>,<a href="http://www.diejuliy.com/adidas-nmd-r1-runner-w-boots_no">adi
    das nmd r1 runner w</a>
    air jordan 1 black toe 2013
  8. paul george shoes:
    Thanks for all your hard work on this site. My aunt really likes working on internet research and it is easy to see why. All of us know all of the dynamic ways you make very useful tricks via this web blog and as well as cause contribution from website visitors on the matter so our favorite princess is in fact being taught a great deal. Have fun with the rest of the new year. You are always performing a useful job.
    paul george shoes
  9. yeezy boost 350:
    I am only writing to make you know what a great discovery my friend's child developed reading the blog. She figured out such a lot of details, not to mention what it is like to possess an amazing giving character to have men and women completely comprehend various hard to do issues. You actually surpassed her desires. Many thanks for presenting those useful, dependable, educational and in addition easy tips on your topic to Janet.
    yeezy boost 350
  10. hermes online shop:
    Thanks a lot for giving everyone remarkably spectacular opportunity to read from this website. It's always very pleasant and packed with fun for me personally and my office co-workers to visit your site a minimum of thrice in a week to read the latest items you have got. Not to mention, I'm just certainly pleased considering the spectacular things you give. Selected 3 areas in this posting are unquestionably the finest we've had.
    hermes online shop
  11. jordan 4:
    A lot of thanks for all your valuable work on this site. My mom enjoys making time for investigation and it is simple to grasp why. We all know all of the lively way you render useful tips and tricks by means of this web site and strongly encourage response from people on the theme plus my girl has been discovering a whole lot. Have fun with the rest of the new year. You're the one conducting a good job.
    jordan 4
  12. golden goose sale:
    I wanted to post you that tiny remark so as to say thank you as before about the gorgeous opinions you've discussed on this website. It's really remarkably generous with people like you to make openly all that many individuals might have marketed for an e-book to help with making some cash on their own, especially considering the fact that you could have done it in the event you wanted. These tactics additionally served as the great way to understand that most people have the identical dreams like my personal own to know somewhat more in regard to this matter. I am certain there are numerous more pleasant situations ahead for those who take a look at your blog.
    golden goose sale
  13. michael kors handbags:
    I have to voice my passion for your generosity supporting men and women who really want guidance on this particular area of interest. Your personal commitment to passing the solution along became exceptionally important and have all the time helped guys and women like me to achieve their aims. Your own invaluable help can mean much to me and especially to my peers. Thanks a ton; from everyone of us.
    michael kors handbags
  14. yeezy boost 350 v2:
    I have to get across my passion for your generosity in support of persons that really want assistance with this area of interest. Your special commitment to getting the message all over had been extremely productive and have continuously helped regular people like me to arrive at their desired goals. Your entire invaluable tips and hints indicates a whole lot to me and a whole lot more to my office workers. Regards; from each one of us.
    yeezy boost 350 v2
  15. caterpillar boots:
    My husband and i felt satisfied John could finish off his investigation through your precious recommendations he came across through the web pages. It is now and again perplexing just to possibly be freely giving thoughts that many the others could have been making money from. We really do understand we have got the website owner to be grateful to because of that. All the explanations you made, the simple website menu, the relationships your site aid to instill - it's many remarkable, and it's letting our son and our family recognize that the article is pleasurable, and that's really important. Thanks for all the pieces!
    caterpillar boots
  16. air max 2017:
    I precisely wished to thank you so much once again. I'm not certain the things that I would have worked on in the absence of the actual tips and hints revealed by you about that question. It was a very daunting crisis for me personally, however , taking a look at the specialised tactic you managed it made me to jump over joy. I am thankful for the information and in addition sincerely hope you know what a great job that you are accomplishing training the mediocre ones with the aid of a site. I'm certain you have never met all of us.
    air max 2017