|

Монгол бичгээрээ харилцахад юу саад болов

Монгол бичгээрээ харилцахад юу саад болов

Бид босоо бичигтэй монгол хүмүүн. Бичиг, соёлоороо бусдаас онцгойрч, дэлхийд монгол бичгээ гайхуулах үүрэгтэй билээ. Гэвч өнөөдөр бодит байдал эсрэгээрээ байна. Орчин үед хүүхдүүд монгол бичиг гэж мэддэггүй, энэ хичээлд сонирхолгүй байгаа нь ажиглагддаг. Хичээлийн цаг нь ч бага тул монгол бичиг ямар чухал болохыг ойлгодоггүй. Гэвч бичиг, соёл гэдэг тухайн улсын оршин тогтнох гол дархлаа юм. Тиймээс үндэсний бичиг үсгээ хэрэглэж, хайрлаж, сурталчилах асуудал яригдсаар олон жилийн нүүр үзлээ.
Бид мэдээллийн эрин зуунд амьдарч байна. Цахим орчин хөгжихийн хэрээр энэ нь хүмүүсийн амьдралын салшгүй нэг хэсэг болж байгаа нь үнэн. Хэдхэн минутад мэдээллээ солилцож, нөгөө тивд байгаа хүнтэй нүүрээ хараад ярина гэдэг мэдээж том давуу тал. Яг энэ үед монгол бичгийн цахим орчин кодчиллын асуудал яригдаж байна. Өнөөдрийг хүртэл бид тогтсон нэг стандарттай монгол бичгийн аппликейшнгүй байгаа нь нэг ёсондоо эмгэнэл юм. Гэтэл хажуу хөрш Өвөрмонголд хаяг сурталчилгаа, хичээлийн хөтөлбөр, албан бичиг баримтаа босоо бичгээр бичдэг. Цахим мэдээллийн хэрэгсэл нь монгол бичгээр гээд бодоход бид ичих цаг иржээ. Үүнийг цэгцэлж, монгол хүн мөн л бол англи галигаар бичилгүй босоо бичгээрээ харилцдаг болоход юу саад болоод байна вэ.
 
Нэг стандартад оруулах нь чухал
 
Цахим орчинд монгол бичгээр бичихэд кодчиллын стандартууд, фонтын ялгаатай байдал нь олон шалтгаан хүндрэл учруулдаг. Харин үүнийг нэг стандартад оруулж, журамлах шаардлагатай. Үүний тулд зориулсан хууль гаргаж, нэгтгэж чадвал амжилтад хүрнэ гэж Ардын багш Ш.Чоймаа ярьж байсан юм. Тэрээр "Анх 2000 онд баталсан монгол бичгийн стандартчилал, кодчилол хэрэглээнд нэвтэрснээс хойш үнэлэмж нь буураад байна. Тиймээс монгол бичгийн кодчиллыг шинээр бичиж, үндэстэн даяар нэг стандарт барьж хэвших хэрэгтэй. Би монгол бичгийн хичээлийг 30 гаруй жил заалаа. Энэ хугацаанд босоо бичиг ямар гайхалтай түүхтэй болоод улс үндэстэн оршин тогтноход гол үндэс нь гэдгийг хүүхдүүдэд ойлгуулахыг хичээж ирсэн. Монгол бичиг мөхөх учиргүй. Монгол бичгийг Юникод стандартад бүртгэхэд маргаантай зүйл олон бий. Өвөрмонголчууд дүрс үсгийг кодолдог бол монгол эрдэмтэд авиа үсгийг дүрс үсгийн зарчмаар кодолж болохгүй гэж үздэг. Монгол Улс монгол бичгийг нэгдсэн журмаар ингэж кодолж байна гэсэн нэг албан баримтыг Юникод байгууллагад өгөх ёстой юм” гэв. 2000 оноос олон хувилбартай явсан монгол бичгийн фонтуудын хэрэглэгчид нь тун цөөхөн ажээ.
 
"Монгол бичгээр харилцах иргэдийн тоо буурсаар байна”
 
Судалгаагаар 3000 хүний зөвхөн дөрвөн хувь нь л цахим орчинд монгол бичгээр харилцах оролдлого хийж үзсэн гэж хариулжээ. Харин 60 гаруй хувь нь монгол бичгийн тусгай фонт байдаг үгүйг мэдэхгүй гэсэн хариулт өгсөн байна. Тэгвэл "Болорсофт” компани Юникод стандартын дагуу монгол бичгийн гар болон таван төрлийн фонтыг гаргаж, ашиглахад бэлэн болгожээ. Энэ тухай дэд профессор Э.Мөнх-Учрал "Монгол бичгээр бичиж, харилцах иргэдийн тоо өдөр ирэх тусам буурсаар байна. Монгол бичиг устаж, үгүй болбол монгол соёл оршин тогтнох, эс тогтнох тухай ярилцах хэрэгтэй болно. Бид сүүлийн таван жил олон улсын Юникод стандарт буюу цахим орчинд буй олон улсын хэлийг боловсруулж, солилцоход чиглэсэн нэгдсэн стандартад монгол бичгийн фонтыг дэвшүүлэхээр, ажиллалаа. Туршилтууд ч амжилттай болсон. Хэрэв бидний ажлыг дэмжвэл цахим орчинд босоо бичгээр харилцах гүүр нээгдэнэ” гэсэн юм. Тус компаниас гаргасан шинэ фонт нь бичгийн эх үүсвэрийг тодорхойлдог "Х, Г” үсгийн орох дарааллыг сонгоход илүү хялбар болгосноороо онцлог юм байна. Өмнө нь байсан олон хувилбар сонгогчийг нэгтгэсэн учир ашиглахад илүү хялбар болсон гэж зохион бүтээгчид нь ярьж байсан юм. Ийнхүү олон жил ярьсан монгол бичгийн цахим хэрэглээний асуудлыг яаралтай олон улсын байгууллагуудад мэдүүлж, Юникод эрх авах л үлдлээ.
 
 
Ч.Гантулга
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин

Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

6 сэтгэгдэл

  1. kd shoes:
    I want to express appreciation to this writer for bailing me out of such a challenge. Right after looking throughout the world-wide-web and coming across techniques which are not pleasant, I was thinking my entire life was over. Living devoid of the solutions to the issues you've solved by means of this site is a serious case, as well as those which might have in a wrong way damaged my entire career if I hadn't encountered your web site. Your own natural talent and kindness in playing with the whole thing was crucial. I am not sure what I would have done if I hadn't discovered such a step like this. It's possible to at this moment look forward to my future. Thanks for your time very much for the professional and results-oriented guide. I will not hesitate to recommend your site to anybody who ought to have guidelines on this subject.
    <a href="http://www.kevindurant-shoes.us.com" >kd shoes</a> kd shoes
  2. moncler jackets:
    My husband and i were very joyful when Edward could complete his inquiry from the precious recommendations he was given using your web page. It's not at all simplistic to simply possibly be making a gift of tips people may have been trying to sell. And we also recognize we have got the blog owner to be grateful to for that. The specific explanations you have made, the simple website menu, the relationships you will give support to promote - it's got mostly unbelievable, and it's leading our son in addition to the family reckon that this concept is excellent, and that is especially vital. Thank you for all!
    moncler jackets
  3. kate spade outlet:
    Needed to compose you the very small word to finally say thank you again about the lovely opinions you have discussed in this article. It was remarkably open-handed with people like you to grant publicly precisely what many individuals might have distributed for an e-book to generate some cash on their own, most importantly given that you could have tried it if you ever wanted. The advice additionally worked to become a fantastic way to know that someone else have a similar zeal really like mine to figure out lots more regarding this problem. I am certain there are lots of more pleasurable times ahead for people who find out your site.
    kate spade outlet
  4. yeezy boost 350:
    I not to mention my buddies ended up reading the best secrets found on the website and so all of the sudden I had a terrible suspicion I never expressed respect to the website owner for those techniques. These young men became for that reason happy to learn all of them and have in effect truly been enjoying these things. I appreciate you for genuinely indeed helpful as well as for opting for this sort of good topics millions of individuals are really eager to be informed on. Our honest apologies for not saying thanks to you sooner.
    yeezy boost 350

    Thank you for each of your efforts on this website. Gloria really loves making time for investigation and it's simple to grasp why. Most of us notice all regarding the compelling form you create very helpful steps on the web site and in addition strongly encourage response from visitors about this topic and our favorite daughter is without question starting to learn a great deal. Take advantage of the rest of the year. You are always carrying out a wonderful job.
    goyard handbags
  5. air max 2018:
    Thanks so much for providing individuals with such a breathtaking opportunity to read critical reviews from here. It is usually so useful plus full of amusement for me personally and my office fellow workers to visit your blog really thrice a week to study the latest guides you have. And of course, I am always fascinated with your excellent knowledge served by you. Some 3 ideas on this page are in fact the very best we have all had.
    air max 2018
  6. nike shoes for women:
    I am also writing to make you be aware of of the notable discovery my friend's daughter undergone studying yuor web blog. She discovered such a lot of things, not to mention how it is like to have an awesome teaching heart to get many others without difficulty understand selected very confusing topics. You actually exceeded her expectations. Thank you for presenting the valuable, trusted, explanatory and also cool guidance on your topic to Janet.
    nike shoes for women