|

60 км-ийн цаадах наадах ялгаа буюу 5:600

60 км-ийн цаадах наадах ялгаа буюу 5:600

 

Хичээлийн шинэ  жил эхэлж буй өдрөөс зарим нэг тоо баримт чих дэлссэн нь анхаарал татав. Гэхдээ энэ бол сургалтын чанар хүртээмжтэй холбоотой гэхээсээ илүүтэй засаг захиргааны хуваарилалт, хүн амын байр байршилтай түлхүү хамааралтай мэт.

Тухайлбал, энэ хичээлийн жилд Төв аймгийн Сэргэлэн сумын дунд сургуулийн нэгдүгээр ангид ердөө 5-хан хүүхэд элссэн тухай мэдээлэл цахим орчинд цахилж байна. Гэтэл үүний нөгөө талд нийслэлийн 84 дүгээр сургуулийн нэгдүгээр ангид шинээр 600 хүүхэд элсэн суралцаж байгаа ажээ.

Мэдээж Улаанбаатар,  хөдөөгийн нэгэн сумын сургууль хоёрт хол ялгаа байж болох ч үүнээс  олон зүйлийг анзаарч болмоор.

Сэргэлэн сум нийслэлээс 60 гаруйхан км, аймгийн төвөөсөө 20 хүрэхгүй км зайтай. Албан ёсны тоо мэдээллээс харвал тус сумын сургууль өнгөрсөн хичээлийн жилд 18 багш, аж ахуй болон гэрээт 11 ажилтан, нийтдээ 30 шахам албан хаагчтай ажиллажээ. Гэсэн хэрнээ энд тухайн хичэээлийн жилд 1-9 дүгээр ангид ердөө 75 хүүхэд суралцаж байв. Харин тус сургуулийн захирлын хэлснээр 300 хүүхдийн багтаамжтай сургуульд эдүгээ  дөнгөж 60 гаруй хүүхэд суралцаж байна. Энэ бол дундаж хоёр ангийн л хүүхдийн тоотой тэнцэнэ. Эндээс ямархан дүр зураг харагдаж байна вэ гэхээр нэг багшид дунджаар 4 хүүхэд ногдож, 7 хүүхдийн дунд аж ахуй эрхэлсэн нэг ажилтан ажилладаг гэсэн үг.

Тэгэхээр Сэргэлэнгийн багш нар гэж жаргачихсан "гарууд” байна аа гэж зарим нэг нь чичилж эсвэл бүр ийм цөөхөн сурагчтай сургуулийг татан буулгавал зохино гэхчлэн санаа оноо гарч мэдэх юм. Харагдах өнцөг нь ийм ч үүний цаана хүүхдийн сурах эрх гэж зөвтгөх том шалтгаан байгаа. Нэгэнт дунд сургууль гэсэн зэрэглэл зиндаа нь байгаа болохоор тэнд хүүхдийн тооноос үл хамааран хими, физик, математик, гадаад хэл гэхчлэн төрөлжсөн хичээлийн багш нар нь бас ном журмаараа ажиллах үүрэгтэй. Цөөхөн хүүхэдтэй гээд багш нарынх нь цалин хөлс, барилга байшингийнх нь зардлыг танаж хасах аргагүй. Гэхдээ л үүний цаана үргүй зардал урсаж байгаа нь тодорхой.

Сэргэлэн сум 1900 орчим хүн амтай. Манай улсын ихэнх сум хүн амын хувьд иймэрхүү жишигтэй. Харин Сэргэлэнгийн хувьд аймаг, нийслэлтэй хаяа дэрлэн шахуу оршдог учраас эцэг эхчүүд хүүхдээ аймаг, нийслэлийн сургуульд урвуулж, харин төрөлх сургууль нь ийн "эзгүйрч” үлддэг байна.

Хэрэв эх орны аль нэг хязгаар нутгийн сургуулийн тоо толгой, багш сурагчдын бүрэлдэхүүн иймэрхүү дүр зурагтай байвал үүнийг гоочилж өөнтөглөөд байх зүйлгүй. Учир нь хязгаар нутгаа эзэнтэй, эзэмшилтэй уугуул суугуул иргэдтэйгээ байлгах нь  өргөн утгаараа үндэсний аюулгүй байдлын хэмжээний асуудал болно.

Харин энэ мэтийн аймгийн төвөөсөө саахалтын зайтай сум Монгол улсад цөөн биш. Тэр бүгдэд Сэргэлэнгийн сургуулийнх шиг дүр зураг давтагддаг байж мэднэ. Сумын сургуулиас илүүтэй аймаг хотын сургуулийн сургалт чанартай гэсэн ойлголт монголчуудын толгойд нэвт шувт шингэсэн байдаг. Энэ утгаараа  сумын сургуулиа шоовдорлож, хаяа залган орших аймгийн төвөө бараадуулна.

Ер нь ганц сургууль  гэлтгүй. Эрүүл мэнд, эмнэлгээс эхлээд төрийн бусад үйлчилгээ илүү том төвлөрсөн газар руу урсч таарна. Иймэрхүү засаг захиргааны нэгж гэсэн нэрнээс цаашгүй, хүлээх үүрэг, үүрэх хариуцлага багатай сумд байсаар байна.

Засаг захиргааны нэгжийн хуваарилалт газар нутгийн хувьд хэт жижигссэн, байршил нь оновчтой биш байгаа нь дээрхи Сэргэлэнгийн сургуульд шинээр нэгдүгээр ангид орж буй 5 хүүхэд, нийслэлийн 84 дүгээр сургуулийн 600 хүүхдийн тооны харьцаанаас анзаарагдана. Мөн хүн амын хэт төвлөрөл үүсч, бүс нутгийн жигд хөгжил орхигдсоны горыг тодоос тод сануулж байна.

Ядмагхан төсвөө улам ядууруулах  нэг шалтгаан нь энэ засаг захиргааны нэгжийн оновчтой бус хуваарилалт болоод байгаа юм.  Сэргэлэнгийн сургуулийн хичээлийн жилийн нээлтэд Ерөнхийлөгч Х.Баттулга оролцсон. Цаашид энэ мэт сумдыг яах ёстой талаар төрийн тэргүүн нэгийг бодож, нөгөөг төлөвлөж байгаа гэж найдъя.

1921 оноос өмнө Монгол улс 4 аймаг, 2 хязгаар, 129 хошуутай байсан түүхэн баримт бий. Харин өнөөдөр 21 аймаг, 330 сумтай  байна. Тэр бүгдэд төрийн үйлчилгээний том бүтэц байдаг ч зарим хэсэг нь иймэрхүү дундуур ачаалал, дулимагхан үүрэгтэй байсаар байна. 

М.Нэргүй

http://www.zaluu.com/read/289f670e4


Сэтгэгдэл бичих

    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent

5 сэтгэгдэл

  1. nmd:
    Thanks for your entire hard work on this web page. Kate takes pleasure in doing investigation and it's really obvious why. All of us know all concerning the powerful mode you give good things on the web site and attract contribution from visitors about this content plus our favorite princess is without a doubt starting to learn a whole lot. Take advantage of the rest of the year. Your carrying out a terrific job.
    <a href="http://www.adidas-nmds.us.com" >nmd</a> nmd

    I must express my passion for your kind-heartedness supporting those people who really need help on your subject matter. Your very own commitment to passing the message all over became extraordinarily valuable and has in most cases helped somebody just like me to achieve their aims. Your entire warm and helpful useful information means this much a person like me and even more to my fellow workers. Thank you; from everyone of us.
    cheap nfl jerseys
  2. yeezy shoes:
    I have to express thanks to you for bailing me out of this particular situation. After looking through the search engines and obtaining solutions that were not beneficial, I believed my entire life was done. Living without the presence of strategies to the problems you have solved through this report is a critical case, and ones that might have adversely damaged my career if I had not noticed your blog. Your own natural talent and kindness in handling a lot of stuff was valuable. I'm not sure what I would have done if I had not discovered such a solution like this. It's possible to at this moment look ahead to my future. Thanks so much for the impressive and sensible help. I will not hesitate to refer your web page to any individual who requires guidelines on this issue.
    yeezy shoes

    I must show my appreciation to this writer just for bailing me out of this type of challenge. After surfing through the online world and obtaining strategies that were not productive, I thought my entire life was over. Existing without the presence of strategies to the issues you have resolved by means of your main post is a crucial case, and ones which could have badly damaged my entire career if I had not come across your site. Your primary expertise and kindness in taking care of every aspect was helpful. I am not sure what I would have done if I had not discovered such a thing like this. I can also at this point look forward to my future. Thanks so much for this impressive and effective guide. I will not think twice to endorse your blog to any person who desires counselling about this topic.
    yeezy boost
  3. Women Mid Star Sneakers:
    Thank you for your own efforts on this site. Debby enjoys carrying out investigation and it's really simple to grasp why. Almost all hear all concerning the lively means you provide vital tips and hints via this web site and even improve participation from others on the area then our girl is certainly discovering so much. Take advantage of the remaining portion of the year. You're performing a glorious job.
  4. golden goose outlet:
    I am also writing to make you understand what a awesome experience my wife's princess enjoyed studying your site. She noticed such a lot of issues, which included what it is like to have an excellent teaching style to get certain people completely know precisely some complex subject areas. You truly exceeded readers' expectations. I appreciate you for displaying the necessary, trusted, explanatory and even fun guidance on that topic to Janet.
    golden goose outlet
  5. yeezy boost 350:
    My wife and i felt now happy Emmanuel could complete his investigation through your ideas he discovered using your weblog. It's not at all simplistic to simply happen to be giving out points that many other people could have been trying to sell. We really take into account we have you to thank for this. The illustrations you've made, the simple blog navigation, the relationships you will give support to instill - it is everything great, and it's assisting our son in addition to the family feel that that concept is thrilling, which is truly serious. Thanks for all the pieces!
    yeezy boost 350