АРХАНГАЙН МЭДЭЭ - Өдөр тутмын мэдээ мэдээллийн вэб сайт

Сэрэмжлүүлэг: Насанд хүрээгүй хүүхэд мотоцикл унаж яваад осол гарган, бэртжээ

zulaa — Fri, 10 Apr 2026 11:45:17 +0800

Цагдаагийн байгууллагад өчигдөр Архангай аймгийн нутаг дэвсгэрт “Автомашин мотоциклтой мөргөлдсөн байна” гэх дуудлага мэдээлэл ирснийг шалгахад Тоёота лексус маркийн тээврийн хэрэгсэл жолоодож явсан жолооч нь мустанг маркийн мотоциклыг мөргөж, ослын улмаас улсын дугааргүй, жолоодох эрхийн үнэмлэхгүй, мотоцикл унаж явсан насанд хүрээгүй хүүхэд гэмтсэн нөхцөл байдал урьдчилсан байдлаар тогтоогдож, тус хэрэгт Архангай аймгийн цагдаагийн газар шалгалтын ажиллагааг явуулж байна.

- Иймд жолооч та замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хариуцлагатай байх;

- Мотоциклыг зөвхөн 18 насанд хүрсэн "А" ангиллын жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй этгээд жолоодох;

- Замын хөдөлгөөний дүрмээ баримтлан анхаарал болгоомжтой зорчихыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна

Эхнэрийнхээ барилгын компанид давуу байдал олгосон ИТХ-ын төлөөлөгчийг нийтийн албанд ажиллах эрхийг 3 жилээр хасаж, 1 жилээр тэнсэв

zulaa — Mon, 23 Mar 2026 14:33:21 +0800

Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын ИТХ-ын төлөөлөгч Б нь эхнэрийнхээ барилгын компанид давуу байдал олгосон хэргийг шүүхээр шийдвэрлэжээ.

Тодруулбал, тус сумын ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2020 оны 20 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан Цэцэрлэг хот тохижилт үйлчилгээний газрын дүрмийн 6.1-д Цэцэрлэг хотын Захирагчийн дэргэдэх Хот тохижилтын үйлчилгээний газрын дарга хувийн эрх ашгийн үүднээс газрын нэрийн өмнөөс гэрээ хэлцэл хийхийг хориглоно гэж заасныг тус тус зөрчиж албан үүргээ урвуулан ашиглаж өөрийн хамаарал бүхий этгээд болох эхнэр Н-н үйл ажиллагааг удирдан явуулдаг Т ХХК-ийн 15 айлын орон сууцын барилгын ажилыг эхлүүлэх зөвшөөрөл авах ашиг сонирхлын үүднээс тус 15 айлын орон сууцны барилгын дулааныг ... байгууллагын уурын зуухнаас хангахыг зөвшөөрсөн талаарх албан бичгийг холбогдох байгууллагад хүргүүлэн, орон сууцын барилгын ажлыг эхлүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлсэн байна.

Улмаар Т ХХК-д давуу байдал бий болгох зорилгоор албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж ... байгууллагад аймгийн Засаг даргаас газар эзэмших захирамжааролгосон 4166 м.кв газар дээр хууль бусаар Т ХХК-н эзэмшлийн уурын зуухыг барьж ашиглалтад оруулан өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон хэрэгт холбогджээ.

Б нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан явуулах хүсэлт гаргаж, прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэн хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ.

Архангай аймаг дахь сумын дундын анхан шатны шүүх хэргийг хэлэлцээд шүүгдэгч Б-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө эсвэл бусдад давуу байдал олгосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож нийтийн албанд ажиллах эрхийг 3 жилийн хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр 1 жил хугацаагаар тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх болон эрх хязгаарлах албадлагын арга хэмжээ авчээ.

Бага насны хүүхдийг зодож амийг нь хохироосон Д-д бүх насаар нь хорих ял оноолоо

zulaa — Mon, 16 Mar 2026 10:45:12 +0800

Архангай аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхээс 2026 оны 2-р сарын 13-ны өдрийн хуралдаанаар дараах шийтгэх тогтоол гаргажээ.

Иргэн Д нь согтуурсан үедээ 2025 оны 10 дугаар сарын 20-ноос 21-нд шилжих шөнө бага насны хүүхэд С-г цохиж зодон амийг нь хохироосон буюу бага насны хүүхдийг алсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

Архангай аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч Д-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан бага насны хүүхдийг алсан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүх хэргийг хүлээн авч, 2026 оны 2 дугаар сарын 04-ний өдрийн шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлгээс яллагдагчийг шүүхэд шилжүүлж, шүүх хуралдааныг 2026 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдөр явуулахаар тогтоож товыг шүүх хуралдааны оролцогчдод мэдэгдсэн байна.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хүүхдийн эх О-г хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчөөр тогтоожээ. Хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч бичгээр хүсэлт гаргасан, эсхүл улсын яллагч, яллагдагч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч хүсэлт гаргасан бол анхан шатны журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэх шүүх хуралдаанд хохирогчийг оролцуулахаар Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зохицуулсан бөгөөд О нь шүүх хуралдаанд оролцох талаар шүүхэд бичгээр хүсэлт гаргаагүй, харин улсын яллагч хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч О-г шүүх хуралдаанд оролцуулах хүсэлт гаргасан.

Шүүх хүүхдийн эх О-д шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг болон шүүх хуралдааны товыг мэдэгдсэн, тэрээр тов мэдсэн боловч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй учир улсын яллагч түүнийг шүүх хуралдаанд оролцуулах хүсэлтээсээ татгалзсан байна.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Хохирогч ирээгүй нь шүүх хуралдааныг хойшлуулах үндэслэл болохгүй” гэж заасан, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийг шүүх хуралдаанд оролцуулах хүсэлтээсээ улсын яллагч татгалзсан тул хүүхдийн эх О буюу хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийг оролцуулахгүйгээр хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

Шүүх шүүгдэгч Д-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан бага насны хүүхдийг алсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, шүүгдэгч Д-г бүх насаар нь хорих ялаар шийтгэж, ялыг хаалттай хорих байгууллагад тусгаарлаж эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна.

Мөн хохирогчийг оршуулахтай холбогдсон зардал болон сэтгэцэд учирсан хохирол төлбөрийг хуульд заасны дагуу шүүгдэгчээс гаргуулж, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид олгохоор шийдвэрлэжээ.

Шүүхийн шийдвэрийг олон нийтэд хүргэх зорилгоор шүүхийн шийдвэрийн тоймыг Архангай аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч М.Бямбаахүү 2026 оны 3-р сарын 9-ний өдөр бэлтгэсэн байна.

Өгий нуурыг олон жилийн хогноос нь салгалаа

zulaa — Thu, 13 Nov 2025 12:02:32 +0800

Өгий нуурыг сэргээн, хамгаалах ажил үргэлжилж байна. Уг цогц арга хэмжээний нэг нь нуурын ёроолыг цэвэрлэх байв. Тэгвэл БОУАӨЯ, Усны газрынхан Өгий нуурыг олон жилийн хур хогноос нь салгаж, цэвэрлэсэн талаараа өчигдөр мэдээллээ. Хэдийгээр олон хүний хөдөлмөр, техник хэрэгслийн хүчин чадлаар хогноос нь ангижруулсан ч долоон метрийн гүн тус нуур гар дүрэх төдийд харагдахгүй болтлоо бохирдсон хэвээр байгааг тэд хэлсэн. Иймд Ерөнхийлөгчийн санаачилгын дагуу нуурын бүх талын эргийг дахин шинээр төлөвлөж, сэргээж буй гэв.

Нуурын эргийг дахин төлөвлөхдөө гурван бүс болгон хуваажээ. Нэгдүгээр бүсэд барилга, байгууламж огт “босгохгүй”, нэгдсэн байдлаар завины зогсоол, гурван байршилд шувуу харах цамхаг байгуулахаар төлөвлөсөн байна. Тэгвэл хоёрдугаар бүсэд явган хүний зам, ногоон байгууламж, орчин үеийн шийдэл бүхий ариун цэврийн байгууламж төлөвлөжээ. Гуравдугаар бүсэд аялал жуулчлал, отоглох цэг, бие засах байгууламж, хогийн цэгүүдийг хөрс, ус бохирдуулахгүй байдлаар шийдэх гэнэ. Ингэснээр нуурын ус, эргийн ашиглалт, хамгаалалт улам сайжрах аж.

Архангай аймагт хүүхдийн хараа шалгах сургалт зохион байгууллаа

zulaa — Wed, 22 Oct 2025 14:17:00 +0800

“Цэцэрлэг, ерөнхий боловсролын сургуулийн хүүхдийн нүдний эрүүл мэндийг дэмжих” нь төслийн хүрээнд Архангай аймгийн ерөнхий боловсролын 1, 2, 3 дугаар сургууль, Тариат сумын ерөнхий боловсролын сургууль, 1 дүгээр цэцэрлэгийн эмч, багш, нийгмийн ажилтан нарын төлөөллийг оролцуулан 2 өдрийн сургалт зохион байгуулжээ.

Сургагч багш, нүдний эмч Л.Түмэнжаргал, Б.Хандсүрэн нар сургалтад хамрагдсан 25 оролцогчийн харааг нь шалгахад 12 оролцогч нүдний шил зүүх шаардлагатай байсан бөгөөд нүдний шил зүүх жор олгож ажилласан аж.

Мөн аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн нүдний эмчид рефракцийн зөвлөгөө өгч, төслийн хүрээнд цэцэрлэг, ерөнхий боловсролын сургуулиудад “Харааны үзлэгийн багц”, "Туяа ба шидэт зүлэг" ном, симуляци шил, аймгийн нүдний эмч, эрүүл мэндийн байгууллагад нүдний үзлэгийн багаж, тоног төхөөрөмж хандивлажээ.

Эх сурвалж: Боловсролын ерөнхий газар

Үхэр төхөөрсөн иргэн боомоор өвчилсөн нь шинжилгээгээр баталгаажжээ

zulaa — Mon, 22 Sep 2025 17:07:12 +0800

Архангай аймгийн Ихтамир сумын Хөхнуур багт боом өвчний хүний өвчлөлийн сэжигтэй тохиолдол энэ сарын 16-ны өдөр бүртгэгджээ. Тархвар судлал, эмнэл зүй, лабораторийн шинжилгээгээр боом өвчний арьсны хэлбэр болох нь батлагдсан байна.

Тодруулбал, иргэнийг есдүгээр сарын 16-нд тус аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн халдвартын тасагт боом өвчний сэжигтэй тохиолдол гэж оношлон тусгаарласан. Улмаар аймгийн ЗӨСТ-ийн хариу арга хэмжээний баг лабораторийн шинжилгээнд сорьц авч PCR –аар шинжилжээ. Шинжилгээгээр хариу эерэг гарчээ.

Тухайн иргэн Хөхнуур багийн Хатуугийн сайрт 2025 оны 9 сарын 6-наас хойш мал худалдаж авсан иргэний 60 гаруй үхрийг төхөөрөхөд оролцсон аж.

Боом өвчин гэж юу вэ?

Боом нь өвчтэй мал амьтнаас хүнд халдварладаг байгалийн голомтот, хурц халдварт өвчин юм. Хүний тунгалгийн зангилаа, тунгалгийн судлыг гэмтээж хүчтэй хордлого үүсгэх замаар өвчлүүлдэг.
Боом өвчнөөр хүн, бүх төрлийн мал амьтад, буга өвчлөхөөс гадна цус сорогч хөх түрүү, ялаа, шумуул нь хүнд халдвар тараана.

Өвчний үүсгэгч нь гадуураа бүрхүүл үүсгэж, газрын хөрсөнд 30 жил хүртэл амьдрах чадвартай тул газар, шорооны ажил хийх, мөн өвчтэй малыг өвчих, хуулах, нядлах, ноослох, үхсэн малын сэг зэмтэй ажиллах үед гэмтсэн арьс салстаар халдвар дамждаг учир малын түүхий эд боловсруулах, ноос ноолуур, арьс ширтэй харьцах, мал нядлах үед малчид халдвар авах өндөр эрсдэлтэй.

Иймд малчид, ард иргэдэд дараах зөвлөмжийг хүргэж байна.

Голомтот нутгийн хүн ам, мал сүргийг жил бүр боомын эсрэг дархлаажуулалтад хамруулах
Шалтгаан тодорхойгүйгээр мал үхсэн тохиолдолд мал эмнэлгийн байгууллагад яаралтай хандах
Зайлшгүй шаардлагаар үхсэн, өвчилсөн мал амьтантай харьцах тохиолдолд бээлий, хамгаалалтын хувцас өмсөх
Мал сүргийн дотор боом өвчний сэжиг илэрвэл сүргээс нь яаралтай тусгаарлаж мал эмнэлэгт хандах
Үхсэн малын мах, арьс ширийг ашиглахгүй байх
Мал болон мах, махан бүтээгдэхүүн худалдан авахдаа малын гарал үүслийн гэрчилгээг үзэж хэвших
Мал, малын гаралтай түүхий мах, махан бүтээгдэхүүн, сүү сүүн бүтээгдэхүүнийг сайтар боловсруулж хэрэглэх

Эх сурвалж: Архангай аймгийн Зоонозын өвчин судлалын төв

Архангай аймаг дахь АШУҮИС-ийн Сувилахуйн сургууль долоон хөтөлбөрөөр элсэлт авчээ

zulaa — Fri, 12 Sep 2025 11:18:14 +0800

Архангай аймагт шинээр байгуулагдсан АШУҮИС-ийн Сувилахуйн сургууль 2025-2026 оны шинэ хичээлийн жилд сувилагч, эм найруулагч, нүүр, амны эрүүл ахуйч болон техникч, эмнэл зүйн лабораторийн технологич, дүрс оношилгооны техникч, уламжлалт анагаахын сувилагч гэсэн долоон хөтөлбөрөөр элсэлт авчээ. Аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн хуучин байрыг шинэчлэн зассанаар тус сургуулийг байгуулах санаачилга бодит ажил хэрэг болж, хангайн бүсийн Сувилахуйн сургалт, эрдэм шинжилгээ, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний цогцолбор албан ёсоор нээгдэв.

Ингэснээр Хангайн бүсийн эрүүл мэндийн салбарт тулгамдаж буй эмнэлгийн мэргэжилтнүүдийн боловсон хүчний нөөц хангамжийг нэмэгдүүлэн сайжруулж, ард иргэдийн амьдралын чанарт ч эерэг нөлөө үзүүлэх боломж бүрдлээ. Мөн АШУҮИСийн Монгол анагаах ухааны эмнэлэг, Нүүр, ам судлалын эмнэлгийг тус аймагт байгуулан, үйл ажиллагааг нь эхлүүлээд байна.

Архангай аймаг дахь АШУҮИС-ийн Сувилахуйн сургууль долоон хөтөлбөрөөр элсэлт авчээ

zulaa — Sun, 07 Sep 2025 12:06:10 +0800

Архангай аймгийн Төвшрүүлэх суманд 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

zulaa — Fri, 27 Jun 2025 10:10:36 +0800

Архангай аймгийн Төвшрүүлэх сумын Баян-Өндөр багийн “Дээд булаг” гэдэг газар /аймгийн төвөөс зүүн зүгт 52 км-т, сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 15 км-т, 47°27'00.0"N 102°04'48.0"E / 06.25-ны өдрийн 06:06 цагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсөн тухай мэдээллийг 06:17 цагт ООГХ-ээс цахим шуудангаар ирүүлсэн.

Тус аймгийн Онцгой байдлын газраар дамжуулан Төвшрүүлэх сумын Баян-Өндөр багийн дарга болон малчнаас тодруулахад иргэдэд газар хөдлөлтийн чичирхийлэл мэдрэгдсэн, гэрийн уна тооно шажигнаж дуугарсан гэж мэдээлсэн. Учирсан хохирол үгүй.

Булган ууланд 21 янгир нутагшуулахаар тээвэрлэлээ

zulaa — Fri, 20 Jun 2025 09:51:40 +0800

Архангай аймгийн Булган ууланд дахин 21 тооны янгир нутагшуулахаар Богдхан уулын Нүхтийн амнаас тээвэрлэж байна.

Архангай аймагт ЕБС төгсөгчдийн холбооны санаачилгаар БОАЖЯ-ны зөвшөөрлийн дагуу Богд уулын дархан цаазат газраас арван янгир барьж, Булган ууланд шилжүүлэн нутагшуулах ажлыг эхлүүлсэн.

Улмаар 2023 оны зургадугаар сард Булган ууланд арван янгир нутагшуулсан. Мөн үүнээс дөрвөн сарын дараа дахин хоёр тооны тэх нутагшуулснаар шинэ төл мэндэлж эхэлсэн билээ. Ингээд арвижиж буй сүрэг дээр нэмэлтээр 2024 оны зургадугаар сард Булган ууланд дахин 16 янгир нутагшуулсан.

Хамгийн сонирхолтой нь Булган ууланд өмнө нь янгир нутаглаж байгаагүй гэдэг. Улмаар нутгийн иргэд уулаа янгиртай болохыг бэлгэдэл бэлд нь янгирын хөшөө барьж байжээ. Иймд тус хөшөөн дээр тоглож өссөн нэг төгсөлтийнхөн хамтарч уг үйл ажиллагааг явуулж буй. Ингэснээр янгир ямаагүй уул янгиртай болж, янгирыг даган тус ууланд төрөл зүйлийн шувуу, тарвага зэрэг үзэгдэх болоод байгаа юм.

Энэ үйл ажиллагаа нь нэг талаас тоо толгойн хэтэрч өөрөө устах аюулд орсон Богд уулын янгирын сэлгэн нутагшуулах, нөгөө талаас янгиргүй уулыг янгиртай болгож экологийн шинэ бүр байгуулах тустай ажил билээ.

Архангай аймаг агаарын чанараа 365 хоног тасралтгүй хэмжих автомат станцтай болжээ

zulaa — Thu, 17 Apr 2025 13:19:38 +0800

Монгол улс, БНСУ-ын Байгаль орчны яамдын хамтын ажиллагааны хүрээнд буцалтгүй тусламжаар 21 аймгийн Цаг уур, орчны шинжилгээний төвүүдийг агаарын чанарын автомат станцтай болгох ажлыг эхлүүллээ.

Анхны автомат станцыг Архангай аймагт суурилуулсан бөгөөд 24 цаг, 365 хоног тасралтгүй ажиллах боломжтой аж. Тус автомат станц нь хүхэрлэг хий, азотын ислүүд, байгаль орчны суурь үзүүлэлтүүд, нарийн тоосыг хэмжинэ.

Өнгөрсөн хугацаанд 8:00, 12:00, 20:00 цагуудад механик байдлаар төв суурин газруудын агаарын чанарыг хэмждэг байсан бол одоо бодит цагийн хэмжилтээр минут тутамд тооцоолох боломжтой болжээ.

Салбарын сайд С.Одонтуяа "Монгол Улсын иргэд, УИХ, Засгийн газрын хувьд тулгамдсан асуудлын нэг нь агаарын бохирдол. Агаарын чанарыг 365 хоног тасралтгүй хэмждэг багаж, станцтай болж байгаад баяртай байна.

Аймгийн төвүүд агаарын чанарыг хэмжих багажгүйгээс болж стандартыг мөрдүүлж чаддаггүй байсан. Стандартаа мөрдөхөд чухал ач холбогдолтой станцыг бид хүлээж авлаа. Мөн Цаг уур, орчны шинжилгээний байгууллагууд зөвхөн хэмждэг, шинжилдэг байсан бол энэ цаг мөчөөс эхлэн хяналт тавих механизмуудаа ажиллуулж эхэлнэ.

Энэхүү автомат станцыг 21 аймагт суурилуулна. Архангай аймгийн дараа Хэнтий аймагт суурилуулах ажил эхэлнэ. Агаарын чанарыг хэмждэг автомат станцын багаж Завхан, Увс аймаг руу ачигдсаныг ч дуулгахад таатай байна. Хөвсгөл, Орхон, Дархан-Уул аймгууд тавдугаар сар гэхэд агаарын чанарыг хэмждэг автомат станцтай болно" гэв.

Эх сурвалж: БОУАӨЯ

Дорнод, Архангай аймагт гарсан түймрийг бүрэн унтраажээ

zulaa — Tue, 15 Apr 2025 13:50:44 +0800

Архангай аймгийн Цэнхэр суманд 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд гарсан ойн түймэр, Дорнод аймгийн Халхгол суманд энэ сарын 10-нд бүртгэгдсэн хээрийн түймрийг бүрэн унтраасан талаар албаныхан мэдээллээ. Дээрх түймэрт урьдчилсан байдлаар 915 га талбай өртөж шатсан байна.

Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар салхи шуургатай, хуурайшилтын зэрэг нэмэгдэж байгаа тул ой, хээрийн түймрээс урьдчилан сэргийлж, галын аюулгүй байдлыг сайтар хангахыг онцгойлон анхааруулж байна.

Цаг уурын байгууллагын ирүүлсэн мэдээгээр өнөөдөр буюу дөрөвдүгээр сарын 11-нд нутгийн зүүн хагаст, 12-нд зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурч, хүйтэрнэ. Мөн нутгийн өмнөд хэсгээр хүчтэй салхи, шороон шуурга шуурч үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж, зам, даваа гүвээнд халтиргаа гулгаа, мөстөлт үүсэхийг онцгойлон анхааруулав.

УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан Архангай аймагт ажиллаж байна

zulaa — Thu, 13 Mar 2025 14:06:13 +0800

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Улсын Их Хурлын гишүүн, Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн, Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны дарга Л.Энхнасан, Улсын Их Хурлын гишүүн М.Мандхай, П.Мөнхтулга, Г.Хосбаяр нарын хамт өнөөдөр (2025.03.12) Архангай аймагт ажиллалаа.Энэ үеэр аймгийн төвийн онцлох бүтээн байгуулалтын нэг болох 1000 хүний суудал бүхий спорт цогцолбор үүдээ нээж, аймгийн удирдлагуудын хамт иргэд, олон нийтийн төлөөлөлтэй уулзсан юм. УИХ-ын дарга уулзалтын эхэнд бүх нийтийн биеийн тамир, спортыг хөгжүүлэхийн тулд материаллаг баазаар хангах, ялангуяа залуу үеийнхэнд бие бялдар, гоо зүйн боловсролыг төлөвшүүлэх, хүний хөгжлийг олон талт хэлбэрээр дэмжих нь төрийн бодлогын салшгүй хэсэг гэдгийг тэмдэглэв.

Үргэлжлүүлэн Архангай аймгийн иргэдэд парламентаас хэрэгжүүлж буй эрх зүйн шинэчлэлээс танилцуулан, энэ хаврын чуулганаар хэлэлцэх зарим хууль, тогтоомжийн төслүүдийн талаар мэдээлэл өглөө. Энэ удаагийн парламентад нийт таван нам, эвслийн төлөөлөл багтсан нь хяналт, тэнцлийн зарчим хангагдах суурь нөхцөл болсон төдийгүй анх удаа сонгогдсон 81 гишүүн байгаа нь өөрчлөлт, шинэчлэлийг эхлүүлэх үндэс мөн гэдгийг УИХ-ын дарга тодотголоо.Тэрбээр, төлөөллийн чадамжаа нэмэгдүүлж, эмэгтэй гишүүдийнхээ эзлэх хувиар Ази тивдээ тэргүүлсэн энэ удаагийн парламентаас иргэнд ээлтэй, хүн төвтэй эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхийн тулд “Гурван төгөлдөршил”-ийн бодлогыг санаачлан хэрэгжүүлж буй талаар дурдав. УИХ-ын дарга үргэлжлүүлэн, нийгмийн харилцааг зохицуулж буй хуулиуд үзэл баримтлалын хувьд өнөө цаг үеэсээ хоцрогдсон байгаагаас гадна иргэний эрхийг хамгаалахад бус байгууллагын үйл ажиллагааг зохицуулахад чиглэж, хүн төвтэй биш төр төвтэй байгааг шинэчлэх шаардлагатайг тэмдэглэв.

Товчхондоо, хүний эрхийг дээдэлсэн, цаг үеийн шаардлагад нийцсэн, иж бүрэн зохицуулалт бүхий хууль, эрх зүйн орчныг цогцлоох нь Гурван төгөлдөршил бодлогын цөм хэмээн онцлов. Энэ хүрээнд аливаа хуулийн төслийг хэлэлцэх шатанд хүний эрхэд нөлөөлөх байдлын үнэлгээг хийж, эцэслэн батлагдах хүртэл тухайн хуулийн хэрэглэгч буюу иргэд, олон нийтийн саналыг тусгаж ажиллана гэв. Түүнчлэн хуулиас давсан аливаа журмуудыг цэгцлэх замаар зохистой харьцааг хадгалснаар хүний эрхийн зөрчил үүсэхээс сэргийлэх урьдач нөхцөл бүрдэнэ хэмээв. Архангай аймгийн эдийн засгийн бүтцийн 57 хувийг хөдөө аж ахуй, 26 хувийг үйлчилгээ, 17 хувийг аж үйлдвэрийн салбар тус тус эзэлж байна.

Хангайн бүсийнхний хувьд нэг хүнд ногдох ДНБ-ий хэмжээг нэмэгдүүлэхийн тулд аж үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал, үйлчилгээний салбарын бүтээмжийг нэмэгдүүлэхэд анхаарах ёстойг УИХ-ын дарга холбогдох тоон үзүүлэлтүүдэд үндэслэн тайлбарлав. Түүнчлэн аймгийн хэмжээнд боловсрол, эрүүл мэнд, соёл урлагийн салбарын хөрөнгө оруулалтын хэмжээ сүүлийн жилүүдэд хоёр дахин нэмэгдсэн бөгөөд энэ оны тухайд сургуулийн өмнөх боловсролын хүртээмжийг дээшлүүлэхийн тулд хэд хэдэн суманд цэцэрлэгүүдийг ашиглалтад оруулах ажээ. Уулзалтад оролцсон иргэдийн зүгээс орон нутагт үнийн өсөлт нэн тулгамдсан асуудал гэдгийг онцолж, ялангуяа Архангай аймагт орон сууцны үнэ дундаж ханшаас өндөр байгааг уламжилж байлаа.

Түүнчлэн олон жил хүлээгдсэн спорт цогцолбор ашиглалтад орсонд талархалтай байгаагаа илэрхийлж, цаашид хүүхэд, залуучуудыг аймаг, улсын чанартай спортын тэмцээн, уралдаануудад тогтмол оролцоход дэмжих, ирээдүйн тамирчдын залгамж халааг бэлтгэхэд анхаарч өгөхийг хүслээ. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд хүртээмжтэй орчин, нөхцөлөөр хангах, шинээр баригдаж буй барилга, байгууламжууд зураг төслөөсөө эхлээд стандартын дагуу орц, гарц бүхий хэсгүүдийг багтаах, цаашлаад хуулиас давсан журмуудаас үүдэж иргэний эрх зөрчигддөг байдлыг таслан зогсоох зэрэг саналуудыг дэвшүүлсэн юм.

Мөн энэ үеэр бүс нутаг дахь малын гаралтай түүхий эдийг боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт болон “Шинэ хоршоо” хөдөлгөөний хэрэгжилттэй холбоотой асуулт тавьж, санал хэлэв. УИХ-ын дарга, гишүүдийн зүгээс аймаг, орон нутгийн бүтээн байгуулалт, малчдад чиглэсэн хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, бүсчилсэн хөгжлийн хүрээнд хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний талаар мэдээлэл өгч, иргэдийн асуултад хариуллаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

Архангайн Өгийнуур суманд малын гоц халдварт "галзуу" өвчин бүртгэгджээ

zulaa — Wed, 12 Mar 2025 10:55:49 +0800

Архангай аймгийн Өгийнуур сумын Тоглох багийн Улиастай багт малын галзуу өвчин гарчээ. Үүнээс үүдэлтэйгээр сумын Засаг даргын захирамжийн дагуу ажлын хэсэг гарч, чононд хазуулсан малыг устгалд оруулж байна. Мөн галзуугийн эсрэг вакцин хийж эхэлжээ.

Анагаах ухаанд өнөөг хүртэл эмчлэх боломжгүй байгаа өвчнүүдийн нэг нь мал, амьтнаас хүнд халдварладаг галзуу өвчин юм.

Галзуу өвчтэй гэрийн тэжээмэл амьтад болон зэрлэг амьтанд хазуулах, ноцуулах, мөн өвчтэй амьтдын шүлс хүний ил шарх шалбархай, салст бүрхүүлд хүрсэн тохиолдолд энэ өвчин хүнд халдварлаж өвчлүүлнэ.

Галзуу өвчнийг үүсгэгч вирүс нь чоно, үнэг, хярс, харх, сарьсан багваахай, нохой, муур зэрэг зэрлэг амьтдын нэгээс нөгөөд дамжин халдварлана. Хүн тэдгээр амьтдад хазуулах, шүлстүүлэхэд галзуу өвчин тусах аюултай. Мөн дээрх амьтдын идээд орхисон малын сэг зэмд галзуугийн вирүс хадгалагдан үлддэг тул гэрийн нохой түүнээс идэж өвчлөх төдийгүй вирүс тээгч болдог. Өөрөөр хэлбэл гэрийн нохойд галзуугийн шинж тэмдэг илрэхгүй боловч хүнийг урах, хазах тохиолдолд халдвар дамжих аюултай.

Илрэх шинж тэмдэг

Халдвар авснаас хойш өвчний шинж тэмдэг илрэх хугацаа нь 12-100 хоног байх бөгөөд энэ нь уруулсан шархны байрлал, шархны хэмжээнээс хамаарч харилцан адилгүй байна. Толгой, хүзүүний хавьд бол эхний 10 хоногийн дотор, гар, цээж, их биеийн хэсэгт бол 14-30 хоногийн дотор, хөл, гуяны хэсэгт уруулсан тохиолдолд 1-3 сарын дотор галзуу өвчний анхны шинж тэмдэг илэрнэ.

Амьтанд хазуулсан болон уруулсан шархны орчмоор улайж хөндүүрлэн үрэвсэж, мэдрэлийн ширхгийн дагуу хөндүүрлэх, дотор муухайрч бөөлжих, гэрэл, чимээнд цочромтгой болох, хөлрөх, шүлс гоожих, хэл яриа нь тасалдах, хүнээс зугтах, уснаас айх зэрэг шинж тэмдгээр илэрнэ. Галзуугийн сэжигтэй амьтанд хазуулсан, уруулсан үед цаг алдалгүй эмнэлгийн тусламж авч уг өвчний эсрэг вакцин, ийлдэс зэргийг тариулах нь өвчин төв мэдрэлийн системд нөлөөлөхөөс өмнө зогсоож халдвар авсан хүний амь насыг аврах боломжтой. Харин ийлдэс, вакцин зэргийг тариулаагүй буюу дутуу тариулсан, эмнэлгийн тусламж оройтсон үед тухайн хүний амь насыг аврах боломжгүй юм.

Б.НОМТ

https://eguur.mn/574543/

Дундговь, Архангайн Засаг дарга нар “Тавдугаар сарын 1-н хүртэл хурдан морины уралдааныг ХОРИГЛОХ“ захирамж гаргажээ

zulaa — Thu, 30 Jan 2025 15:01:19 +0800

Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар "Хурдан морины хаврын уралдааныг зохион байгуулах шийдвэрийг аймгийн ИТХ гаргаж, 12-оос дээш насны хүүхэд уралдана" гэсэн шийдвэр гарсан.

Тэгвэл Архангай, Дундговь аймгийн Засаг дарга нар "Тавдугаар сарын 1 хүртэл хурдан морины уралдааныг хориглох тухай" захирамж гаргажээ.

Өгий нуурт өвлийн наадам болно

zulaa — Wed, 29 Jan 2025 19:40:56 +0800

Архангай аймагт “Өгий нуур өвлийн наадам-2025” арга хэмжээг хоёрдугаар сарын 1-2-нд зохион байгуулна. Уг наадам нь Монгол Улсад өвлийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, олон үндэстний хувцсыг танин мэдүүлэх, өв соёлоо сурталчлах зорилготой гэнэ. Наадмыг хоёрдугаар сарын 1-нд 10 морьтон Төрийн далбааг мандуулснаар нээх юм байна. Эхний өдөр болох олон үндэстний хувцасны өдөрлөгөөр хамгийн сайхан хувцастай хос, хүүхэд, ахмад настныг шалгаруулна. Мөн мөсөн шагай, сурын харваа, морин чарганы уралдаан, үзүүлбэр, “Өгий хоккей” аварга шалгаруулах, тэшүүрийн тэмцээн зэрэг сонирхолтой үйл ажиллагаа болох аж. Харин наадмын сүүлийн өдөр адуучин тэмцээн, сайхан морьтой эмэгтэй шалгаруулах гэнэ. “Адуучин” тэмцээнийг Архангай аймгийн адуучдын холбоо зохион байгуулах нь. Наадмын өмнөх өдөр буюу нэгдүгээр сарын 31-нд гадаад, дотоодын аялагч, жуулчдыг дөрвөн улирлын турш үйл ажиллагаа явуулдаг “Өгий далай ресорт” жуулчны баазад хүлээн авна гэж тус аймгийнхан хэллээ.

Заган ойг сэргээх зорилгоор 300 га талбайг хашаалжээ

zulaa — Mon, 13 Jan 2025 12:09:54 +0800

Даян дэлхийн байгаль орчны сангийн санхүүжилтээр НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас хамтран хэрэгжүүлж буй “Монголын унаган байгалийн хүлцэл, тогтворжилтыг хангах нь” төслийн тайланг хэлэлцэж, энэ онд хэрэгжүүлэх ажлыг төлөвлөх хурал өчигдөр боллоо. Төслийн хүрээнд Архангай, Баянхонгор, Говь-Алтай, Завхан аймгийн 13 сумд зэрлэг амьтны усан хангамжийг нэмэгдүүлэх, байгаль хамгааллыг сайжруулах, заган ойг нөхөн сэргээх ажлуудыг өнгөрсөн онд хийсэн байна. Тухайлбал, Бөөнцагаан нуур орчмын 97 мянган га талбайг байгалийн нөөц газрын ангиллаар орон нутгийн тусгай хамгаалалтад 30 жилийн хугацаатай авах ажлыг Баянхонгор аймгийн болон Баацагаан сумын ЗДТГ-тай хамтран зохион байгуулжээ. Тэрчлэн заган ойг сэргээх, үрийн нөөц бүрдүүлэх зорилгоор Шинэжинст сумын нутаг дахь 300 га талбайг хашаалж, хамгаалсан аж. Мөн Архангай аймгийн удирдлагуудтай хамтран “Бөхөн шарын нурууны орон нутгийн тусгай хамгаалалттай газрын хамгаалалтын захиргаа” ОНӨААТҮГ-ыг байгуулж, нутгийн иргэдэд түшиглэсэн аялал жуулчлалын пассив барилга, эко баазыг Эрдэнэмандал сумд ашиглалтад оруулжээ.

Нэн ховор, ховор амьтан, ургамлыг хамгаалах үүднээс сум, орон нутгийн байгаль орчны байгууллага, малчид, нөхөрлөлүүдийг чадавхжуулах, мэдлэг, мэдээллээр хангах ажлуудыг хэрэгжүүлсэн байна. Эл төслийнхөн зэрлэг амьтны усан хангамжийг сайжруулах зорилтын хүрээнд Говь-Алтай аймагт дөрвөн газарт шинээр худаг гаргажээ. Түүнчлэн олон улсын жишигт хүрсэн, үндэсний хэмжээнд тэргүүлэх эко сургууль, сурагч бэлтгэх хөтөлбөрийг тус аймгийнхантай хамтран хэрэгжүүлж эхэлсэн гэнэ.

Гэрээсээ явган гараад сураггүй болсон эмэгтэйг нас барсан байдалтай олжээ

zulaa — Fri, 10 Jan 2025 15:36:03 +0800

Архангай аймгийн Эрдэнэбулган сумын Цагдуулт багт иргэн Д нь нэгдүгээр сарын 07-ны өдрийн 16:15 цагийн орчим гэрээсээ явган гараад сураггүй болсон тухай дуудлагыг нэгдүгээр сарын 08-ны өдрийн 17:15 цагт ОБЕГ хүлээн авчээ. Дуудлагын дагуу алба хаагчид иргэн Д -г эрэн хайх ажиллагааг нэгдүгээр сарын 09-ний өдрийн 10:45 цагт эхлүүлж, тухайн иргэний цогцсыг аймгийн төвөөс урд зүгт 6 км зайд Булган сумын Баянбулаг багийн “Сангийн толгой”-н гүүрний доороос 13:05 цагт олжээ. Улмаар Цагдаагийн газарт шилжүүлэн өгсөн талаар Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.

Сурагчаа зодсон багшийг Архангай аймгийн цагдаагаас шалгаж байна

zulaa — Tue, 24 Dec 2024 09:17:23 +0800

Цахим орчинд бага ангийн багш сурагчдаа гар хүрч буй бичлэг тарж олон хүний бухимдлыг төрүүлээд байгаа билээ. Энэхүү бичлэгийн тайлбарт тус үйл явдал Архангай аймгийн нэгэн төвийн Ерөнхий боловсролын сургуулийн ангид болсон үйл явдал хэмээн бичсэн байсан.

Тэгвэл энэхүү бага ангийн багшийн ёс зүйгүй үйлдэлд хариуцлага тооцохыг шаардаж буй иргэдийн бухимдал цахим орчинд ихээр хөвөрч байна. Энэ асуудлаар ЦЕГ-н Хэвлэл мэдээллийн төвөөс тодруулга өгч, Сурагчаа зодсон багшийг Архангай аймгийн цагдаагаас шалгаж байна, тун удахгүй дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгнө гэсэн юм.

Архангай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

zulaa — Wed, 11 Dec 2024 20:00:57 +0800

Архангай аймгийн Хайрхан сумын нутагт өнөөдөр 12:52:29 цагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт бүртгэгджээ.

Газар хөдлөлтийн хүчийг хоёр төрлийн хэлбэрээр хэмждэг. Тодруулбал магнитуд гэдэг нь хөрсөн доор, газар хөдлөлт болж байгаа төв хэсгийг хэмжиж байгаа үзүүлэлт юм. Харин балл гэдэг нь газрын хөрсөн дээр буюу хүнд болон барилга байгууламжид мэдрэгдэж байгааг баллаар хэмждэг. Шаталбар нь 12 хүртэл байдаг.

Газар хөдлөлт нь байгалийн үзэгдэл учир айж сандралгүй гамшгийн үеэр хэрэгжүүлэх арга хэмжээг авахыг онцгой байдлын албанаас зөвлөв.

Архангай аймгийн Батцэнгэл суманд 320 хүүхдийн суудалтай сургуулийн барилга ашиглалтад орлоо

zulaa — Wed, 04 Dec 2024 20:20:30 +0800

Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар Архангай аймгийн Батцэнгэл суманд 320 хүүхдийн суудалтай ерөнхий боловсролын сургуулийн барилга барих төсөл, арга хэмжээ хэрэгжиж дууслаа.

Барилга угсралтын ажлыг "Тамирын цахиур" ХХК шалгаран гүйцэтгэж, захиалагчийн хяналтыг Барилгын хөгжлийн төв тавьж, барилга байгууламжийг байнгын ашиглалтад хүлээн авах комисс ажиллаж, ашиглалтад хүлээн авсан байна.

Цэцэрлэг-Тосонцэнгэл чиглэлийн замд бага зэргийн цас орж байна

zulaa — Sun, 01 Dec 2024 17:30:20 +0800

Цэцэрлэг- Тосонцэнгэл чиглэлийн улсын чанартай авто замд үзлэг хийгдэж байна.

Иймд жолооч та бүхэн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг ханган, хурдаа тохируулан зорчино уу.

Б.Цэрэннадмидын орлого нь ИТХ-ын төлөөлөгч болсноор 28 саяас 135 сая, нэг газар нь 45 саяар үнэлэгдэх 3 газар болж НЭМЭГДЖЭЭ

zulaa — Tue, 22 Oct 2024 17:48:14 +0800

Архангай аймгийн Засаг даргад аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч Б.Цэрэннадмидыг томилохоор болжээ.

Тодруулбал, аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчдийн 95,1 хувийн саналаар дэмжиж Ерөнхий сайдад уламжлахаар болсон байна.

Тэрбээр 2023 оны хоёрдугаар сараас эхлэн тус аймгийн Засаг даргаар томилогдон ажиллаж байгаа билээ. Ийнхүү ажлаа үргэжлүүлэхээр болжээ.

Тэгвэл улиран ажиллахаар сонгогдсон Б.Цэрэннадмидын АТГ-т мэдүүлсэн 2023 оны Хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг танилцуулъя.

Тэрбээр 2023 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ “135 сая төгрөгийн орлоготой гэсэн бол гэр бүлийн орлогоо 33 сая хэмээн мэдүүлжээ.

Мөн 281 сая төгрөгийн 2 орон сууцтай, 100 сая төгрөгийн Toyota, Harrier, Toyota, Hilux маркын 2 машинтай, 89 сая төгрөгөөр үнэлэгдэх малтай /Адуу-11, Үхэр-52, Хонь-207, Ямаа-200/, 45 сая төгрөгөөр үнэлэгдэх 3 газартай, 65 сая төгрөгийн үнэт эдлэлтэй хэмээн мэдүүлсэн байна.

Мөн 19 сая төгрөгийн хадагламжтай бөгөөд 82 сая төгрөгийн зээлтэй байна.

Б.Цэрэннадмид 2020-2023 онд аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр ажилласан 3 жилийн хугацаанд орлого нь 28 сая төгрөгөөс 135 сая төгрөг болж , эзэших нэг газартай байсан түүний хувьд 45 сая төгрөгөөр үнэлэгдэх 3 газартай болж НЭМЭГДЖЭЭ.

https://www.arslan.mn/social/local/659701.shtml

Танилц: Аймгуудын шинэхэн Засаг дарга нар

zulaa — Tue, 22 Oct 2024 09:40:24 +0800

Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн ИТХ-ын сонгууль аравдугаар сарын 11-ний /2024.10.11/ өдөр орон даяар зохион байгуулагдсан. Улмаар өнгөрсөн долоо хоногоос эхлэн нийслэл болон дүүргүүд мөн аймгууд Иргэдийн Төлөөлөгчдийн анхны хурлаа хийж Засаг дарга нараа томилж буй. Тэгвэл Ньюс агентлаг өчигдөр /2024.10.21/ уншигч та бүхэнд нийслэл болон дүүргүүдийн Засаг дарга нарын мэдээллийг нэгтгэн хүргэсэн. Харин өнөөдөр /2024.10.22/ аймгуудын Засаг дарга нарын мэдээллийг хүргэхээр бэлтгэлээ.

АРХАНГАЙ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР Б.ЦЭРЭННАДМИДЫГ ТОМИЛЖЭЭ

Архангай аймгийн Засаг даргад аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч Б.Цэрэннадмидыг томилохоор болжээ. Тодруулбал, аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд оролцсон нийт төлөөлөгчдийн 95,1 хувийн саналаар дэмжиж Монгол Улсын Ерөнхий сайдад уламжлахаар болсон байна. Тэрбээр 2023 оны хоёрдугаар сараас эхлэн тус аймгийн Засаг даргаар томилогдон ажиллаж байгаа билээ. Ийнхүү ажлаа үргэжлүүлэхээр болжээ.

Түүний хувьд музейн арга зүйч-жуулчлал зохион байгуулагч мэргэжилтэй. Төрийн захиргааны менежмент мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалсан.

Ажлын туршлага:

2005-2008 онд Соёлын дээд сургуульд багш,
2009-2011 онд Архангай аймгийн Мэргэжил, сургалт, үйлдвэрлэлийн төвийн дэд захирлаар,
2011-2016 онд Архангай аймгийн Музейн захирлаар,
2016-2020 онд Архангай аймгийн Засаг даргын тамгын газрын даргаар,
2020 оноос Архангай аймгийн Монгол Ардын Намын хорооны даргаар,
2023 оны 02 дугаар сараас Архангай аймгийн Засаг даргаар томилогдон ажиллаж байна.

ДОРНОД АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР Ш.ЁЛЫГ ТОМИЛОХООР БОЛСОН БАЙНА

Дорнод аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдид анхдугаар хуралдаанаа хийж аймгийн Засаг даргаар Ш.Ёлыг томилохоор болжээ.

Тэрбээр, 1988-1998 онд Дорнод аймагт ерөнхий боловсролын сургууль төгссөн.

1999-2003 онд ШУТИС-д суралцсан
2009-2010 онд Удирдлагын академи
2009-2011 онд ШУТИС-ийг Бизнесийн удирдлагын магистраар төгссөн
2003-2006 онд Дорнод Нийтийн аж ахуй ОНӨҮГ-ын диспетчер, Хүний нөөцийн менежер,
2006-2012 онд "Чойбалсан хөгжил" ОНӨҮГ-ын дарга,
2012-2016 онд Дорнод аймгийн МАН-ын хорооны дэд дарга,
2016 оноос аймгийн Засаг даргын орлогчоор ажиллаж байгаа юм.

ДОРНОГОВЬ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР О.БАТЖАРГАЛЫГ ТОМИЛОХООР БОЛОВ

Дорноговь аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн анхдугаар хуралдаан өчигдөр /2024.10.21/ болж аймгийн Засаг даргаа томилсон байна. Тодруулбал, тус аймгийн Засаг даргад Сайншанд сумын II баг буюу 11 дүгээр тойргоос нэр дэвшиж төлөөлөгчөөр сонгогдсон О.Батжаргалыг сонгон, Монгол Улсын Ерөнхий сайдад уламжлахаар шийдвэрлэжээ. Тэрбээр, Монгол Улсын их сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр төгссөн.

“Адептус консалтинг фирм” компанид хуульч, өмгөөлөгч,
“Адептус консалтинг фирм” компанийн гүйцэтгэх захиралаар ажиллаж байсан.
2016-2020 онд аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч хийж байсан.
2020 оны арваннэгдүгээр сараас эхлэн өнөөдрийн хүртэл Дорноговь аймгийн Засаг даргаар ажиллаж буй. Ийнхүү улиран томилогджээ.

ДАРХАН-УУЛ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР Б.АЗЖАРГАЛЫГ ТОМИЛОВ

Дархан-Уул аймгийн ИТХ-ын ес дэх удаагийн сонгуулийн анхдугаар хуралдаан болж аймгийн Засаг даргаар Б. Азжаргалыг томилохоор болжээ. Түүний хувьд 2020-2024 онд тус аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байсан бөгөөд ийнхүү улиран ажиллахаар сонгогдлоо. Тэрбээр, 2002 онд МУБИС-ийг төгссөн.

Ажлын туршлага:

2002 – УИХ-ын Тамгын газар УИХ-ын бие Төлөөлөгч
2004 – Дархан сумын ЗДТГ Мэргэжилтэн
2005 – Дархан сумын ИТХ-ын дарга
2008 – Дархан сумын ЗДТГ Засаг даргын орлогч
2012 – Дархан-Уул аймгийн ИТХ-ын Төлөөлөгч
2012 – Дархан сумын ЗДТГ-т Засаг дарга
2016 – Дархан-Уул аймгийн ИТХ-ын Төлөөлөгч
2020 – Дархан-Уул аймгийн Засаг дарга

СҮХБААТАР АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР М.ИДЭРБАТЫГ ТОМИЛОВ

Сүхбаатар аймгийн ИТХ-ын анхдугаар хуралдаанаар М.Идэрбатыг аймгийн Засаг даргаар томилохоор болжээ. М.Идэрбат нь 2012-2020 онд Баруун-Урт сумын Засаг дарга, 2020 оноос Сүхбаатар аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байгаа юм. Тэрбээр,

2002-2005 онд Сүхбаатар аймаг дахь ШУТИС-д багш
2005-2008 онд Угсаатны зүйн музейн захирал, 2008-2012 онд Сүхбаатар аймгийн Байгаль орчин, аялал жуулчлалын газрын дарга
2012-2020 онд Баруун-Урт сумын Засаг дарга бөгөөд хотын захирагаар тус тус ажиллаж байжээ.
2008-2012 онд Баруун-Урт сумын Иргэдийн хурлын төлөөлөгч,
2012-2024 онд аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч
2008-2017 онд Баруун-Урт сумын ардчилсан намын дарга
2017 оноос Сүхбаатар аймгийн ардчилсан намын даргаар ажиллаж байна.

ӨВӨРХАНГАЙ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР О.ПҮРЭВДОРЖИЙГ СОНГОЖЭЭ

Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын анхдугаар хурлаар О.Пүрэвдоржийг Засаг даргаар томилуулахаар 82 хувь нь дэмжиж, Монгол улсын Ерөнхий сайдад өргөн мэдүүлэхээр болжээ. Тэрбээр, Өвөрхангай аймгийн Зүүнбаян-Улаан суманд 1979 онд төрсөн. Ам бүл 5. Автын Инженер мэргэжилтэй. 2010-2011 онд Удирдлагын акедеми йг төрийн удирдлагын менежер мэргэжлээр төгссөн.

Ажлын туршлага:

2003-2005 онд Аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газарт улсын байцаагч
2008-2013 онд Аймгийн тээвэр, авто замын газрын дарга
2013-2016 онд Аймгийн Монгол Ардын Намын хорооны дэд дарга
2016-2020 онд Арвайхээр сумын Засаг дарга бөгөөд Хотын Захирагч
2020 оноос Аймгийн ИТХ-ын даргаар ажиллаж байна.
2022-2024 онд аймгийн МАН-ын хорооны орон тооны бус дэд дарга
2008-2024 онд Аймгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Төлөөлөгч
2024 онд аймгийн МАН-ын дарга тус тус хийж байжээ.

УВС АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР С.БАТЖАРГАЛЫГ ТОМИЛОХООР БОЛЖЭЭ

Увс аймгийн МАН-ын ээлжит бус зургадугаар хуралдаан аравдугаар сарын 17-нд хуралджээ. Хуралдаанаар аймгийн Засаг дарга болон ИТХ-ын даргыг сонгох асуудлыг хэлэлцсэн байна. Улмаар аймгийн ИТХ-ын даргад П.Баттулга, Аймгийн Засаг даргад С.Батжаргал нарыг нэр дэвшүүлж Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 100 хувийн саналаар дэмжжээ.

ГОВЬ-АЛТАЙ АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГААР Г.ЧИНБАТЫГ ТОМИЛОХООР БОЛОВГовь-Алтай аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын анхдугаар хуралдаанаар аймгийн Засаг даргад Г.Чинбатыг томилж Монгол Улсын Ерөнхий сайдад өргөн мэдүүлэхээр болжээ. Тэрбээр 2024 оны долдугаар сараас эхлэн өнөөдрийг хүртэл Говь-Алтай аймгийн Засаг даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр ажиллаж байсаг бөгөөн ийнхүү Засаг даргад албан ёсоор томилогдохоор болжээ.

https://news.mn/r/2759226/

Агаараас эрэн хайх, аврах 111 дүгээр ангитай хамтарч, Архангайд осолдсон иргэнийг аварчээ

zulaa — Sat, 05 Oct 2024 19:27:43 +0800

Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн Хавсарсан гэмтлийн мэс заслын тасгийн эрхлэгч П.Баярсайхан, Эрчимт эмчилгээний тасгийн их эмч О.Гантогтох, Мэс засал, мэдээгүйжүүлгийн нэгдсэн тасгийн сувилагч Э.Одонтунгалаг, жолооч н.Энх-Амгалан нарын бүрэлдэхүүнтэй алсын дуудлагын баг иргэний амь насыг аварчээ.

Тэд энэ сарын 01-нд агаараас эрэн хайх, аврах 111 дүгээр ангитай хамтарч Архангай аймагт авто осолд орсон, биеийн байдал маш хүнд өвчтөнд яаралтай тусламж үзүүлсэн байна.
Авто ослын улмаас цээжний хөндийн хавсарсан хүнд гэмтэл, олон хавирганы тогтворгүй хугаралтай, амьсгалын дутагдалд орсон уг өвчтөнд Архангай аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн мэс заслын эмч Б.Нацагдорж, эрчимт эмчилгээний эмч н.Эрдэнэхүү, мэдээгүйжүүлгийн сувилагч н.Даваажаргал, мэс заслын сувилагч н.Буяндэлгэр, н.Сосорбурам нартай хамтран яаралтай мэс засал эмчилгээ хийжээ.
Улмаар маргааш өдөр нь Агаараас эрэн хайх, аврах 111 дүгээр ангийн ахмад, нисэх багийн дарга, багш нисгэгч Yann Capitaine, нисгэгч Б.Сүх-эрдэнэ, инженер, дэслэгч Б.Төгөлдөр нартай хамт хүнд өвчтөнийг хот руу тээвэрлэж, ГССҮТ-ийн Эрчимт эмчилгээний тасагт хүргэжээ.
Одоо дээрх өвчтөний биеийн байдлыг тогтворжуулах болон бусад шаардлагатай тусламж үйлчилгээг цаг алдалгүй үзүүлж байна гэж ГССҮТ мэдээлэв.

Цагаан давааны замд халтиргаа үүсчээ

zulaa — Mon, 30 Sep 2024 10:44:20 +0800

"Архангай АЗЗА” төрийн өмчит хариуцлагатай компанийн зүгээс Цэцэрлэг-Тосонцэнгэл чиглэлийн А0603 дугаартай улсын чанартай авто замын 2-8,6 км-т Цагаан даваанд нойтон цас их хэмжээгээр орсноос өнөөдөр халтиргаа үүссэн болохыг анхаарууллаа. Тиймээс тээврийн хэрэгслийн техникийн бүрэн бүтэн байдлаа хангаж зуны дугуйгаа солин аюулгүй байдлаа ханган зорчихыг сануулж байна.

Цаг уур орчны шинжилгээний газраас ойрын үед цаг агаар эрс сэрүүсч, ихэнх нутгаар бороо цас орж цаг агаарын тогтворгүй өдрүүд үргэлжлэхээр байгааг анхааруулсан. Иймээс иргэд та бүхнийг дулаан хувцаслах, хол ойрын замд гарахдаа аюулгүй байдлыг хангах,тухайн очих гэж байгаа газрынхаа цаг агаарын мэдээ, мэдээллийг хүлээн авч, шийдвэр гаргах.

Бага насны хүүхэд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, өндөр настай хүмүүсийг харгалзах хүнгүй үлдээхгүй байх, малд явуулахгүй байх. Малаа ойрын бэлчээрт бэлчээх зэргээр өөрийн болоод бусдын амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг хамгаалахыг онцлон анхааруулж байна.

Бага насны хүүхдийн шүд цооролт Завхан, Архангай аймаг болон Улаанбаатар хотод ХАМГИЙН ӨНДӨР БАЙНА

zulaa — Wed, 25 Sep 2024 21:37:57 +0800

2022 оны тавдугаар сарын 1-нээс Засгийн газраас улс орон даяар хүн амын нас, хүйс, эрсдэлт хүчин зүйлст суурилсан эрт илрүүлгийг эхлүүлсэн. Эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг, оношилгоонд анх удаа 0-18 насны хүүхдийг хамруулсан юм. Энэ үзлэгийн 1.6 жилийн ажлын үр дүнгээс ЭХЭМҮТ-ийн Эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал, АУ-ы доктор Т.Болормаа танилцуулав.

Тэрбээр, Хүүхдийг 0-5 нас, 6-17 нас гэж ангилж эрт илрүүлэгт хамруулсан. 0-5 насны 155652 хүүхэд буюу 33.7 хувь, 6-17 насны 422821 хүүхэд буюу 57.7 хувь нь хамрагдсан. Нийт 0-17 насны 578473 хүүхэд буюу гурван хүүхдийн нэг нь эрт илрүүлэгт хамруулсан.

Хүүхдэд дөрвөн төрлийн үзлэг, хоёр төрлийн эрсдэлийн үнэлгээг хийсэн. Амны хөндийн эрүүл мэндийн үзлэгээр шүд цоорох өвчин 5-9 насанд хамгийн өндөр буюу 67 хувьтай байна. Тухайлбал, 5, 6 настай хүүхдийн 3.5 шүд нь цоорсон. Шүд цоорох өвчний тархалт Завхан, Архангай, Өмнөговь аймаг болон Улаанбаатарт хамгийн өндөр байна.

Завхан, Архангай аймагт цас орж байна

zulaa — Thu, 19 Sep 2024 09:47:49 +0800

Цаг уур орчны шинжилгээний газраас цаг агаарын ажиглалтын 1 хоногийн тойм мэдээ гаргажээ.

Цасны зузаан: Өнөө өглөөний цаг уурын станц, харуулын цасны зузааны мэдээгээр Завхан, Ховд, Архангай, Өвөрхангай, Хэнтийн зарим газраар 0.0-7.0 см зузаан цас тогтсон байна. Үүнээс хамгийн их нь Өвөрхангайн Есөн-Зүйлд 7.0 см, Ховдын Чандманьд 4.0 см, бусад хэсгээр 0.0-3.0 см цас тогтсон байна.

Хур тунадас: Өнгөрсөн хоногт баруун болон говийн аймгуудын нутгийн зарим газар, төвийн аймгуудын ихэнх нутаг, зүүн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр 0.0-17.0 мм бороо, нойтон цас, цас орсон байна. Үүнээс хоногийн нийлбэрээр хамгийн их нь Ховдын Чандманьд 17.0 мм, Өвөрхангайн Бат-Өлзийд 11.0 мм, Есөн-Зүйлд 9.0 мм, Хэнтийн Дадалд 10.0 мм, Баян-Адрагад 9.2 мм, бусад нутгаар 0.0-8.0 мм бороо, нойтон цас, цас орсон байна.

Агаарын хамгийн их температур: Өчигдөр өдөр Увс нуур болон Дархадын хотгор, Алтай, Хөвсгөлийн уулархаг нутаг, Орхон-Сэлэнгийн сав газар, Завхан голын эх, Идэр, Тэс голын хөндийгөөр 0...+7 градус, Их нууруудын хотгор, Хангайн уулархаг нутгаар +8…+14 градус, говийн бүс нутаг, Дорнод-Дарьгангын тал нутгаар +25…+31 градус, бусад нутгаар +16…+24 градус дулаан байв.

Агаарын хамгийн бага температур: Өнгөрсөн шөнө Увс нуур болон Дархадын хотгор, Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Тэс, Эг, Үүр, Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж голын хөндийгөөр -3…-9 градус хүйтэн, говийн бүс нутгийн хойд хэсэг, Дорнод-Дарьгангын тал нутгаар +4...+9 градус, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр +10…+15 градус, бусад нутгаар -2…+3 градус дулаан хоносон байна.

Улаанбаатар хот орчмоор: Өчигдөр өдөр бороо ороогүй. Өнгөрсөн шөнө 0.0-1.0 мм бороо орсон байна. Салхи баруун өмнөөс хойш эргэж секундэд 7-12 метр. Өчигдөр өдөр +16…+19 градус дулаан, өнгөрсөн шөнө 0 градус хоносон байна.

Харин өнөөдөр өглөө 08:00 цагийн байдлаар цаг агаарын нөхцөл дараах байдалтай ажиглагдаж байна.

АУДИТ: Архангай аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчид хувийн дансаараа 95 сая төгрөг хуваан авч, хууль зөрчсөн

zulaa — Wed, 18 Sep 2024 11:28:41 +0800

Архангай аймгийн ИТХ 39 төлөөлөгчтэй. Намын гишүүнчлэлээр нь авч үзвэл 20 төлөөлөгч нь АН-ынх, 19 төлөөлөгч нь МАН-ынх. 2020 оны сонгуулийн үр дүнгээр Архангай аймгийн ИТХ-д Ардчилсан нам олонх болсон ч төсвийн мөнгийг хууль зөрчин зарцуулахдаа АН, МАН-ын төлөөлөгчид нэг тал болж, эрх ашгаараа нэгддэг бололтой.

Үндэсний аудитын газраас Архангай аймгийн ИТХ-ын 2023 оны санхүүгийн тайлан, төсвийн гүйцэтгэлд шалгалт хийж нэг бус зөрчил илрүүлж, “Хязгаарлалттай” дүгнэлт өгчээ. Тодруулбал 95 сая төгрөгийг “төлөөлөгчийн үйл ажиллагааны зардал” нэрээр зарцуулахдаа холбогдох журмыг мөрдөлгүй, төлөөлөгч нарын хувийн данс руу шилжүүлсэн зөрчил илэрсэн байна. Товчхондоо Архангайн ИТХ-ын 39 төлөөлөгч АН, МАН гэж талцалгүй, амаа хамхиж байгаад Улсын төсвийн 95 сая төгрөгийг тэнцүүхэн хуваагаад авсан болохыг аудитын байгууллага тогтоожээ.

Архангай аймгийн ИТХ-ын дарга Б.Батжаргал, ИТХ-ын нарийн бичгийн дарга Б.Батцэцэг нар Монгол Улсын Засгийн газрын 2021 оны 402 дугаар тогтоол, "Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгчийн үйл ажиллагаа тэдгээрийг чадавхжуулах арга хэмжээний зардлын нийтлэг жишиг, зарцуулах, тайлагнах журам"-ын 3.8-д заасан "Төлөөлөгчдийн зардлыг бэлнээр олгохгүй бөгөөд үнийн нэхэмжлэх болон бусад баримтад үндэслэн зардлын хязгаарт багтаан холбогдох санхүүжилтийг тухайн байгууллагад шилжүүлнэ" гэсэн заалтыг зөрчсөн байна.

Засгийн газраас ИТХ-ын төлөөлөгч нарын хувийн данс руу төсвийн мөнгийг шилжүүлж болохгүй. ИТХ-ын төлөөлөгч орон нутагтаа ажиллах, аливаа сургалт, үйл ажиллагаанд оролцсон тохиолдолд тухайн зардлаа санхүү, төлбөрийн баримтаар баталгаажуулж байж “үйл ажиллагааны зардал” авна гэсэн заалттай журам гаргасан ч Архангай аймгийн ИТХ-ынхан зөрчсөн болохыг Үндэсний аудит газрын тайланд тодорхой дурджээ. Мөн Архангай аймгийн ИТХ-ын удирдлагууд анхан шатны шаардлага хангахгүй санхүүгийн баримт ашиглаж Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр хөрөнгө зарцуулсан болохыг тогтоосон байгаа юм.

Архангай аймгийн ИТХ-ын нарийн бичгийн дарга Б.Батцэцэгээс уг асуудлыг тодруулахад “Хууль зөрчсөн зүйл байхгүй. Аймгийн ИТХ-аас “төлөөлөгчийн үйл ажиллагааны зардал”-ыг 5 сая төгрөгөөр тогтоосон байдаг. Төлөөлөгч нар орон нутагтаа ажилладаг тул хувийн данс руу нь 2.5 сая төгрөг шилжүүлсэн” гэдэг тайлбарыг өгсөн юм.

https://newspress.mn/v1/%D0%A3%D0%BB%D1%81-%D1%82%D3%A9%D1%80/news/52185

Архангай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсөн талаар ШУА-ийн Одон орон, геофизикийн хүрээлэнгээс мэдээллээ

zulaa — Tue, 17 Sep 2024 11:29:08 +0800

Архангай аймгийн Чулуут сумаас баруун зүгт 27 километр зайд есдүгээр сарын 17-ны 04:01 цагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлсөн талаар ШУА-ийн Одон орон, геофизикийн хүрээлэнгээс мэдээллээ.

Тодруулбал,

Газар хөдлөлт болсон хугацаа (Улаанбаатарын цагаар) : 2024-09-17 04:01:02
Газар зүйн байршил (Өргөрөг, Уртраг) : 47.46 99.88
Газар хөдлөлтийн хүч (магнитуд) : 3.7
Болсон газар : Архангай аймгийн Чулуут сумын нутагт
Газар хөдлөлтийн төвөөс ойр орших аймаг сумд:
Архангай аймгийн Чулуут сумын төвөөс Баруун зүгт 27км
Архангай аймгийн Хангай сумын төвөөс Зүүн урд зүгт 55км
Баянхонгор аймгийн Жаргалант сумын төвөөс Зүүн хойд зүгт 57км

Архангайн дарга нарын хэргийг хэлэлцэнэ

zulaa — Tue, 17 Sep 2024 11:15:02 +0800

Улсын Дээд шүүхийн Эрүүгийн танхим ирэх Даваа гаригт Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 162 дугаар шүүгчийн захирамж, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 05 дугаар сарын 1-ний өдрийн 511 дүгээр магадлалтай, Б.Өсөхбаяр, Ц.Мөнхнасан, Т.Батсүх нарт холбогдох хэргийг шүүгдэгч Т.Батсүхийн гаргасан гомдлыг үндэслэн хянан хэлэлцэнэ.

Хэргийн талаар танилцуулахад, Архангай аймгийн ИТХ-ын дарга асан Б.Өсөхбаяр 2018 оны дөрөвдүгээр сарын 18-нд ИТХ нь хуралдаагүй байхад “Газар нутгийг орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авах тухай асуудал хэлэлцсэн” хэмээн хуурамч тогтоол гаргаж, улмаар аймгийн Засаг дарга Ц.Мөнхнасан нь хурал болоогүй гэдгийг мэдсээр байж дөрөвдүгээр сарын 19-нд уг хуурамч тогтоолыг АМГТГ-т хүргүүлж, Цэнхэр сумын нутаг, Шоронгийн ам гэх газарт 4.75 га газрыг бичил уурхайгаар ашиглах боломжтой гэсэн дүгнэлт гаргуулсан байдаг. Тэр дүгнэлтэд үндэслэн “Тунгалаг Тамир ар” гэх нөхөрлөлтэй таван жилийн хугацаанд бичил уурхайгаар ашиглах гэрээ байгуулсан юм. НПГ-аас тэднийг Эрүүгийн хуулийн 22.1-3 дахь хэсэгт заасны дагуу яллагдагчаар татсан юм.

Үүнээс гадна Засаг дарга асан, ИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Мөнхнасан ХААИС-ийн Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн захирал Т.Батсүхийг зодож эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол учруулсан хэрэг үйлдсэн нь олон нийтийн сүлжээнд тухайн жилүүдэд олны анхааралд өртөж байсан билээ. Эл хэрэгтэй хамт Т.Батсүхийн албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, хүрээлэнгийнхээ төсвийн хөрөнгийг зориулалт бусаар зарцуулсан гэх хэргийг ч шийдвэрлэх байсан юм.

УИХ-ын гишүүн П.Мөнхтулгыг Архангай аймгийн АН-ын даргын тамга хулгайлуулсан гэв

zulaa — Mon, 26 Aug 2024 13:23:35 +0800

Хангайн бүсийн I тойргоос сонгогдсон УИХ-ын гишүүн П.Мөнхтулга Архангай аймгийн АН-ын даргын тамгыг өрөөнөөс нь зөвшөөрөлгүй бусдаар авахуулж, хулгайлсан гэх асуудалд холбогдсон байна. Энэ талаар Архангай аймгийн АН-ын хорооны гишүүд мэдээлэл өгсөн юм.

Тодруулбал, Суварга хайрханы тахилга энэ сарын 15, 16-ны өдрүүдэд болсон бөгөөд тус тахилгад оролцохоор УИХ-ын гишүүн П.Мөнхтулга Архангай аймагтаа очжээ.

Энэ талаар Архангай аймгийн АН-ын хорооны гишүүд “УИХ-ын гишүүн П.Мөнхтулга энэ сарын 15-ны өдөр Архангай аймагт ирж, намын байраар очсон. Энэ үед аймгийн АН-ын дарга М.Гүрсүрэн эзгүй байж таарсан ч гишүүн “Намын байраар ороод гаръя” гэх нэрийдлээр түлхүүрийг нь аймгийн намын хорооны гишүүн Х гэгчээр дамжуулан авсан. Улмаар намын дарга М.Гүрсүрэнгийн тамгыг авахуулсан.

Улмаар энэ сарын 21-ний өдөр Архангай аймгийн АН-ын хорооны хурлыг Улаанбаатар хотод хууль бусаар хуралдуулсан байна. Хууль бус гэдэг нь хэдэн зүйлээр нотлогдож байгаа.

Нэгдүгээрт, аймгийн намын хорооны хурлыг зарлах эрхтэй субьект УИХ-ын гишүүн биш бөгөөд зөвхөн намын дарга, эсвэл намын хорооны тэргүүлэгчид байдаг.

Хоёрдугаарт, намын хорооны гишүүдийг хууран мэхлэх замаар буюу “Архангай аймгаас УИХ-д сонгогдсон гишүүдийн нэрийг барин талархлын хүлээн авалт хийх утгатай урилга илгээж, Улаанбаатарт ирүүлсэн ч уг чанартаа намын хорооны хурлыг хийсэн нэр зүүж, тэдний гарын үсгийг авах санаа агуулсан байна.

Гуравдугаарт, дүрэм, журмаараа бол аль ч бүс нутгийн намын хорооны хурал тухайн орон нутагтаа хийгдэх ёстой атал Улаанбаатарт хийхээр завдсан уг үйлдэл нь хууль бус юм” гэв.

Архангай аймгийн АН-ын хорооны гишүүд хуулийн байгууллагад хандана гэсэн юм.

https://livetv.mn/p/301694

Архангай аймгийн Хашаат суманд нэг өрхийн 87 хонь аянганд цохиулж хорогджээ

zulaa — Wed, 14 Aug 2024 16:21:26 +0800

Архангай аймгийн Хашаат сум Номгон багийн “Хөөврийн гүүр” гэдэг газарт наймдугаар сарын 13-ны өдрийн 07:30-08:00 цагийн орчим нэг өрхийн 100 гаруй бог мал аянгад цохиулж хорогдсон тухай мэдээллийг мөн өдрийн 11:10 цагт хүлээн авсан. Дуудлагын дагуу тус сумын Засаг даргын Тамгын газраас сумын Засаг даргын орлогчоор ахлуулсан ажилтнууд очиход малчин Х-ын 87 хонь аянгад цохиулж хорогдсон байсан тухай мэдээллийг тус сумын Засаг даргын орлогч аймгийн Онцгой байдлын газарт ирүүлсэн байна.

Монгол орны аялахад тохиромжтой 10 нуур

zulaa — Wed, 24 Jul 2024 16:58:12 +0800

Дэлгэр зуны улиралд иргэд эх орныхоо байгалийн үзэсгэлэнт газраар аялж, зугаалдаг. Хүмүүс цэнхэр тэнгэр, уудам тал, ногоон зүлэг, сүрлэг уулсаар нүдээ хужирлаж, бүтэн жилийнхээ стресс ядаргаагаа тайлдаг болсон. Тиймээс энэ удаа монгол орныхоо байгалийн үзэсгэлэнт, аялахад тохиромжтой 10 нуурыг танилцуулж байна.

ХЯРГАС НУУР

Хяргас нуур нь Увс аймагт байрлах, Их нууруудын хотгор дахь эрдэст нуур юм. Тус нуурыг 2000 онд байгалийн цогцолборт газарт бүртгэж авсан бөгөөд нийт 3,328 км² нутгийг хамрана. Хяргас нуураас гадна Айраг нуур нь тус хамгаалалтад багтах аж.

Хяргас нуурын ус нь үнэргүй, шорвог амттай, өнгө, булингардалт нь цаг, агаар, улирлын онцлогоос шалтгаалж өөрчлөгдөнө. Нуурын усны тунгалагжих үе нь гол төлөв өвлийн улиралд тохиолдож байхад зун, намрын улиралд булингардалт ихсэж шар өнгөтэй болно.

УЛААГЧНЫ ХАР НУУР

Завхан аймгийн Эрдэнэхайрхан сумын нутагт орших Улаагчны хар нуур нь хойд талаараа элсэн манхнаар, урд талаараа зэгсээр хүрээлэгдсэн хосгүй үзэсгэлэнт газар юм. Аймгийн төвөөс 110 км, Эрдэнэхайрхан сумаас хойш 80 км зайд оршдог. Эргэн тойронд нь Товхошийн сүрлэг уулс бий.

Улаагчны хар нуурын гүн нь 48 метр, урт нь 30 км, өргөн нь 5-10 км байдаг бөгөөд нуурын голд д.т.д 2500 гаруй метр өргөгдсөн их бага гурван Авгаш арал байдаг нь нүүдлийн шувуудын үүр болдог.

Жилд 13 орчим төрлийн нүүдлийн шувууд тус нуурыг зорьж ирдэг ажээ.

САНГИЙН ДАЛАЙ НУУР

Сангийн далай нуур нь Булнайн нурууны ар шилд орших давст нуур. Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Уул, Шинэ-Идэр, Бүрэнтогтох сум, Завхан аймгийн Их-Уул сумуудын хооронд байрлана.

Тус газрын гадарга нийтдээ уулархаг бөгөөд нуурын усны мандал 1988 м өндөрт орших тул орчны уулс хэдийгээр өндөр ч гэсэн харьцах өндрийн хувьд бага юм. Нуурын ёроол хайрцаг шиг хэлбэртэй учраас хажуу нь эгц, олон мөргүүдтэй. Сангийн далай нуурын усны эрдэсжилт Хяргас, Увс нууруудаас бага боловч давсархаг юм. Уг нуур натри, хлоридын ус бүхий нуурт багтана.

ХУРГАН НУУР

Хотон, Хурган нуурууд нь Монгол улсын хилийн зурвас нутагт орших тул Улаанбаатараас эсвэл Өлгий хотоос Хилийн Цэргийн Удирдах газраас хилийн зурваст Зорчих Зөвшөөрөл урьдчилан авдаг. Өлгийгээс Хотон Хурган нуур хүрэх замд Та Ховд голын үзэсгэлэнт хавцал, мөнх цаст Цэнгэл Хайрхан, эртний түрэгийн үеийн хүн чулуун дурсгалууд, булш хиргисүүр, сүг зураг, казах болон тува, урианхай ардын аж амьдрал, өвөрмөц хэл соёлтой танилцах боломжтой.

Хотон Хурган нуур ороход хоёр янзын замаар Өлгий хотоос явж болох бөгөөд замдаа Цэнгэл сумаар дайрч шатахуун нөөцлөх боломжтой.

ХАР ЗҮРХНИЙ ХӨХ НУУР

Хар зүрхний Хөх нуур нь Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумын төвөөс баруун хойно, зүүн бүсийн төв замаас хойш 35 километрт Цэнхэрийн голоос холгүй оршдог. Хөх нуур нь Хар зүрх уулын өвөрт далайн түвшнээс дээш 1675 м өндөрт орших цэнгэг уст том жижиг холбоотой хоёр нуур юм. Нуурын хойно өврөөрөө модгүй, араараа шовх оройтой Хар зүрх уул байдаг.

Хөх нуур нь уулаар хүрээлэгдсэн олон зүйл амьтан, өвс ургамлаар баялаг байгалийн үзэсгэлэнт газрын нэг билээ. Энэ газарт 1189 оны шарагчин тахиа жил Тэмүүжинг Хамаг Монголын хан сууринд залсан. Монголын Нууц Товчоонд Хөх нуур, Хар зүрх уул, Сэнгүр горхи хэмээх нэрүүд гардаг.

ТЭРХИЙН ЦАГААН НУУР

Тэрхийн Цагаан нуур нь Архангай аймгийн Тариат сумын нутагт Хоргын тогооны дэргэд байрлах цэнгэг уст нуур. Хангайн нуруунаас эх авсан Хойд, Урд Тэрхийн голын урсгал Хорго галт уулын халуун хайлмал бодист боогдон үүсчээ.

Нуурын голд орших жижиг арал дээр шувууд үүрээ засаж өндөглөдөг. Нууранд хар галуу их ирдэг бөгөөд 5 метр хүртэл гүн рүү шумбан загасаар хооллодог байна. Цурхай зэрэг Сэлэнгийн савын загастай. Мөн ховор шувууд амьдардаг. Нуурын Толгой нь Хоргын дархан газарт багтдаг.

Энэ нуурт 10 гаруй гол цутгадгаас хамгийн том нь Тэрхийн гол юм. Харин ганц гол эх аван гадагш урсдаг нь Суман гол юм. Тэрхүү гол нь цаашлаад 50 орчим километр урсаад Чулуутын голд цутгадаг.

Тус нуурыг 2011 онд CNN мэдээллийн төв аялах шилдэг газруудын нэгт багтаажээ.

АЧИТ НУУР

Ачит нуур нь Увс аймаг дахь хамгийн том цэнгэг уст нуур юм. Нуурын эрэг нь тал нутаг байх бөгөөд баруун хойд, зүүн хойд талдаа намгархаг газар байна. Нуурын эрдэсжилт нь 0.180‰.

Монгол Алтайн нурууны томоохон салбар Сийлхэм, Түргэний нурууны хур цас, мөсөн голоос эх авч урсах Цагаан нуурын гол, Хатуугийн гол, Бөх мөрөн гол, Улиастай гол зэрэг хэд хэдэн гол горхийн усаар тэжээгдэнэ. Ачит нуур нь илүүдэл усаа усан хоолой нэртэй ганц голоор Ховд голд өгнө. Ачит нуурын ус цуглуулах талбай нь Ховд голын ус хуралдуулах сав газрын 21 хувьтай тэнцүү байна.

ЦАГААН НУУР

Бөөн цагаан нуур нь Баянхонгор аймаг дахь Нууруудын хөндийн хамгийн том, давст нуур юм. Бөөн цагаан нуурт 99 гол, горхи нийлж мөрөн болоход ганцхан гол тутсан гэдэг Байдрагийн гол цутгадаг. Нуурын өргөн нь 11км, урт нь 24 км, дундаж гүн нь 9.3 метр, хамгийн гүн цэгтээ 16 метр хүрдэг байна.

Энэ нуурыг алсаас харахад цагаан өнгөтэй харагддаг учраас Бөөн цагаан нуур хэмээн нэрлэсэн түүхтэй.

Бөөн цагаан нууранд 96 зүйлийн шувууд хуран цугладаг, дэлхийд гайхагдсан ховорхон нуур юм. Монгол улсад урсдаг нийт нууруудын хамгийн том талбайтай нууруудын эхний аравт ордог.

ШИРЭЭТИЙН НУУР

1639 онд одоогийн Өвөрхангай аймагт шашны тэргүүнээр Занабазарыг өргөмжлөхөд зориулсан орд өргөөг Цагаан нуур буюу Ширээт нуур гэдэг газар барьж байсан түүхтэй.

Хангайн нурууны баруун урд хэсэгт сүрлэг уулсын дунд орших Ширээт, Халиут, Бугат, Хаяа, Хүйс, Шанага, Дөрөө, Баян гэсэн хоорондоо гүний судлаар холбоотой найман нуур бий.

Эдгээр нууруудыг Хүйсийн найман нуур гэнэ.

Галт уулын гаралтай, цэнгэг усны нөөц бүхий эдгээр нуур нь үзэсгэлэн төгс бүрдсэн байгалийн дурсгалт газар юм. Өврийн сайхан хангайн үзэмжийг нэмсэн Ширээт нуур руу түрж орсон 2 хэсэг модтой хамрыг нутгийхан арал хэмээн нэрлэдэг.

ТААЦЫН ЦАГААН НУУР

Таацын цагаан нуур нь Өвөрхангай аймгийн Баруунбаян-Улаан сумын нутаг Бага-Богд уулын ар хоолой, нугын элсний ар хормойд, Нууруудын хөндийд далайн түвшинээс дээш 1234м-т оршдог шорвог нуур юм.

Тус нуур нь ойр орчмын Бөөн цагаан, Адгийн цагаан, Орог нууруудын хамтаар “Нууруудын хөндий” гэдэг нэрээр намгархаг газраар 1998 онд бүртгэгдсэн. Нүүдлийн шувууд хуран цугладаг, нууруудын хөндий нь ховордсон реликт цахлайн үржил явагддаг нутаг юм.

С.Нинжжаргал

https://news.mn/r/2740008/

Батцэнгэл сумын 100 жилийн ойд улсын начин Л.Отгонбаатар түрүүлж, арслан Р.Пүрэвдагва үзүүрлэлээ

zulaa — Mon, 22 Jul 2024 19:19:11 +0800

Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын 100 жилийн ойн баяр наадам өргөн дэлгэр болж өндөрлөлөө.

Ойн баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд 126 бөх зодоглосноос Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат, “Сүлд” спорт хороо, УСУГ, “Агро нэгтгэл” ХХК, “Бөхбилэгт” дэвжээний бөх, улсын начин Л.Отгонбаатар түрүүлж, Архангай аймгийн Булган сумын харьяат, “Алдар” спорт хороо, “Алтан Дорнод Монгол” ХХК, “Бөхбилэгт” дэвжээний бөх, улсын арслан Р.Пүрэвдагва үзүүрлэв.

Ташрамд сонирхуулахад, Бөхийн өлгий нутаг болсон Батцэнгэл сумаас нийт 18 улсын цолтон төрөн гарчээ. Домогт аварга Галсанхүүгийн Вандан, Дархан аварга Гэлэгжамцын Өсөхбаяр, хүчит заан Д.Хишигдорж, Д.Лувсан, улсын харцага Г.Батбаяр, Т.Мөнгөнцоож, Б.Зоригтбаатар тэргүүтэй шилдэг бөхчүүд төрсөн гарсан байна.

Архангай аймгийн 14 сумын ойд хөнөөлт шавж устгах ажлыг хийж дуусжээ

zulaa — Mon, 22 Jul 2024 18:17:59 +0800

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас Архангай аймгийн ой бүхий 14 сумын ойд хөнөөлт шавж Якобсоны төөлүүрч эрвээхэй, Эгэл бийрэн сүүлт эрвээхэйтэй агаарын хөлөг болон үүргийн шүршигч багаж ашиглан тэмцлийн ажлыг 92,000 га талбайд 2024 оны 05 сарын 28-ны өдрөөс 07 сарын 15-ны хооронд хийж гүйцэтгэсэн болохыг мэдээллээ.

Ойн хөнөөлт шавж устгах ажил хийснээс хойш шавжийн зүйлээс хамааран 15-21 хоногийн дараа ойн модод сэргэн ургадаг гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.

Зургаан аймаг ой хээрийн гал түймрийн эрсдэлтэй байна

zulaa — Thu, 18 Jul 2024 17:06:39 +0800

Улсын хэмжээнд 2024 оны долдугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, Хэнтий, Архангай, Увс, Төв зэрэг 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой, хээрийн гал түймэр бүртгэгджээ. Дээрх ой, хээрийн гал түймэрт нийт 600 мянга гаруй га талбай өртсөн байна. Ой, хээрийн гал түймрийн дуудлага, мэдээлэл өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 19,3 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байгаа аж. Увс, Завхан аймгийн нутгийн хойд хэсэг, Хөвсгөл, Сэлэнгэ, Булган, Архангай аймгуудын зарим хэсэг хуурайшилт ихтэй, ой, хээрийн гал түймрийн аюулын зэрэг өндөр байгааг ОБЕГ-аас мэдээллээ.

Аялал, амралт зугаалгын ид үед иргэн бүр ой, хээрийн бүс нутгаар явахдаа сонор сэрэмжтэй байж, гал түймрийн аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг ОБЕГ-аас онцгойлон анхааруулав.

Өгий нуур руу орсон хүмүүсийн бие дээр тууралт гарчээ

zulaa — Thu, 18 Jul 2024 12:04:30 +0800

Наадмын амралтын өдөр зургаан хоног үргэлжилсэн. Эдгээр өдрүүдэд 357.916 тээврийн хэрэгсэл нийслэлээр орон нутгийн чиглэлд зорчсон байна. Улаанбаатар хотоос орон нутаг руу зорчих иргэдийн цөөнгүй хэсэг нь Архангай аймгийг зорьдог. Тэр дундаа нийслэлээс алсгүй байрлах Өгий нуурыг жил бүхэн цөөнгүй аялагч зорьдог. Тэгвэл өнгөрөгч наадмын өдрүүдэд Өгий нуурыг зорьж, нуурын ус руу орсон иргэдийн бие дээр тууралт гарчээ. Бие дээр нь тууралт гарсан иргэд энэ талаар цахим сүлжээнд бичиж, илэрхийлжээ. Тухайлбал, иргэн П энэ талаар "Өгий нууранд сэлж байгаад гарч иртэл тэсэхийг аргагүй бие загатнаад, жижигхэн юм туурсан. Цэвэр усаар биеэ зайлаад, харшлын эм, тос түрхсэн. Тухайн үедээ бага зэрэг намдсан ч удалгүй дахиад л гарч эхэлсэн. Хамт усанд орсон хүмүүсийнх дээр ч тууралт гарсан" гэжээ.

Түүний уг мэдээлэл дээр ижил шинж тэмдэгтэй хүмүүс сэтгэгдэл үлдээж, шалтгааныг нь сураглаж байна. Өгий нуурнаас болсон эсэхийг шинжилж, шалгасан эсэхийг бид Экологийн цагдаагийн албанаас тодруулахад "Бид мэдээлэлгүй байна" гэх хариулт өгсөн юм.

https://eagle.mn/r/128968

Увс, Завхан, Хөвсгөл, Архангай зэрэг зургаан аймаг хуурайшилт ихтэй байна

zulaa — Wed, 17 Jul 2024 17:44:06 +0800

Улсын хэмжээнд 2024 оны 7 дугаар сарын 17-ны өдрийн байдлаар Булган, Дархан-уул, Дорнод, Сүхбаатар, Сэлэнгэ, Ховд, Хөвсгөл, Хэнтий, Архангай, Увс, Төв зэрэг 11 аймгийн 36 суманд 90 удаагийн ой, хээрийн гал түймэр бүртгэгдлээ. Дээрх ой, хээрийн гал түймэрт нийт 685,521 га талбай өртсөн байна. Ой, хээрийн гал түймрийн дуудлага, мэдээлэл өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 19,3 хувиар өсчээ.

Өнөөдрийн байдлаар Увс, Завхан аймгийн нутгийн хойд хэсэг, Хөвсгөл, Сэлэнгэ, Булган, Архангай аймгуудын зарим хэсэг хуурайшилт ихтэй, ой, хээрийн гал түймрийн аюулын зэрэг өндөр байна.

Иймд, аялал, амралт зугаалгын ид үед иргэн бүр ой, хээрт явахдаа сонор сэрэмжтэй байж, гал түймрийн аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг онцгойлон анхааруулж байна.

Архангай аймгийн авто замын зорчих хөдөлгөөнийг нээжээ

zulaa — Sat, 13 Jul 2024 10:16:02 +0800

Архангай аймгийн Их тамир, Эрдэнэбулган, Хотонт суманд өчигдөр 19.20 цагийн орчимд хүчтэй аадар бороо орсноос үер бууж, улсын чанартай А0603 чиглэлийн авто зам руу элс, хайрга урсаж орсон тул тээврийн хэрэгсэл зорчих боломжгүй болж хөдөлгөөнийг түр хугацаагаар хаасан.

Үер буусан авто замд урьд шөнө Архангай аймгийн АЗЗА компанийнхан ажилласнаар өнөөдөр өглөөнөөс зорчих хөдөлгөөн хэвийн болжээ.

Мөн үерийн улмаас Эрдэнэбулган сумын 01,03 дугаар багийн “Түмэн хотхон”-ы 40,50,54 дүгээр байр, 44, 46, 47 дугаар байруудад үерийн усанд автсан тул Онцгой байдлын байгууллагаас 38 алба хаагч, 3 автомашин, 2 помптойгоор үерийн усыг соруулан ажиллаж байгааг Архангай аймгийн Онцгой байдлын газраас мэдээллээ.

Архангай аймагт хүчтэй аадар бороо орсны улмаас улсын чанартай зам хаагдаад байна

zulaa — Fri, 12 Jul 2024 19:08:19 +0800

Баяр наадмын өдрүүдээр хур бороо элбэгтэй байх тухай мэргэжлийн байгууллагуудаас анхааруулсаар байгаа. Өнөөдөр Архангай аймагт хүчтэй аадар бороо орсны улмаас улсын чанартай А0603 чиглэлийн автозам элс, хайргаар хучигдсан тул замын хөдөлгөөнийг хязгаарлажээ. Иргэдийг зам нээгдэж хэвийн болтол тус чиглэлийг зорихгүй байхыг Цагдаагийн ерөнхий газраас өөрийн цахим хуудсаар дамжуулан анхааруулсан байна.

Архангайн Цэнхэр суманд 3.9 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

zulaa — Wed, 05 Jun 2024 13:04:41 +0800

Архангай аймгийн Цэнхэр сумын нутагт өнөөдөр зургадугаар сарын 5-нд 06:15:57 цагт 3.9 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсныг ОБЕГ-аас мэдээлэв.

Газар зүйн байршил (Өргөрөг, Уртраг) : 47.10 101.45

Архангай аймагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

zulaa — Mon, 20 May 2024 09:45:35 +0800

Архангай аймгийн Ихтамир сумаас баруун урд зүгт 71 км зайд өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 18-ны 19:58:23 цагт 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

Газар зүйн байршил (Өргөрөг, Уртраг) 47°11'24.0"N 100°28'48.0"E

Хануйн голын 109.15 у/метр гүүрийг ашиглалтад оруулахад бэлэн болжээ

khulan — Wed, 15 May 2024 15:20:22 +0800

Авто замын салбарт 2024 онд улсын төсөв, гадаадын зээл, төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хөрөнгө оруулалтаар нийт 1100 км авто зам, 243 у/метр гүүрийг байнгын ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн. Энэ хүрээнд улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжиж буй Архангай аймгийн Хайрхан сумын Хануйн голын 109.15 у/м төмөрбетон гүүрийн барилга угсралтын ажил 96 хувиийн гүйцэтгэлтэй байна.

Тухайн гүүрийн барилга угсралтын ажлыг гэрээт хугацаанаасаа өмнө хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөжээ.

Гүүрийн захиалагчаар Зам, тээврийн хөгжлийн яам, өдөр тутмын техник технологийн хяналтыг "Зам, тээврийн хөгжлийн төв” ТӨҮГ, гүйцэтгэгчээр "Эвт-Уул” ХХК ажиллаж байна.

Увсын Зүүнхангай, Хөвсгөлийн Жаргалант, Дундговийн Говь-Угтаал, Архангайн Эрдэнэбулганд 8-10 см цастай байна

zulaa — Thu, 25 Apr 2024 16:58:43 +0800

Өнөө өглөөний цаг уурын станц, харуулын цасны зузааны мэдээгээр Хангайн уулархаг нутаг, Тэс голын хөндий, говийн бүс нутгийн хойд хэсгээр 0.0-10.0 см зузаан цасан бүрхүүл тогтсон байна.

Үүнээс хамгийн их нь Увсын Зүүнхангай, Хөвсгөлийн Жаргалант, Дундговийн Говь-Угтаал, Архангайн Эрдэнэбулганд 8.0-10.0 см, бусад хэсгээр 0.0-6.0 см цасан бүрхүүл тогтсон байна.

Харин өнгөрсөн хоногт баруун болон говийн аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, төвийн аймгуудын өмнөд болон зүүн, зүүн аймгуудын нутгийн ихэнх нутгаар 0.0-7.0 мм бороо, нойтон цас орсон байна.

Үүнээс хамгийн их нь Дундговь аймгийн Говь-Угтаал, Увсын Зүүнхангайд 7.0 мм, Архангайн Цахир, Өвөрхангайн Зүүнбаянд 5.0 мм, бусад нутгаар 0.0-4.1 мм байна гэж Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас мэдээллээ.

Архангай аймагт бүсийн зөвлөгөөн болов

nomun — Thu, 11 Apr 2024 15:20:08 +0800

Биеийн тамир, спортын улсын хорооноос зохион байгуулж буй энэ оны Бүсийн хоёр дахь зөвлөгөөн Архангай аймагт болов. Зөвлөгөөнд Архангай, Хөвсгөл, Булган аймгийн БТСГ-ын багш, дасгалжуулагч, ЭМГ, СӨБ, ЕБС-ийн биеийн тамирын багш, арга зүйчид хамрагдлаа.

Архангай аймгийн БТСГ нь тус аймгийн Засаг даргын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт нийтийн биеийн тамирыг эрүүл аж төрөхийн салшгүй хэсэг болгон аймгийнхаа хэмжээнд бүтээн байгуулалтын ажлыг өргөн хүрээнд зохион байгуулж байгаа юм байна.

Дэлгэрүүлбэл, усан спорт сургалтын төвийг барьж байгуулсан ба өнгөрсөн онд давхардсан тоогоор 12.470 хүн тус төвөөр үйлчлүүлжээ. 100 хүний суудалтай спорт барилгын ажлын явц нь өдгөө 90 хувьтай байна. Мөн спортын 14 дугуйлан хичээллүүлж, 22 спорт холбоодтой хамтран ажиллаж байгаа нь хүүхэд, залуус биеийн тамир, спортоор хичээллэх таатай орчин бүрдэж байгаа юм. Энэ оны дөрвөн сарын байдлаар 57 агентлаг, 61 сургууль, цэцэрлэг, 19 сумын ЭМТ-д сорил судалгааны ажил зохион байгуулж, одоогоор 425 хүн үйлчлүүлжээ.

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Чулуутын голоор гарч яваад осолджээ

zulaa — Mon, 08 Apr 2024 11:19:07 +0800

Архангай аймаг, Тариат сумын Мөрөн багийн "Хүрмийн-Ам" гэдэг газар /аймгийн төвөөс хойд зүгт 160 км-т, сумын төвөөс зүүн урд зүгт 47 км-т/ 2 хүн мотоциклтойгоор “Чулуут” голоор гарч байгаад 1 хүн нь голын усанд осолдсон тухай дуудлагыг 04.06-ны өдрийн 21:40 цагт хүлээн авчээ.

Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Тариат сум дахь Эрэн хайх, аврах бүлгийн алба хаагчид 47 км замыг туулан 04.07-ны өдрийн 00:40 цагт очиход иргэн Э/52 настай, эрэгтэй/ голын усаар мотоциклоо түрж гарч байгаад осолдсон байсан бөгөөд үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал тул тандалт хийж 01:30 цагт зогсоосон байна.

Улмаар 04.07-ны өдрийн 07:00 цагаас эхлэн эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулж 09:10 цагт тус багийн "Хавчигийн-Ам" гэдэг газар /анх осолдсон газраас зүүн зүгт 2 км/-аас цогцсыг олж уснаас гарган Цагдаагийн байгууллагад шилжүүлэн өгчээ.

АРХАНГАЙ: Дөрвөн байршилд “Хурдан” цэгийг байгуулж, иргэдэд үйлчилгээг үзүүлж байна

nomun — Fri, 29 Mar 2024 13:11:47 +0800

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайдын баталсан “Цахим аймаг” бодлогын зөвлөмжийн хэрэгжилтийг хангах “Цахимд хэвшье” уриатай цахим хөгжлийн өдөрлөгийг Архангай аймагт өнөөдөр зохион байгуулж байна.

Цахимд хэрхэн шилжиж буй мэдээллийг тоймлоё.

Архангай аймаг нь 95 мянга гаруй хүн амтай. Үүнээс 71.5 мянган үүрэн холбооны, 3.1 мянган суурин интернет хэрэглэгч байна.

Үүрэн холбооны сүлжээ ихэнх багт нь орсон сумдад Эрдэнэбулган, Өлзийт, Өгийнуур, Булган, Хашаат байгаа бол хамгийн бага сүлжээ орсон сумдад Хангай, Цахир, Хотонт, Цэцэрлэг, Чулуут, Хайрхан орж байна.

2023 онд үүрэн холбооны оператор компаниуд Эрдэнэбулган, Өндөр-Улаан, Өлзийт, Эрдэнэмандал, Тариат, Ихтамир гэх зэрэг 14 суманд 3G,4Gсүлжээний өргөтгөл хийснээр үүрэн холбооны тархалт, чанар сайжирсан. 2023 оны төгсгөлд Мобиком, Юнителийн 5Gсүлжээний өргөтгөлийг хийж, туршиж байна.

Харилцаа холбооны дэд бүтцийн тухайд “Мэдээлэл холбооны сүлжээ” ХХК аймгийн төв, Тариат, Цахир, Өндөр-Улаан суманд үндсэн сүлжээний багтаамжийг нэмэгдүүлэх өргөтгөл хийж, Хөвсгөл, Завхан аймгийн чиглэлдRingсүлжээ үүсгэжээ. Мөн Ихтамир, Өндөр-Улаан, Жаргалант, Тариат сумын алслагдсан 5 багт “Бүх нийтийн үүргийн сан”-гийн хөрөнгөөр үүрэн холбооны 4Gсүлжээг оруулахаар дэд бүтцийг хийгээд байна.

Цахим засаглалыг бэхжүүлэх ажлын хүрээнд Төрийн цахим үйлчилгээний хэлтсийг байгуулж, Улсын бүртгэлийн хэлтэс, Нэгдсэн эмнэлгийн лавлагааны цэг, Эрдэнэбулган сумын ЗДТГ-ын лавлагаа, Архангай аймгийн Монгол шуудангийн салбар зэрэг 4 байршилд “Хурдан” цэгийг байгуулж, иргэдэд үйлчилгээг үзүүлж байна.

И-Монголиа системд Архангай аймгийн 38068 иргэн бүртгэлтэй ашиглаж байгаа ба өнөөдрийн байдлаар 638061 хүсэлт ирүүлсэн нь улсын дундажтай харьцуулахад 14 дүгээрт эрэмбэлэгдэж байна.

Тоон гарын үсэг авах 92343 иргэний 50 хувь нь тоон гарын үсгээ авчээ.

Цахим аймаг болох ажлын хүрээнд орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр төлбөр тооцооны Гэрэгэ киоск машин гурвыг байрлуулахаар гүйцэтгэлийн шатандаа явж байна.

Орон нутагт цахим шилжилтэд гарч буй хүндрэл бэрхшээл нь дэд бүтэц, технологийн хүртээмжгүй байдал, цахим технологийн хэрэглээ хязгаарлагдмал, иргэд, төрийн албан хаагчдын мэдээллийн технологийн мэдлэг, ур чадвар сул, төр, хувийн хэвшлийн байгууллагуудад мэдээллийн технологи нэвтрүүлэх, нутагшуулахад зардал өндөр, санхүүжилт дутмаг байдал, төрийн байгууллагуудын техник, технологийн шинэчлэл удаан зэрэг хэдэн хэдэн шалтгааныг аймгийн Засаг дарга дурдаж байлаа.

АРХАНГАЙ: Мөсний загасчлалын 20 дахь удаагийн ДАШТ-д Литва Улсын баг тамирчид тэргүүллээ

nomun — Mon, 11 Mar 2024 13:28:34 +0800

2001 оноос хойш зохион байгуулсан мөсний загасчлалын 20 дахь удаагийн ДАШТ Архангай аймгийн Өгийнуур сумын Өгий нууран дээр энэ сарын 6-10-ны өдрүүдэд боллоо. Тэмцээнд 10 улсын 111 тамирчин оролцлоо. Үндсэн тэмцээн гуравдугаар сарын 9, 10-нд таван бүсэд хоёр үе шаттай болж, шалгаруулалтаа явууллаа.

Мөсний загасчлалын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний багийн ялагчаар Литва Улсын баг тэргүүлж, АНУ, Украин улсын багууд удаалсан юм.

Харин тус тэмцээний ганцаарчилсан төрөлд Литва Улсын тамирчин Арунас Коска тэргүүлсэн бол мөн тус улсын Астурас Сквирба, Леонас Миндаугас нар хоёр, гуравдугаар байрт, Украин Улсын тамирчин Павло Хвас, АНУ-ын Кит Книффен нар дөрөв, тавдугаар байрт тус тус орлоо. Тэмцээний шагналыг Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын Соёлын төвд гардуулсан байна.

Дэлхийд мөсний загасчлалын чансаагаар Украин Улс тэргүүлдэг бөгөөд дэлхийн зургаан удаагийн аварга баг тамирчид байдаг байна. Дараа нь Литва, Латви, Финланд Улс удаалдаг.

Мөсний загасчлалын ДАШТ Монголд Улсад, тэр дундаа Архангай аймагт анх удаа болж байгаагаараа онцлог. Тэмцээн болсон Өгий нууранд 20 орчим төрлийн загас байдаг бөгөөд мөнгөн цагаан, алгана хоёр загас голдуу бий.Нуурын мөсний зузаан 180-200 см, загас 10 орчим метрийн гүнд байгаа юм.

Архангай аймгийн Их тамир суманд дахин газар хөдлөв

nomun — Thu, 07 Mar 2024 12:31:19 +0800

Архангай аймгийн Их тамир сумын нутагт өнөөдөр /2024.03.07/ 10 цаг 34 минутад 3.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

Өнгөрөгч амралтын өдөр буюу /2024.03.03/ Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутагт үүрээр 05 цаг 07 минутад 4.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон билээ.

Архангай аймгийн Ихтамир суманд дахин газар хөдлөв

zulaa — Mon, 04 Mar 2024 15:11:11 +0800

Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутагт өнөө өглөө /2024.03.03/ үүрээр 05 цаг 07 минутад 4.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

ОБЕГ-аас мэдээлснээр тус суманд өчигдөр мөн 4.6 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон байна.

Өчигдрийн газар хөдлөлтийн чичирхийлэл Архангай аймгийн Чулуут сумын төвөөс зүүн урд зүгт 41 км, Булган сумын төвөөс Баруун зүгт 52 км, Баянхонгор аймгийн Галуут сумын төвөөс Хойд зүгт 59 км-т мэдрэгдсэн байна.

Жаргалант суманд хээр тал газраараа цасны зузаан 34-63 см, гуу жалганд 120 см байна

zulaa — Thu, 29 Feb 2024 20:08:15 +0800

Архангай аймгийн Жаргалант сум цагаан зудын байдалтай нийт нутаг бүхэлдээ цасан бүрхүүлтэй байна. Жаргалант суманд хээр тал газраараа цасны зузаан 34-63 см, гуу жалганд 120 см зузаантай байна. Жаргалант суманд өнгөрөгч оны 11 дүгээр сараас хойш орсон цасны улмаас мал бэлчээрээр хооллох боломжгүй болж малчид өөрсдийн бэлтгэсэн өвс тэжээлээр мал сүргээ тэжээж байна.

Жаргалант суманд 1 боодол өвс 25000 төгрөг, 1 боодол ногоон тэжээл 30000 төгрөг, 1 шуудай хивэг 30000-32000 мянган төгрөгний үнэтэй байна. Өвөлжилт хүндэрсэнтэй холбоотой мал ихээр хорогдож 10.3 мянгад хүрээд байна.

Мөн цас шуурганы улмаас мал ихээр уруудаж, ууланд эзэнгүй явж буй тамир тэнхээ муудсан сарлагийн сүүл таслаж авах тохиолдол ихээр гарч байна гэв.

Архангай, Баян-Өлгийн баг шилдэг наймд шалгарлаа

nomun — Wed, 28 Feb 2024 11:00:58 +0800

Үндэсний алтан цомын төлөөх барилдааны хагас шигшээ буюу гуравдугаар тойргийн барилдаанүргэлжилж байна. “Б” хэсэгт Архангай, Булган, Баян-Өлгий, Сүхбаатар аймгийн баг орсон. Гуравдугаар тойрогт өнгөрсөн жилийн аварга Архангайчууд Сүхбаатар аймгийн багтай оноолт таарлаа. Барилдаанд эхнээсээ л Архангайхан илүүрхэх нь тэр. Эцэст нь 21:4-өөр яллаа. Учраа багтаа ердөө дөрөвхөн даваа алдсан Архангайн багаас уран барилдаанаараа гайхуулсан цэргийн заан Ө.Батсуурь, бэлтгэл сайтайгаа харуулсан улсын харцага С.Сүхбат нар таван даваа авчээ. Харин аймгийн арслан Э.Мөнхжаргал, улсын харцага О.Мөнх-Эрдэнэ нар дөрвөн даваагаар багтаа тус хүргэв. Тэгвэл Сүхбаатар аймгаас аймгийн хурц арслан Н.Өсөхбаяр гурав, аймгийн заан С.Ган-Эрдэнэ нэг даваа давлаа.

Энэ хэсгийн нөгөө барилдаан өнгөрсөн жилийн дэд аварга Булган болон Баян-Өлгий аймгийн бөхчүүдийн хооронд өрнөлөө. Барилдааны эцсийн үр дүнг үзэгч, сонирхогч, мэргэжилтнүүд таамаглаагүй. Тодруулбал, Өлгийн хүчтэнүүд 14:11-ээр ялалт байгуулснаар шилдэг наймд шалгарлаа. Харин Булганы начингуудын алтан цомын төлөөх аялал энэ хүрээд өндөрлөв. Булганаас Д.Амарсайхан Э.Сумъяабат, Э.Энх-Амгалан нар бэртэлтэй ч барилдаанд оролцсон. Гэхдээ тэд зорилгоо биелүүлж чадсангүй. Ялагчаар тодорсон Баян-Өлгийн багаас аймгийн заан Е.Көптилек дөрөв, аймгийн хурц арслан У.Береке, аймгийн арслан Б.Төмөрбаатар нар гурван даваа авч багтаа том гавьяа байгууллаа. Хэдийгээр хурц арслан М.Еркебулан ердөө ганцхан даваа авсан ч энэ нь ялалтын даваа байлаа. Түүнчлэн улсын өсөх идэр начин Н.Мустафа нэг, аймгийн арслан Т.Эрболат хоёр даваа авчээ.

Тэгвэл Булганаас улсын начин Б.Түмэндэмбэрэл гурван даваа авсан бол Б.Түвшинтөгс, Х.Цогтгэрэл, Э.Сумъяабат, Э.Энх-Амгалан нар хоёр даваагаар тус болов. Гэвч багийн хамгийн ахмад нь болон Д.Амаржаргал, Д.Амарсайхан нар даваа авч чадсангүй. Өнөөдөр “С” хэсгийн барилдаан болох бөгөөд Төв-Дорноговь, Ховд-Баянхонгорын багтай өрсөлдөх юм.

АРХАНГАЙ: Малын цэцэг өвчнөөр 41 хонь хорогдсоныг булж, устгажээ

nomun — Wed, 28 Feb 2024 10:59:02 +0800

Архангай аймгийнӨгийнуур сумын Орхон багийн Мөнхөт хонгор, Өгий багийн Цагаан чулуут гэх газруудад бог малын цэцэг өвчин гарсан тул сумын Засаг даргын 2024 оны 02-р сарын 01-ний өдрийн А/13 дугаар тоот захирамжаар хорио цээрийн дэглэм тогтоон ажиллаж байна. Ажлын хүрээнд Орхон багийн Мөнхөт хонхорт суурин пост 2, Онцгой байдлын газраас 3 алба хаагч, Цагдаагийн газраас 2 алба хаагч, ЗДТГ-аас 26 ажилтан, Мал эмнэлгийн тасаг-5, мал эмнэлэг нэгж-4, нийт 40 хүн, 3 автомашин үүрэг гүйцэтгэж байна.

2024.02.09-02.21-ний хугацаанд нэмж өвчилсөн мал байхгүй. Тусгаарлалтад байсан хониноос 5 хонь үхсэнийг булж устгажээ. Малын цэцэг өвчнөөр2 голомтын 3 өрхийн нийт 293 хонь өвчилж, 41 хонь хорогдсоныг булж устгасан байна. 252 хонийг тусгаарлан хоёрдогч халдвараас сэргийлж, эмчилгээ хийж байна. Мөн 56 өрхийн 14700 хонинд вакцинжуулалт хийж, 5400м2 талбайг халдваргүйжүүлээд байна.

Энэ хавар малын сэг зэм их гарч, шар усны үер гарах магадлал өндөр учраас малын гоц халдварт өвчин гарч болзошгүйг аймгийн Онцгой комиссоос мэдээлж буй. Улсын мал эмнэлгийн газраас эхний ээлжинд 15 мянган тун вакциныг шийдвэрлэж, хийж эхлээд байна. Дараагийн удаад Монголдоо үйлдвэрлэсэн вакцинаас 250 мянган тун вакциныг өгөхөөр болжээ. Үүнээс гадна Чулуут суманд үхрийн галзуу өвчин гарсантай холбоотойгоор улсын нөөцөөс 110 мянган тун вакциныг шийдэж өгөхөөр болсон байна.

Архангай аймгийн Өгий нууранд усан замын зогсоол байгуулна

zulaa — Fri, 16 Feb 2024 14:57:14 +0800

ЗТХЯ-наас энэ онд усан тээвэрт хийж хэрэгжүүлэх ажлын талаар мэдээлэл өглөө. Тодруулбал, 2024 онд дотоодын усан замаар 70 мянган зорчигч тээвэрлэнэ. Мөн БНХАУ-ын Далайн боомтуудаас ачаа тээвэрлэлтийг эхлүүлж, тогтворжуулна. Архангай аймгийн Өгий нууранд усан замын зогсоол байгуулна. Хөвсгөл аймгийн Хатгал тосгонд усан замын зогсоолтой болно.

УОК: Сүхбаатар, Хэнтий, Дорноговь, Архангай, Дорнод зэрэг аймагт малын хорогдол ихтэй байна

zulaa — Fri, 16 Feb 2024 13:09:30 +0800

Энэ оны хоёрдугаар сарын 10-ны байдлаар нийт нутгийн 80 гаруй хувьд цасан бүрхүүл тогтож, Алтай, Хангай, Хэнтий, Хөвсгөлийн өндөрлөг уулархаг нутаг, Хан Хөхий, Хантайшир, Монголын Дорнод тал болон говийн нутгийн зарим хэсгээр 10-36 см, бусад нутагт 1-9 см, хунгарлаж шуурсан газартаа 60 см, гуу жалгандаа 100 см хүртэл зузаан цастай байна.

Зудын нөхцөл байдалд үнэлгээ хийхэд таван аймгийн 21 суманд төмөр буюу шилэн зудын, 17 аймгийн 89 суманд цагаан зудын, 17 аймгийн 82 сум цагаанаар зудархуу нөхцөлд байдал үүсэж, нийт 13.5 мянган айл цасанд боогдож, 38.4 мянган км зам харгуй хаагдаад байна. Улсын хэмжээнд мөн өдрийн байдлаар 611 924 толгой мал хорогдсон бол Сүхбаатар, Хэнтий, Дорноговь, Архангай, Дорнод зэрэг аймагт хорогдол ихтэй байгаа талаар холбогдох албаныхан мэдээллээ.

АРХАНГАЙ: Б.Бямбасүрэн нэг малаас авах ашиг шимийн гарцыг нэмэгдүүлжээ

nomun — Tue, 13 Feb 2024 14:50:08 +0800

"Хилэнт эх” хэмээх модон луу жилийн босгон дээр улсын аварга малчдын шагналыг гардуулсан. Архангай аймгийн хувьд улсын аварга малчны тоо арваар, хошой аварга малчин нэгээр нэмэгдсэн юм. Малчдын шагналыг сар шинийн босгон дээр УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн, Батлан хамгаалахын сайд Г.Сайханбаяр, аймгийн Засаг дарга Б.Цэрэннадмид нарын хүмүүс гардуулж өглөө.

Улсын хошой аварга болсонБулган сумын Баянбулаг багийн малчин Базаргүрийн Бямбасүрэн28 жил мал маллажээ. Тэрбээр 1975 онд төрсөн ба одооэхнэр, дөрвөн хүүхдийн хамт амьдарч байна.

Б.Бямбасүрэн малынхаа үүлдэр угсааг сайжруулах зорилгоор биотехнологийн дэвшилтэт арга зохиомол хээлтүүлгийг Суффолк, Эдельбай, Брешо үүлдрийн хуцны үрээр эм хониндоо гардан болон зохиомол хээлтүүлгийг хийлгэдэг байна. Мөн Эрчмийн хар үүлдрийн, Завхан буурал үүлдрийн ухнаар ямаагаа ноолуур-махны чиглэлээр сайжруулж, Тэрхийн бор сарлагийн бухыг үржлийн хээлтэгч буюу үнээндээ ашигласны үр дүнд нэг малаас авах ашиг шимийн гарцыг нэмэгдүүлжээ.

Тэрбээр 2019-2021 оны хооронд хадлангийн талбай хашиж хамгаалахад 11,400.000 төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг хийж, өвс, тэжээлийн нөөцөө бүрдүүлж, өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг сайтар хангадаг байна.

Таваарын малынхаа 22 хувийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулсан байна.

Б.БямбасүрэнБаянбулаг багийнхаа амьдралын түвшин доогуур 2 өрхийн 10 ам бүлийг туслах малчны байнгын ажлын байраар хангаж, сард тогтмол 350.000 төгрөгөөр цалинжуулж, урамшуулал өгч, малжуулах ажлыг зохион байгуулан хөдөөд залуу малчдыг дэмжин хамтран ажилладаг аварга малчин юм.

2022 онд 1685 толгой мал тоолуулж, урьд оны малаа 2 хувиар өсгөсөн. 5 жилийн хугацаанд малын тоо, бүтцийг жигд байлгаж, адуу 15.1 хувь, үхэр 16.8 хувь, хонь 40.5 хувь, ямаа 27.5 хувьтай байна. Үүнээс хээлтэгч мал нь гүү 23.6 хувь, үнээ 33.2 хувь, эм хонь 44.2 хувь, эм ямаа 43.5 хувийг эзэлж байна. 5 жилийн хугацаанд үржлийн зориулалтаар 287 толгой мал бойжуулж худалдсан, 489 толгой малыг малжуулахад өгсөн байна.

Булган сумын малчин Б.Бямбасүрэн 2009 онд "Сумын аварга малчин”, 2014 онд "Аймгийн аварга малчин”, 2016 онд "Алтан төлийн эзэн”, 2017 онд "Улсын аварга малчин” болж байсан бол энэ жил буюу модон жилийн босгон дээр туулай жилийн "Улсын хошой аварга малчин” хэмээх алдрыг ийнхүү хүртлээ.

АРХАНГАЙН УЛСЫН АВАРГА МАЛЧИН АРВААР НЭМЭГДЛЭЭ

Цэнхэр сумын Цэцэрлэг багийн малчин Янжингийн Намуупүрэв,

Өндөр-Улаан сумын Азарга багийн малчин Цэрэнбатын Баасанхүү,

Эрдэнэмандал сумын Эрдэнэ-Уул багийн малчин Банзарын Батсайхан,

Батцэнгэл сумын Баян-Уул багийн малчин Батбаярын Энхтөр,

Төвшрүүлэх сумын Баян-Өндөр багийн малчин Шаравын Чанарав,

Цэцэрлэг сумын Чулуут багийн малчин Олзвойн Энхбуян,

Өлзийт сумын Байшир багийн малчин Тамуурайн Тамир,

Чулуут сумын Хайрхан багийн малчин Лхаасүрэнгийн Баяраа,

Өгийнуур сумын Өгий багийн малчин Раднаагийн Оргилбулаг,

Хотонт сумын Хөөвөр багийн малчин Дүгэржавын Монхор

Архангай аймагт нэг иргэн Харзны усанд орж байхдаа осолдон амиа алджээ

zulaa — Tue, 06 Feb 2024 15:43:06 +0800

Харзны усанд орж осолдсон харамсалтай хэрэг Архангай аймагт гарчээ.

Тодруулбал, энэ сарын 04-ны өдөр /2024.02.04/ 04:00 цагийн орчим Архангай аймгийн Өлзийт сумын Ямаат багийн иргэн О харзны усанд орж осолдсон байж болзошгүй гэх дуудлагаар Эрэн хайх, аврах салбарын 2-р бүлгийн дарга, аврах ажиллагааны зааварлагч дэслэгч Б.Баасанбатаар ахлуулсан 7 алба хаагч, Кобе дуудлагатай эрэлч нохойн хамт хаяг дээр очиж Орхон голын эрэг дагуу 1 цаг 30 минут аврах завь, уснаас эрэн хайх, аврах ажиллагааны багаж хэрэгсэлтэй эрлийн ажлыг зохион байгуулж анх усанд орсон газраас 50м зайд буцалтгүй нэрвэгдэгчийг олж гарган цагдаагийн байгууллагад хүлээлгэн өгч ажиллаа.

ЗӨВЛӨМЖ:

Иргэд харзны усанд орохгүй байх, зайлшгүй орох тохиолдолд аюулгүй байдлаа сайтар хангаж орох.
Гол, нуурын усны харзалсан хэсэгт мөсний зузаан харилцан адилгүй олон жилийн дунджаас нимгэн мөс цөмрөх эрсдэл өндөр байгаа тул анхаарал болгоомжтой байх.
7 см-ээс зузаан мөсөн дээр явган хүн явах боломжтой, 10 см-ээс дээш зузаан мөсөн дээр хүн загасчлах боломжтой.
12 см-ээс зузаан мөсөн дээр цасны мотоцикл явах боломжтой.
20-30 см зузаан мөсөн дээр жижиг суудлын автомашин явах боломжтой.
30-38 см зузаан мөсөн дээр жийп болон пикап автомашин явах боломжтой.
40-60 см зузаан мөсөн дээр 10-20 тн даацтай автомашин явах боломжтой.
70-95 см зузаан мөсөн дээр 30-40 тн даацтай автомашин явах боломжтой.
Цаг хожих, зам товчлох зэргээр мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг анхааруулж байна.

АРХАНГАЙД НҮХЭН ЖОРЛОНГ ХАЛНА

zulaa — Thu, 01 Feb 2024 11:00:53 +0800

Гэр хорооллын нүхэн жорлонгоос үүсэх хөрсний бохирдол нь нам гүний усанд нэвчих, үерийн усаар зөөгдөх, агаарт дэгдэх замаар хотын хүрээлэн буй орчин болон хүний эрүүл мэндэд эрсдэл үүсгэдэг. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын судалгаагаар 1 гр өтгөн ялгадсанд 16 сая вирус, 1 сая бактери байдаг гэжээ. Зөвхөн бохир жорлонгоос үүдэлтэй долоон төрлийн гэдэсний халдварт өвчин манай улсад бүртгэгдсэн байдаг ажээ. Нийслэлийн гэр хорооллын 200 мянга гаруй өрх энгийн нүхэн жорлонгийн ялгадас, угаадас хөрс рүү шууд нэвчиж, Нийслэлийн хөрсний 88%-д нян, хөгц мөөгөнцөр илэрсэн бол гэр хорооллын орчмын хөрсний дээжийн 93 хувь нян, хөгц, мөөг илэрч бохирдуулсаар байдаг талаар болон илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг нийслэлийн гэр хороолол, хөрс, хатуу шингэн бохирын менежментийн эргэн тойронд мэдэж болно.

Харин аймгийн хөрсний бохирдлыг судалсан судалгаа байхгүй. Хуучнаар, Мэргэжлийн хяналтын газар байхдаа тогтсон цэгээс хөрсний дээж авч, бохирдлыг гаргаж байсан ч одоогоор тогтмол хийгдсэн, нэгдсэн дүн шинжилгээ алга.

Жорлон тоолоход...

Агаар сансрын зураг ашиглан 2022 онд нийслэлд тооллого хийхэд 144992 ширхэг нүхэн жорлон тоологджээ. Байршлын хувьд гүний усанд нөлөөлөхүйц, голын ус, ундны усанд ойрхон, тухайн бүсүүдийн хүн амын нягтаршил зэргийг харгалзан дөрвөн бүсээр ангилсан. Голын хамгаалалтын бүс, орчиндоо сөрөг нөлөө үзүүлэхүйц 9400 орчим нүхэн жорлон байна. Дунд зэргийн сөрөг нөлөөтэй 41 мянга, захын буюу харьцангуй бага сөрөг нөлөөтэй 71 000 нүхэн жорлон байна.

Архангай аймгийн хэмжээнд жорлон тоолсон нэгдсэн судалгаа байхгүй тул нийслэлийн адил гүний ус, ундны усанд нөлөөлөх нөлөөллийг харах боломжгүй юм. Аймгийн Байгаль орчин аялал жуулчлалын газраас гэр хороололд 15396 нүхэн жорлон, 5798 угаадасны нүх, стандартын шаардлага хангасан соруулдаг 824 жорлон байна гэсэн тоон мэдээллийг өглөө. Эрдэнэбулган сумын Байгаль орчны асуудал хариуцсан мэргэжилтэн тус суманд 4000 гаруй модон жорлон байгааг мэдээлэв.

2022 оны Статистикийн мэдээллээр Архангай аймагт 16198 малчин өрх, сумын төвд 5167 өрх, аймгийн төв Эрдэнэбулган суманд 6364 өрх байна. Аймгийн төвийн өрхөөс орон сууцны айл өрх, төвийн нэгдсэн шугамд холбогдсон өрхөө хасаад 5350 өрх байна. Дээрх тооноос дүгнэн харахад малчин өрхийг намаржаа-өвөлжөө, хаваржаа-зуслан гээд багадаа 2 жорлон хэрэглэнэ гэж үзээд нэмбэл аймгийн айлуудад 42913 модон жорлон байгаа гэж баримжаалж болно.

Үүн дээр аж ахуйн нэгж, хөдөөгийн сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг, төр захиргааны байгууллагууд гээд нарийн тооцоо гаргавал модон жорлонгийн тоо 50,000 руу дөхнө. Гэвч бидний нийтлэлийн зорилго жорлон тоолох биш тул энд хүрээд орхиё.

Жорлон буулгав...

Монгол Улсын Засгийн газрын 2020-2024 оны Засгийн газрын үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөрт заагдсан "Гэр хорооллын нүхэн жорлонг үе шаттайгаар стандартын шаардлагад нийцүүлэх" зорилт болон “Алсын хараа 2050" Монголын урт хугацааны хөгжлийн бодлогот заасан агаар болон орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний бодлогыг хэрэгжүүлэх, Засгийн газрын 2022 оны 264 дүгээр тогтоолоор “2023-2025 оныг Монголд Зочлох жил” болгон зарласантай холбогдуулан, Нийслэл Улаанбаатар хотын 9 дүүрэг, 21 аймаг, Улсын тусгай хамгаалалттай газар, Сав газрын захиргаануудад БОАЖ-ын Сайдын 2023.02.28-ны 02, 03, 04 дугаартай “Эрүүл аюулгүй-Цэвэр орчин” бүрдүүлэх арга хэмжээний хүрээнд 2023 оны 3 дугаар сарын байдлаар 21 аймгийн стандартын бус 909 жорлонг буулгажээ.

Дээрх ажлын хүрээнд Архангай аймгийн Өгийнуур, Тариат, Өндөр-Улаан, Хангай, Цэнхэр сумдад аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа явуулж буй иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллага, ШТС-ын нийт 138 нүхэн жорлонг буулгаж, ариутгал халдваргүйжүүлэлт хийжээ. Хангай сумын Ноёнхангай рашааны 2 нүхэн жорлон, Өндөр – Улаан сумын нутагт орших Чулуутын гүүрний дэргэд үйл ажиллагаа явуулдаг хоолны газруудын стандартын бус 5 нүхэн жорлонг буулган халдваргүйтгэл, ариутгал хийсэн байна.

Жорлон барив...

Архангай аймаг нь аялал жуулчлалыг хөгжлийн тэргүүлэх чиглэлээ болгосон, аяллын гол бүс нутаг билээ. Үүний улмаас жуулчид буудаллан амардаг рашаан ус, голын ай сав газар болон жуулчны баазуудад био, эко жорлон нэвтрүүлэх чиглэлийг аймгийн Засаг дарга, Байгаль орчин аялал жуулчлалын газраас зааварлажээ.

Энэ хүрээнд жорлон шинэчлэх ажлууд шат дараатай хийгдэж байна.

⦁Хангай сумын ИТХ-ын ээлжит 8 дугаар хуралдаанаар Ноёнхангай халуун рашаанд стандартын соруулдаг эко жорлон байршуулах санал оруулж, сумын урсгал зардлаас 3.000.000 төгрөг зарцуулан, 2 тасалгаатай, 2 суултуур бүхий жорлон барьжээ.

⦁Цэцэрлэг сумын Мухар хужиртын рашаанд 8*6 харьцаатай 2,4м өндөртэй байшин бүхий эрэгтэй-2, эмэгтэй-2, тусгай хэрэгцээт хүний болон хүүхдийн суултуур бүхий 6 тасалгаа, 2 угаагууртай 1 ариун цэврийн байгууламжийг Маргад-Оюу бюлдинг ХХК 2023 оны 04 дүгээр сарын 01-ны өдрөөс 06 дугаар сарын 01-ны өдрийн хооронд хийж гүйцэтгэжээ.

⦁Өгийнуур сумын Өгий нууранд аялал жуулчлалын чиглэлээр эко гэр ажиллуулдаг иргэд стандартын шаардлага хангасан 15 жорлон шинээр барьсан.

⦁Эрдэнэбулган суманд Эко жорлон үйлдвэрлэлийн чиглэлээр И.Саруул гэх залуу үйл ажиллагаа явуулаад дөрвөн жилийн хугацаа өнгөрчээ. Түүний санал болгож байгаа эко жорлонгийн шийдэл нь нүхийг битүү цементээр цутгасан соруулдаг жорлон бөгөөд одоогоор 500 орчим айл өрх эко жорлон хийлгээд байгаа бөгөөд 2 сая төгрөгийн өртөгөөр борлуулдаг ажээ.

Эко жорлон үйлдвэрлэгч иргэн И.САРУУЛ: - Хөрсний бохирдол үүсгэж байгаа гол шалтгааны нэгийг модон жорлон гэж боддог. Үүнийг шийдэх арга зам эрэлхийлэн байгальд ээлтэй био жорлон үйлдвэрлэх санаа төрөөд хийж эхэлсэн. Анхны жорлонгоо гэртээ зориулж хийсэн. Миний хийж байгаа эко жорлонгийн хувьд нүхээ ухаад, ёроолыг цементээр цутгаад, хана хэсгийг цементэн цутгамал саваар шийдсэн. Дүүрвэл соруулна. Одоогоор 500 гаруй жорлон хийгээд байна. Хөрсний бохирдлыг бууруулах бодлогын хүрээнд жуулчны бааз, амралтын газар, эко гэрүүд өнгөрсөн зун жорлон ихээр хийлгэсэн.

Тайлбар: Иргэн И.Саруулын үйлдвэрлэдэг соруулдаг жорлон суурилуулж байгаа нь.

Нүхэн Жорлонгүй Архангай болно гэдгээ “зарлав”

Архангай аймаг нь төр, хувийн хэвшлийн түншлэл, хамтын ажиллагааг аялал жуулчлалын салбарт манлайлан харуулж байгаа жишиг аймаг юм. Түүхт 100 жилийн ойгоо контейнер ашиглаж хувийн хэвшлийн барьсан цэнгэлдэх хүрээлэнд хийж, энэ зун Аяллаа Архангай гэсэн аялал жуулчлалын хөтөлбөрийг санал болгоод чамгүй амжилт олсон. 2023 оны Аялал жуулчлалын салбарын Шилдэг эвентээр АРА комплекс-Аяллаа Архангай хөтөлбөр шалгарахад нөлөөлсөн байхуйц нэгэн шийдэл нь наадамчдад зориулсан эко жорлон байсан.

Зуны турш “АРА” комплекст долоон цэгт зургаан тасалгаа бүхий ариун цэврийн хуурай байгууламж хоёр, дөрвөн тасалгаа бүхий хуурай жорлон хоёр, соруулдаг эко жорлон 30 гаруйг ажиллуулж, эко жорлонг олон хүн цугласан эвент дээр хэрхэн ашиглаж болохыг харуулсан. Энэ шийдлийг саяхан зохион байгуулсан, 30,000 хүн цугласан өвлийн эвент Winterland ice festival-д бас ашигласан.

Тайлбар: АРА комплексийн эко хуурай жорлон

Зураг: АРА комплексийн эко хуурай жорлон

Архангай аймгийг “Нүхэн жорлонгүй аялал жуулчлалын бүс” болгох зорилгыг тодорхойлж, байгальд ээлтэй эко жорлонгийн шийдлийг аймгийн хэмжээнд нэвтрүүлэхээр Засаг даргын тамгын газар болон “Дулаан Эрчим” ХХК-ны хооронд гэрээ байгууллаа. Ингэснээр 100 жилийн ойгоо тэмдэглэсэн тус аймаг ойрын жилүүдэд нүхэн жорлонгүй аймаг болох хөгжлийн бодлогоо бүх нийтэд зарлаад байна.

Энэ талаар Архангай аймгийн Байгаль орчин аялал жуулчлалын газрын дарга Ч.БАТНАЙРАМДАЛ өгүүлсэн нь:

- Архангай аймгийн ЗДТГ-аас "Эртний нүүдэлчдийн өлгий" аялал жуулчлалын холбоо, "АРА Комплекс"-той хамтран аялал жуулчлалын салбарын шинэ бүтээгдэхүүн, маршрут, тулгарч буй асуудлуудад шийдэл, санал дэвшүүлэх болон салбарын оролцогч талуудын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх боломжуудын талаар хэлэлцэх зорилготой "Аяллаа Архангай 2024" аялал жуулчлалын үзэсгэлэн, форумыг өнгөрөгч 9-р сарын 29-өөс 10-р сарын 1-ний өдрүүдэд зохион байгуулсан. Форумд аймаг, орон нутгийн удирдлагууд, аялал жуулчлалын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг тур оператор компаниудын төлөөлөл 200 гаруй хүн оролцож:

- “Хорхог” буюу жуулчдын хоолны асуудлууд, тэдгээрийг шийдэх нь

- “Фургон” буюу тээвэр ложистикийн асуудлуудыг шийдэх нь

- “Модон жорлон” буюу зочдын тав тухтай байдлыг хангах шийдлүүд гэсэн гурван үндсэн сэдвийн хүрээнд хэлэлцүүлэг зохион байгуулж, тулгардаг нэн чухал асуудлууд, тэдгээртэй холбоотой хэрэгжих шинэ санаачилгуудыг ярилцлаа.

Өвлийн аялал жуулчлалын эвент “Winterland ice festival”-д энэ жил эко жорлонг ажиллуулсан нь амжилттай болсон. Малчин айл өрхүүд өвөл, зунгүй ашиглах боломжтой, тээвэрлэн зөөвөрлөхөд хялбар, ногоон зээлээр худалдаалах хуурай био жорлонг Архангай аймгийн жуулчин хүлээн авах бүх айл өрхүүдэд нийлүүлж, нүхэн жорлонгоос бүрэн татгалзах санаачилгыг өрнүүлсэн нь ажил хэрэг болоод явж байна.

2024 онд Архангай аймаг бүх гэр буудлуудаа нүхэн жорлонгүй, "Био-00"-той болгох шийдвэр гарган, ажил нь ийнхүү эхэлжээ. Амралтын газрууд нь бүгд боловсон жорлонтой, одоо гэр буудлууд жорлонгоо шийдчихвэл зуун хувь эко жорлонтой болох юм.

Тайлбар: Малчдад зориулсан эко жорлон

Аяллаа Архангай аялал жуулчлалын цогц хөтөлбөрөөс 2024 онд малчин айл өрхүүд өвөл, зунгүй ашиглах боломжтой, тээвэрлэн зөөвөрлөхөд хялбар, ногоон зээлээр худалдаалах хуурай био жорлонг Архангай аймгийн жуулчин хүлээн авах бүх айл өрхүүдэд нийлүүлж, нүхэн жорлонгоос бүрэн татгалзах санаачилгыг эхлүүлээд байна. Аймаг, сумын төвийнхэн үүнд нэгдэж жорлонгоо өөрчилье...

Ц.Өнөрцэцэг

Энэхүү нийтлэлийг Internews Earth Journalism сүлжээний дэмжлэгтэй хөтөлбөрийн хүрээнд нийтлэв.

Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутагт дахин газар хөдлөлт боллоо

zulaa — Mon, 29 Jan 2024 14:04:23 +0800

Өнөөдөр буюу 2024 оны нэгдүгээр сарын 29-ний өдрийн 05 цаг 30 минутын үед Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутагт дахин газар хөдлөлт боллоо.

Газар зүйн байршил (Өргөрөг, Уртраг) : 47.18 100.43

Газар хөдлөлтийн хүч (магнитуд) : 3.5

Газар хөдлөлтийн төвөөс ойр орших аймаг сумд:

Архангай аймгийн Чулуут сумын төвөөс Урд зүгт 43км,
Архангай аймгийн Булган сумын төвөөс Баруун зүгт 53км,
Баянхонгор аймгийн Галуут сумын төвөөс Хойд зүгт 57км

Эргэн сануулбал, тухайн сумын нутагт энэ сарын 26-ны өдөр хоёр ч удаа газар хөдлөлт болсон. Тодруулбал, 08:00 цагийн үед 4.4 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон бол 23 цаг 15 минутын үед 4.3 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсон юм.

Архангай аймагт 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдөллөө

nomun — Mon, 29 Jan 2024 08:52:52 +0800

Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутагтөглөө 5.27 цагт 3.5 магнитудын хүчтэй газар хөдлөв. Газар хөдлөлт тус аймгийн Чулуут сумын төвөөс урд зүгт 43 км, Булган сумын төвөөс баруун зүгт 53 км, Баянхонгор аймгийн Галуут сумын төвөөс хойд зүгт 57 км зайд болсныг ШУА-ийн Одон орон, геофизикийн хүрээлэн мэдээллээ.

Газар хөдлөлтийн хүчийг хоёр төрлийн хэлбэрээр хэмждэг. Магнитуд нь хөрсөн доор, газар хөдлөлт болж байгаа төв хэсгийг хэмжиж буй үзүүлэлт юм. Харин газрын хөрсөн дээр буюу хүнд болон барилга байгууламжид мэдрэгдэж байгааг баллаар хэмждэг. Шаталбар нь 12 хүртэл байдаг.

Дэлхийн гадаргын хуваагдсан хавтангуудын харилцан үйлчлэлийн дүнд ямар нэгэн цэгт хуримтлагдсан энерги сейсмик долгионд шилжин чөлөөлөгдөж, газрын гадаргуугаар тархах үзэгдлийг газар хөдлөх гэдэг. Дэлхийн гадаргуу 20 салангид тектоникийн хавтангаас тогтдог бөгөөд эдгээр нь нэгэндээ түлхэлт үзүүлж байдаг аж.

Архангай аймгийн ИТХ-ын дарга Б.Батжаргал төсвийн мөнгө шамшигдуулсан, хулгайч гэв

zulaa — Mon, 22 Jan 2024 18:08:48 +0800

Архангай аймгийн ИТХ-ын дарга Б.Батжаргалын асуудлаар тус аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Амаржаргал өнөөдөр мэдээлэл хийлээ.

Тэрбээр “Аймгийн ИТХ-ын дарга гэдэг бол төрийн өндөр албан тушаалтан, өндөр ёс суртахуунтай, сахилга баттай ажиллах ёстой. Шударга ёс, тэгш байдал, үндэсний эв нэгдлийг хангаж, хууль дээдлэх үндсэн зарчмаар ажиллах ёстой байтал Б.Батжаргал хуулийг гууль болгож, өөрийн эрх ашигт нийцүүлэн, ашиглаж байна. Ингэснээр аймгийн ИТХ чадамжгүй болж хувираад байна.

Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд иргэдийн нийтийн хурал болон аймгийн ИТХ-ыг улиралд нэг удаа хуралдуулна гэж заасан байдаг. Гэтэл энэ хүн өөрт ашигтай үед хурлаа товлон зарлаж, ашиггүй бол хуралдуулдаггүй. Өөрт нь ашиггүй хурлыг хууль бусаар хойшлуулаад, алга болчихдог. Сүүлийн хуралдааныг гэхэд хаяж яваад, одоо болтол хаагаагүй байна.

Аймгийн ИТХ-ын дэргэд тодорхой төсөв хөрөнгөтэй Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх салбар зөвлөл байдаг. Энэ төсөв хөрөнгө торгуулийн орлогоос бүрддэг. Гэтэл ИТХ-ын дарга Б.Батжаргал энэ хөрөнгийг хууль бусаар зарцуулж, хувьдаа шамшигдуулж, үрэн таран хийсэн нь тогтоогдсон.

Архангай аймгийн малчдын малын хулгайгаас сэргийлэх, таслан зогсоох зардлыг ИТХ-ын дарга идчихсэн шүү. Архангай аймгийн иргэдийн төлсөн торгуулийн тодорхой хувийг гэмт хэргээс сэргийлэхэд зарцуулах ёстой байтал ИТХ-ын дарга бүлэглэн шамшигдуулж, хууль бусаар зарцуулсан. Энэ хүн төрийн өндөр албан тушаалтан, улс төрийн нөлөө бүхий этгээд. Хариуцлага хүлээх ёстой.

Тиймээс миний бие эрээ цээргүй даргыг огцруулах асуудлыг аймгийн ИТХ-д өргөн барьсан. Харамсалтай нь Архангай аймгийн ИТХ дахь АН-ын бүлэг хулгайчаа хамгаалж, хурлаа хаяж яваад, одоо болтол асуудлыг хэлэлцэхгүй байна. Нэг хулгайчийн эрх ашиг чухал уу, нийтийн ард түмний эрх ашиг чухал уу” хэмээн ИТХ-ын дарга Б.Батжаргалыг огцруулж, ард түмний талд шийдвэр гарахад найдаж байгаагаа илэрхийллээ.

Мөн "Хурлын хулгайч даргаа өмөөрч, хамгаалсаар байвал тэмцлийн дараагийн хэлбэрт шилжинэ" гэж ярилаа.

Архангай аймагт газар хөдөллөө

zulaa — Mon, 08 Jan 2024 15:53:06 +0800

Архангай аймгийн Ихтамир сумаас баруун урд зүгт 73 км зайд 2024 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 00:25:21 цагт газар хөдөллөө.

Газар хөдлөлтийн хүч 3.7 магнитуд хүчтэй байжээ.

АРХАНГАЙ: Энэ онд ойгоос 105.5 мянган м3 мод бэлтгэж, төсөвт 240.0 сая төгрөгийг төвлөрүүлнэ

nomun — Fri, 05 Jan 2024 14:50:16 +0800

Архангай аймаг энэ онд ойгоос үйлдвэрлэлийн ашиглалтын огтлолт, арчилгааны огтлолт, цэвэрлэгээний огтлолт, цэвэрлэгээний ажлаар бэлтгэх, уламжлалт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх таван зорилгоор хэрэглээний болон галын түлээний шинэс, хуш, хус нийт 105501 м3 мод бэлтгэхээр төлөвлөжээ.

Ойгоос бэлтгэх модыг хэрэглээ, галын түлээ гэх төрлөөс нь хамааран 1м3-ыг нь 37461-771 төгрөгөөр тогтоож, орон нутгийн төсөвт нийт 240.0 сая төгрөгийг оруулахаар тооцоолсон байна.

Өнгөрсөн 2023 онд тус аймаг ойгоос 92.9 мянган м3 галын түлээ, 13.1 мянган м3 хэрэгцээний мод, бүгд 106.0 мянган м3 мод авч ашиглахаар баталсан байдаг. Өмөнх оны эхний 11 сарын байдлаар ойгоос ашиглаж, бэлтгэсэн модны төлбөр 215.1 сая төгрөгийг төсвийн орлогод оруулсан байна.

АРХАНГАЙ: Махны өргөтгөсөн худалдаанд 48 малчин оролцож,107.4 тн мах борлуулжээ

nomun — Mon, 18 Dec 2023 15:05:29 +0800

Архангай аймгийн ЗДТГ, ХХААГ, УИХ-ын гишүүн, төсвийн байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэнгийн ажлын албатай хамтран “Өвлийн идшээ Архангайгаас” махны өргөтгөсөн худалдааг Улаанбаатар хот болон Дархан-Уул аймагт энэ сарын 1-10-ныг дуустал хугацаанд зохион байгуулсан.

Өргөтгөсөн худалдаанд аймгийн 14 сумын 30 малчин оролцож, 50 тн махыг худалдан борлуулжээ. Аймаг, орон нутгаас махны өргөтгөсөн худалдаанд оролцсон малчдад тээврийн зардалд зориулж, махны тн тутамд 150.000 төгрөгийн дэмжлэг үзүүлсэн байна. Мөн 11 дүгээр сард ХХААХҮЯ, Нийслэлийн захирагчийн ажлын албатай хамтран 21 аймгийн малчдыг оролцуулан зохион байгуулсан “Өвлийн идэш” махны худалдаанд Архангай аймгаас найман сумын 18 малчин оролцож, 57.4тн махыг борлуулжээ. Энэ үйл ажиллагаануудад малчид оролцсоноор нийт 107.4 тн мах борлуулж, орлогоо нэмэгдүүлсэн байна. Өнөөдрийн байдлаар аймгийн хэмжээнд малчдын гар дээр 9.1 мянган тн махыг нөөцлөөд байна.

Цэвдгийн урд хил 94 километрээр хойшилжээ

khulan — Tue, 12 Dec 2023 18:04:44 +0800

/Монгол орны цэвдгийн тархалтын зураг”. 1:1000 000 масштабтай (Я.Жамбалжав ба бусад, 2016/

Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс Байгаль орчинд үзүүлж буй нөлөөллийн талаар аймгийн БОАЖГ-аас мэдээллээ.

Цөлжилт:

Архангай аймгийн нийт нутаг дэвсгэрийн 82.6 хувь нь ямар нэг хэмжээгээр цөлжилтөд өртсөн бөгөөд үүнээс 45.0 хувь нь сул, 28.5 хувь нь дунд, 8.5 хувь нь хүчтэй, 0.6 хувь нь нэн хүчтэй зэрэглэлд хамрагдаж байна. Бусад ой, газар тариалан, нуурын талбай 15.4 хувьд хамаарч байна. Зүүн талын Хашаат, Өгийнуур, Өлзийт, Хайрхан сумын нутаг цөлжилтөд илүү өртөөд байна.

Гол мөрний ширгэлт, цэвдгийн гэсэлт:

Сүүлийн жилүүдэд цэвдэг бүхий Цахир, Хангай, Тариат сумдад цэвдгийн гэсэлт эрчимжиж байна. 1971 оны цэвдгийн судалгаа болон 2016 онд хийсэн судалгааны дүнгээр Хангайн нурууны хэмжээнд цэвдгийн урд хил 94 километрээр хойшилж, гадаргын өндрийн хувьд 900 метрээр дээш шуугдсан гэсэн дүн гарчээ.

2022 оны усны тооллогын дүнгээр аймгийн хэмжээнд833гол горхиос35,838булаг шандаас32,214нуураас15,45рашаанаас1 ширгэсэнгэсэндүн гарсанбайна.

Малчид, иргэд, тээвэрчдийн анхааралд!

khulan — Tue, 12 Dec 2023 17:48:28 +0800

Онцгой байдлын ерөнхий газраас сэрэмжлүүлэг мэдээллийг өгч байна. Тодруулбал, маргааш буюу энэ сарын 13-нд Говь-Алтай, Завхан, Баянхонгор, Архангай, Өвөрхангай, Булган, Төв аймгийн нутгаар цас орж, цасан шуурга шуурах юм байна.

Тиймээс үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж, зам, даваа хаагдах, халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүйг анхаарууллаа.

АРХАНГАЙ: Оны эхний арван сарын байдлаар 1190 иргэн ажилд зуучлуулан оржээ

nomun — Mon, 04 Dec 2023 11:09:15 +0800

Аймгийн хэмжээнд11 дүгээр сарын 1-ний байдлаар хөдөлмөр эрхлэлтийн албанд бүртгэлтэй ажил идэвхтэй хайж байгаа 477 ажилгүй хүн байна. Үүний219 (45.9%) нь эмэгтэйчүүд байна. Өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн тоо 58.7 хувиар буурсныг аймгийн Статитстикийн хэлтсээс мэдээлж байна. Бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн 93.3 хувь нь боловсролтой иргэд байгаагийн 149 нь дээд, 34 нь тусгай дунд болон мэргэжлийн анхан шатны, 234 нь бүрэн болон бүрэн бус дунд, 28 нь бага боловсролтой хүмүүс байна.

Энэ оны10 сарын байдлаар шинэ ажлын байранд 1190 иргэн ажилд зуучлагдсанаас боловсруулах үйлдвэрт 140, барилгын салбарт 12, хөдөө аж ахуйн салбарт 80, төрийн байгууллагад 734, 224 иргэн бусад эдийн засгийн үйл ажиллагааны салбарт ажилд оржээ. Сумаар нь задалбал, Эрдэнэбулган сум 658, Өндөр-Улаан 80, Ихтамир, Батцэнгэл, Булган, Өгийнуур, Өлзийт, Тариат, Хашаат, Эрдэнэмандал, Чулуут сумд 10-71 ажлын байр бий болгожээ.

АРХАНГАЙ: "Даарах завгүй Winterland" уриатайгаар өвлийн 10 гаруй спорт, урлагийн тоглолт зохион байгуулна

nomun — Wed, 29 Nov 2023 13:39:23 +0800

Архангай аймаг 2024 онд зуун мянган жуулчин хүлээн авахаар зорьж байна. Иймднутгийн онцлогт тулгуурлан дөрвөн улирлын турш зохион байгуулах эвентүүдийг БОАЖ-ынсайд Б.Бат-Эрдэнэ болон Мэргэжлийн аялал жуулчлалын холбооны төлөөлөлд танилцуулжээ.

Архангай аймаг 2024 оны нэгдүгээр сараас эхлэн "Даарах завгүй Winterland" уриан дор өвлийн эвентийг зохион байгуулах ба үүнд "Дарвуулт чарганы спорт клубийн нээлт", "Хангайн Хасар", "Жороо морины тааварт уралдаан", "Өвлийн гоёл", "Мөсөн ханаар авирах", "Сарлагийн баяр" зэрэг 10 гаруй спорт, урлагийн тоглолтыг хийхээр төлөвлөж байна.

Мөн өвлийн аялал жуулчлалыг дэмжиж Монголын анхны "Өвсөн стадион" барих бөгөөд өвлийн улиралд халдаг эко ариун цэврийн байгууламжийгнэвтрүүлэхээр ажиллаж байгааг хэллээ.

БОАЖ-ынсайд Б.Бат-Эрдэнэ“Монголд зочлох" жилийн хүрээнд аймаг орон нутаг энэ мэт санаачилга гаргаж,аялал жуулчлалын салбараас ирэх эдийн засгийн үр өгөөжийг хүртэх, нутгийн иргэдэд түшиглэсэн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд манлайлал үзүүлж буй нь сайшаалтай байгааг онцлов. Орон нутагт зохион байгуулж буй аялал жуулчлалын үйл ажиллагааг БОАЖЯ-наас дэмжиж, салбарын уялдаа холбоог нэгтгэхэд анхаарч ажиллана гэв.

Уулзалтад Аялал жуулчлалын мэргэжлийн холбооны Ерөнхийлөгч Ц.Баатарсайхан, Гүйцэтгэх захирал М.Нарангэрэл, Архангай аймгийн Засаг дарга Б.Цэрэннадмид, Архангай аймгийн Аялал жуулчлалын холбооны дарга Д.Дашцэрэн, "Нэг жуулчин-Нэг ямаа" төслийн удирдагч П.Чимэдням болон албаны хүмүүс оролцжээ.

АРХАНГАЙ: Хамгийн өндөр цэг Харлагтайн сарьдаг уул

nomun — Mon, 27 Nov 2023 11:02:05 +0800

Архангай аймаг нь Хангайн нурууны салбар уулсаар хүрээлэгдсэн, далайн төвшнөөс дээш дунджаар 2414 метр байдаг. Аймгийн хамгийн өндөр цэг нь 3539 метр өндөр Харлагтайн сарьдаг уул. Хамгийн нам дор цэг нь 1290 метр өндөр Орхон Тамирын бэлчир юм. Хамгийн өндөр цэг болох Харлагтайн сарьдаг уул нь Ихтамир сумын нутагт оршино.

Хангайннуруу нь Монголын баруунболон төв хэсгээр оршдог уулархаг бүснутаг юм. Улаанбаатараас 400 км орчим зайд оршдог. Энд монголчууд эртнээс амьдарч байжээ. Хангайн нуруунь Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор, Завхан аймгуудыннутаг дэвсгэрийг дамжин 700 км үргэлжилнэ. Хамгийн өндөр цэг нь Отгонтэнгэр уул бөгөөд далайн түвшнээс дээш 4031 м өндөртэй. Орхон, Сэлэнгэ, Идэр, Завхан, Тэс, Байдраг, Түй, Онги, Таац, Тамир, Тэрх, Хануй, Хүнүй, Чулуут зэрэг голмөрнүүд Хангайн нуруунаас эх аван урсана. Хангай нь чийглэг уур амьсгалтай учир хангайн нуруудад олон рашаан оршдог.

АРХАНГАЙ: 263.0 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар инженерийн хийцтэй 15 худгийг барьжээ

nomun — Fri, 10 Nov 2023 13:55:56 +0800

Малын тоо толгойн албан татварын эх үүсвэр, орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгө оруулалтаар энэ онд Ихтамир суманд 6, Чулуут суманд 3, Өндөр-Улаан суманд 2, Жаргалант суманд 1, Хашаат суманд 2, Хотонт суманд 1 нийт 15 инженерийн хийцтэй гүн өрмийн шинэ худгийг263.0 сая төргөгөөр гаргасан байна. Жаргалант суманд 2 худгийн тендер цуцлагдаж дахин зарласан бол Хайрхан сум 4, Өлзийт сум 1, Хотонт сум 8, Эрдэнэбулган сум 2 гүн өрмийн худаг буюу цооног гаргах ажил малын тоо толгойн албан татварын орлого бүрдүүлэлт хангалтгүй байгаагаас гүйцэтгэл 0 хувьтай байна.

Мөн малын тоо толгойн албан татварын орлогоор Ихтамир сум 3, Тариат сум 2, Жаргалант 6, Батцэнгэл сум 2, нийт 13 булгийн эхийг хашиж хамгаалан бэлчээрийн усан хангамжийг нэмэгдүүлээд байна.

АРХАНГАЙ: "Хангайн цом" наадамд яруу найрагч С.Батзориг тэргүүллээ

nomun — Tue, 07 Nov 2023 13:09:56 +0800

Архангай аймгийн 100 жилийн ойн хүрээнд аймгийн утга зохиолын нэгдлийн 70 жилийн ойд зориулсан “Хангайн цом-2023” яруу найргийн наадам энэ сарын 4-ний өдөр Ардын жүжигчин Д.Ичинхорлоогийн нэрэмжит Архангай аймгийн ХДТ-тболлоо. "Хангайн цом" яруу найргийн наадмыг1988 оноос зохион байгуулж эхэлсэн байдаг. Дундаа хэдэн жил завсарлаад 2018 оноос “Болор цом” яруу найргийн тэмцээний дараа орохуйцулсын хэмжээний наадам болж өргөжсөн юм.

Тэмцээний эхний шатанд 80 гаруй яруу найрагч шүлгээ ирүүлснээс хоёрдугаар шатанд 21 найрагчийн шүлгийг тунгаажээ. Үүний дээр орон нутгийн таван яруу найрагчид эрх олгож, 26 найрагч шүлгээ уншлаа. Наадам дөрвөн үе шаттай явагдсан. Уралдаанд Хөвсгөл аймгийн харьяат залуу яруу найрагч С.Батзориг тэргүүлж, залуу яруу найрагч С.Начин удаалж, яруу найрагч Э.Гантулга гуравт шалгарлаа. Эрдэнэмандал сумын яруу найрагч Б.Энэбиш, Эрдэнэбулган сумын залуу яруу найрагч Н.Төшинзаяа нарайргийн тавдоров. Шүүгчээр утга зохиол судлаач Г.Батсуурь /Ph.D/, "Болор цом"-ын эзэн яруу найрагч О.Цэнд-Аюуш, "Болор цом"-ын эзэн яруу найрагч Ш.Лхамноржмаа нар ажиллалаа.

Залуу яруу найрагч С.Батзоригийн тэргүүн байрын шагналт шүлэг

Данзангийн Нямсүрэнд

Танай хашаанаас түлээ хулгайлагч хүнийг

Таньдаг байсан уу, та? Мэддэг байсан уу?

Хандмаагийн тань үе гишүү хүрсэн

Хатсан модны утаа хахь өөр айлаас үнэртэхэд

Алагч үнээний тань цохон дээр шинийн сар буугаад

Арван таван болсон ч дүүрч өгөхгүй байхад

Амьдрал ямар санагддаг байсан бэ?

Арван долоодугаар жарны энэ өдөр

Ахиад л намар цаг ирсэн байна аа, ахай!

Улаан, шар, улбар энэ бүгдийг

Дулаан өнгө гэж нэрлэсэнтэй эвлэрч чадахгүй

Хүйтэн чийг хөлнөөс зулай хүртэл нэвчих

Хөв хөх намрын орой гэрийнхээ гадаа суугаад

Довжооны шороо хуйлран өндийхөд

Дотор бас ямар нэгэн юм эргэлдэн босож

Яг аюулхайн тушаа хатуу дараад

Яаж ч болохгүй түр зогсоход

Цайвалзагч морин харгуйгаар

Цагаан цагаан шувууд зэллэж одоод

Цангинасан, гунганасан гунигт дуугаар

“Чамтай ахиж уулзахаа мэдэхгүй ч

Чамд аз жаргал хүсье” гэж хэлэх шиг болоход

Хайсанд ургасан шинэсний хатаж эхэлсэн шилмүүс л

Өглөөнийхөөс улам ч ихээр дагжчихсан

Өр өвдөм янзаар үл мэдэг сэрчигнэж байдаг сан

Ингээд л нойр хулжиж, ээж аавынхаа тухай, эх орныхоо тухай

Уярам атлаа гунигтай бодолд

Урт удаан дарагддаг сан

Тэгээд л тааралдсан номоо дэлгэж суугаад

103,104-ээр нүүрийг зураг мэт харж харж юу ч ойлгохгүй

Зургаан удаа уншчихсан л байдаг сан

Үймэрнэ гэдэг нь л энэ юм биз дээ?

АРХАНГАЙ: Нийт нутгаар 4-21 см цасан бүрхүүл тогтлоо

nomun — Mon, 06 Nov 2023 15:48:49 +0800

Өнгөрөгч амралтын өдрүүдэд нийт нутгаар цас орж, цасан бүрхүүл тогтлоо. Өнөөдөр өглөөний мэдээгээр Тариат, Төвшрүүлэх, Батцэнгэл, Өгийнуур, Хангай, Цэцэрлэг, Чулуут, Цахир сумын нутгаар 10-21 см, бусад сумын нутгаар 4-9 см цасан бүрхэц тогтсон байна. Хамгийн их буюу 21 см цас Батцэнгэл суманд орсон бол Өндөр-Улаан суманд 4 см зузаан цас орсон нь хамгийн бага хэмжээтэй нь байна.

2023 оны 11 дүгээр сарын 7-11-нийг хүртэлх 5 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан төлөвөөр Архангай аймгийн нийт нутгаар цас орж, шуурахыг анхааруулж байна.

Өөрөөр хэлбэл, 7-нд нутгийн баруун хэсгээр, 9-нд ихэнх нутгаар цас орж, зөөлөн цасан шуурга шуурна.

Салхи:7-нд нутгийн зарим газраар секундэд 12-14 метр хүрч, цасан болон шороон шуурга шуурна. Бусад хугацаанд нийт нутгаар секундэд 3-8 метр.

Агаарын температур: Нийт нутгаар хүйтэрч Хойд, Урд тэрх, Суман, Чулуут, Орхон голын хөндийгөөр шөнөдөө -15-20 градус,өдөртөө -10-15 градус, бусад нутгаар шөнөдөө -12-17 градус, өдөртөө -6-11 градус хүйтэн байна хэмээн УЦУОШТ-өөс мэдээллээ.

АРХАНГАЙ: Хүүхэд, эмэгтэйчүүд оролцсон гэмт хэрэг буурчээ

nomun — Mon, 23 Oct 2023 10:19:39 +0800

Архангай аймагт оны эхний 9-р сарднийт313 гэмт хэрэг гарч, 257 хүн гэмт хэрэгт холбогджээ. Үүний дотор 18 эмэгтэй, 8 хүүхэд гэмт хэрэг холбогдсон байна. Энэ нь өнгөрсөн 2022 оны мөн үетэй харьцуулахад эмэгтэйчүүдийн гэмт хэрэгт холбогдох тохиолдол 48.6 хувиар, хүүхэд 38.5 гаруй хувиар тус тус буурсан үзүүлэлттэй байна.

Бүртгэгдсэн нийт хэргийн12.1хувийг бүлэглэж, 26.5хувийг согтуугаар үйлдсэн байгаа ба зөрчил гаргасан136хүнийг албадан саатуулж,315хүнийг баривчилжээ. Гэмт хэргийн улмаас20хүн нас барж, 114хүн гэмтэж бэртэн улс болон иргэдэд 1.1 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан байна.

АРХАНГАЙ: "Хөхний хорт хавдрын эрт илрүүлгийг сайжруулах төсөл"-ийг эхлүүллээ

nomun — Mon, 16 Oct 2023 15:09:56 +0800

Архангай аймгийн Эрүүл мэндийн газраас "Хавдрын үндэсний зөвлөл"-тэй хамтран "Хөхний хорт хавдрын эрт илрүүлгийг сайжруулах төсөл"-ийг эхлүүлээд байгаа. Тус төслийн хүрээнд аймгийн эрүүл мэндийн салбарын эмч, мэргэжилтнүүдийг чадавхижуулах замаар орон нутгийн зорилтот насны эмэгтэйчүүдийн дунд хөхний хорт хавдрын эрт илрүүлгийг нэмэгдүүлэх, хөхний хорт хавдраас сэргийлэх талаар эмэгтэйчүүдийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх ажлуудыг хэрэгжүүлээд байгаа юм.

Аймгийн хэмжээнд хөхний хорт хавдраар оношлогдон эмчилгээнд хамрагдаж байгаа 41 иргэн байдаг байна. 2023 он гарсаар шинээр 7 хүн нэмэгдэн, эмчилгээд хамрагдаж байгаа ажээ. Дээрх төслийн хүрээнд эрүүл мэндийн байгууллагуудын эх баригч нарыг чадавхижуулах сургалтыг үе шаттайгаар зохион байгуулахаар төлөвлөж, сум, өрхийн эрүүл мэндийн төвийн эх баригч нарыг чадавхижуулах сургалтыг аймгийнНэгдсэн эмнэлэг дээр зохион байгууллаа.

Эх баригчдыг чадавхижуулах сургалтыг Хавдрын үндэсний зөвлөлийн гүйцэтгэх захирал,хүний их эмч, Анагаах ухааны доктор Б.Цэцэгсайхан, ЭМГ-ын дарга, Анагаах ухааны докторР.Гандиймаа, ЭМГ-ын Нийгмийн эрүүл мэндийн хэлтсийн мэргэжилтэн, эмч нархийжээ.

ХӨВСГӨЛ: Цэргээс халагдаж ирсэн залууст нээлттэй ажлын байрыг танилцууллаа

nomun — Mon, 16 Oct 2023 13:46:46 +0800

Хөвсгөл аймгаас Увс аймгийн Хилийн цэргийн 0245 дугаар ангид хугацаат цэргийн албанд татагдсан залуус албаа нэр төртэйгөөр хааж энэ сарын 15-нд нутагтаа ирлээ. Залуусыг аймгийн Засаг даргын тамгын газрын Цэргийн штабын хамт олон хүлээн авч баяр хүргэн талархлаа илэрхийлэв.

Энэ үеэр аймгийн Хөдөлмөр халамжийн үйлчилгээний газрын мэргэжилтэн В.Шинэцэцэг залуучуудад орон нутагт нээлттэй ажлын байрны талаар мэдээлэл өгч, төсөл хамрагдах боломжтойг танилцууллаа. Хөвсгөл аймагт 18-25 насны 8000 гаруй залуус байдаг бөгөөд жилд хугацаат цэргийн албыг 300 орчим залуус биеэр хаадаг ажээ.

Архангай аймагт гэрээсээ гараад сураггүй болсон иргэнийг арав дахь өдрөө эрэн хайж байна

nomun — Mon, 09 Oct 2023 16:25:23 +0800

Архангай аймаг, Тариат сум. Хорго багийн “Тахилт” гэдэг газар /аймгийн төвөөс хойд зүгт 185 км-т, сумын төвөөс зүүн урд зүгт 30 км-т/ тус сумын харьяат иргэн Г нь 09.29-ний өдрийн 02:00 цагийн орчим согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ гэрээсээ гараад сураггүй болсон бөгөөд “Дагиналтай” нуурын усанд осолдсон байж болзошгүй тухай дуудлагыг 09.29-ний өдрийн 05:30 цагт хүлээн авсан.

Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Эрэн хайх, аврах салбар, Тариат сум дахь Эрэн хайх, аврах бүлгийн алба хаагчид, сумын Засаг даргын Тамгын газрын ажилтан, ар гэрийнхний хамт тус сумын харьяат иргэн Г/38 настай, эрэгтэй/-ыг эрэн хайх ажиллагааг 10.07-ны өдрийн 09:10 цагаас 19:00 цаг хүртэл “Дагиналтай” нуурын усанд завиар урсаж, 6 удаагийн шумбалт хийж, “Гуваа” гэдэг газар автомашинтай болон явганаар зохион байгуулсан боловч үр дүнд хүрээгүй. 10.09-ний өдрийн 08:00 цагт эрэн хайх ажиллагааг эхлүүлсэн хэмээн ОБЕГ-аас мэдээллээ.

АРХАНГАЙ: Төвшрүүлэх суманд 23 сортын үрийг туршилтаар тарьж байна

nomun — Mon, 09 Oct 2023 10:22:21 +0800

Архангай аймгийн Төвшрүүлэх сумын “Багахангай” ХХК-ийн тариан талбайд23 төрлийн сортын үрийг туршилтын журмааранхныжилдээ тарьжээ.Өндөр уулын бүсэд аль сортын үр дүнтэй ургаж, нутагших вэ гэдгийг багадаа гурван жил, цаашлаад таван жилийн хугацаанд тарьж байж нутагшуулдаг байна. Га талбайгаас авах ургац ихтэй байх нь үрээс шууд хамааралтай учраас аймгийн ХХААГ, Монголын агрономичдийн холбоо, Дарханы Ургамал газар тариалангийн хүрээлэнтэй хамтарчийнхүүТөвшрүүлэх сумандтуршилтын тариалалт хийсэн байна.

Тухайлбал, Дархан 131, Дархан 160, Дархан 222, Дархан 181, Дархан 144, Буриадскаяа 551, Алтайский, Новосибирскаяа зэрэг үрийн олон сортыг тарьсан нь анхны жилдээ гэхэд бүгд ургасан нь үр дүнгээ өгнө хэмээн хэлж байв. Мөн хэмжилтүүдийг ч хийж байгаа. Монголд тогтвортой ургац өгөх, Газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны тогтворжлийг хангах сортыг сонгох зорилготой аж.

Архангай аймгийн газар тариалангийн бүс нь өндөрлөг түвшинд оршдог онцлогтой. Аймгийн тариалан эргэлтийн талбай 25 мянга орчим га. Үүний 15 мянга га-д жилд үр тариа тарьдаг. Энэ талбайн 11 мянган га-д улаан буудай, дөрвөн мянга гаруйд малын тэжээл, 500 орчим га-д тосны ургамал, 100 гаруй га талбайд арвай, 300 га-д төмс, хүнсний ногоо тариалж байна.

АРХАНГАЙ: Бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо 62 буюу 20.6 хувиар буурчээ

nomun — Mon, 04 Sep 2023 10:21:17 +0800

Аймгийн хэмжээгээр энэ оны эхний 8 сарын байдлаар 244 гэмт хэрэг гарч, 199 хүн гэмт хэрэгт холбогджээ. Гэмт хэргийн улмаас 13 хүн нас барж, 87 хүн гэмтэж бэртэн улс болон иргэдэд 864.7 сая төгрөгийн хохирол учирсныг аймгийн Цагдаагийн газраас мэдээлж байна.

Бүртгэгдсэн нийт хэргийн 10.1 хувийг бүлэглэж 26.6 хувийг согтуугаар үйлдсэн ба зөрчил гаргасан 117 хүнийг албадан саатуулж, 238 хүнийг баривчилсанбайна. Өнгөрсөн оны мөн үетэй зэрэгцүүлэхэд бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо 62 (20.6%) тохиолдлоор, гэмт хэргийн холбогдогчийн тоо 48 (19.4%) тохиолдлоор тус тус буурсан аж. Харин 8 хүүхэд гэмт хэрэгт холбогдож, 33.3 хувиар өсжээ.

Архангай аймагт хүчтэй шуурганы улмаас хичээлийн байр, спорт заалны төмөр дээвэр салхинд хийсжээ

zulaa — Wed, 16 Aug 2023 13:19:29 +0800

Архангай аймгийн Хашаат сумын Жаргалант багийн Дэлийн-Өвөр гэдэг газар /аймгийн төвөөс зүүн урд зүгт 167 км, сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 5 км/-т наймдугаар сарын 13-ны 22:55 цагийн орчим хүчтэй аадар бороо орж, 27 м/с хүчтэй шороон шуурга шуурчээ.

Шуурганы улмаас ЕБС-ийн хичээлийн байр, спорт заалны дээвэр нурсан, дээврийн төмөр салхинд хийссэн, хоёр гэр нурж дахин ашиглах боломжгүй болсон тухай мэдээллийг наймдугаар сарын 14-ний 13:45 цагт хүлээн авсан байна.

Мэдээллийн дагуу тус сумын Засаг даргын Тамгын газрын даргаар ахлуулсан иргэд 12:15 цагт очиж нөхцөл байдалтай танилцаж хохирлыг тогтоож ажилласан тухай Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.

Архангай, Өмнөговь аймгуудад аадар борооны улмаас айл өрхүүд усанд автжээ

zulaa — Fri, 21 Jul 2023 10:31:57 +0800

Архангай аймгийн Эрдэнэбулган сумын Тамир багт өчигдөр өдрийн 19:05 цагийн орчимд түр зуурын аадар бороо орж, нэг өрхийн гэр, хоёр аж ахуй нэгжийн байр, нэг орон сууцны байрны зоорийн давхар усанд автжээ.

Иймд тус аймгийн Онцгой байдлын газрын алба хаагчид ажиллаж, нийтийн орон сууцны байрны зоорийн давхар усанд автсан байсан 17 тн орчим усыг соруулж аюулгүй болгожээ.

Мөн Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын Хайрхан багт өчигдөр өдрийн 17:30 цагаас 18:00 цагийн хооронд түр зуурын аадар бороо орж, суурьшлын бүс дэх айл өрхийн гэр, аж ахуй нэгж байгууллагын байр усанд автсан байна. Иймд тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Ханбогд сум дахь Гал түймэр унтраах, аврах 66 дугаар ангийн алба хаагчид үерийн даланг сэтлэн усыг урсгаж гадагшлуулах, усыг соруулах ажиллагааг зохион байгуулж, 07.20-ны өдрийн 00:37 цагт аюулгүй болгосон байна.

Түүхт 100 жилийн ойгоо таван аймаг ингэж тэмдэглэнэ

zulaa — Tue, 18 Jul 2023 09:00:37 +0800

Чойжилсүрэнгийн ГАНТУЛГА

Тулгар төрийн 2232 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 817 жил, Үндэсний эрх чөлөө, Тугаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 112 жил, Ардын хувьсгалын 102 жилийн ойгоо бид өргөн дэлгэр тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Харин энэ жил тэгш буюу 100 жилийн ойтойгоо золгож буй таван аймаг бий. Тэдгээр аймгууд ойн баяраа хэзээ, хэрхэн тэмдэглэх тухай мэдээллийг хүргэе.

Архангай аймгийн 100 жил

Шинэхэн арслангаар 100 жилийн ойгоо мялааж буй Архангай аймаг энэ жил ойн баяраа энэ сарын 26, 27, 28-ны өдрүүдэд тэмдэглэх юм. Аймгийнхаа 100 жилийн ойг тэмдэглэхтэй холбогдуулан тус аймгийн Засаг дарга Б.Цэрэннадмид зургаан салбар хороог хуралдуулж тодорхой үүрэг, чиглэл өгч, баярын товоо ийнхүү гаргажээ. Тус аймаг нь бөхчүүдээс гадна урлаг соёлын алдартан олонтой. Тиймээс эдгээр өдрүүдэд дуу хуур тасрахгүй байх ажээ. Үүнээс гадна аймгийн төвөөс 2.5 километрийн зайд “RN complex” аялал жуулчлал болон хөдөө аж ахуйн цогцолборыг байгуулж байгаа юм байна. Одоогоор бүх барилгын ажил дууссан бөгөөд тохижилтын ажил ч шувтрах шатанд явж буй тухай онцолжээ. Энэхүү цогцолборыг байгуулах болсон учир нь тус бүсэд түгжрэл байхгүй, автомашины зогсоол хангалттай гэж үзсэн байна. Үүнээс гадна тус цогцолборт өдөр бүр арга хэмжээтэй байхаар төлөвлөсөн гэнэ. Онцолбол явуулын цирк болон амьтны хүрээлэн байх аж. Мөн энэ жил аймгийн 100 жилээс гадна Ихтамир, Тариат, Хашаат, Хотонт, Цахир, Цэнхэр, Жаргалант, Цэнхэр зэрэг сумдын тэгш ой тохиож байна. Эдгээр сумдын баярын арга хэмжээ энэ сарын 16-наас эхэлж, өнөөдөр дуусгавар болох ажээ.

Завхан аймгийн 100 жил

Очирваань Отгонтэнгэрийн шүншигтэй Завхан аймаг энэ жил түүхт 100 жилийн ойтойгоо золгож байна. Аймгийн баяр наадам энэ сарын 10-12-нд болсон бол тэгш ой тохиож байгаа сумдын баяр наадам долдугаар сарын 19-21-ний өдрүүдэд нэгэн зэрэг болох ажээ. Тодруулбал Завханмандал, Их-Уул, Нөмрөг, Тосонцэнгэл, Яруу зэрэг сум тэгш ойгоо тэмдэглэх юм. Харин аймгийн 100 жил долдугаар сарын 30, 31-нд болох аж. Завхан аймгийн хувьд тэгш ойдоо зориулж олон ажил төлөвлөсний нэг нь Засаг даргын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн “Хөдөлгөөн-Эрүүл мэнд” зорилтод арга хэмжээ юм. Тиймээс 100 жилээрээ төрөөс биеийн тамир, спортын талаар баримталж буй бодлогын хэрэгжилтийг хангах, спорт, нийтийн биеийн тамирыг хөгжүүлэх, ард иргэдийн чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгөрүүлэх зорилгоор спортын арга хэмжээг түлхүү зохион байгуулахаар төлөвлөсөн байна. Үүнээс гадна Л.Ванганы нэрэмжит Завхан амгийн хөгжимт жүжгийн театр Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Н.Наранбаатарын найруулгаар “Асарын өндөр” түүхэн аялгуут жүжгийг өргөн барих ажээ.

Төв аймгийн 100 жил

Түүхт Төв аймгийнхан энэ жил мөн 100 жилийнхээ ойтой золгож байна. Үүнээс гадна Баяндэлгэр, Баянжаргалан, Дэлгэрхаан, Заамар, Мөнгөнморьт, Эрдэнэсант зэрэг сумдынх нь тэгш ой тохиож байгаа юм. Эдгээр сумдын баярыг энэ сарын 10-12 болон 21-23 ны өдрүүдэд зохион байгуулах ажээ. Харин аймгий 100 жилийг 26, 27, 28-ны өдрүүдэд тэмдэглэх юм байна. Тус аймгийн хувьд баярын өдрүүдээр эрийн гурван наадмыг зохион байгуулах ажээ. Тодруулбал 26-ны өдөр хязаалан насны морьдын уралдаанаар наадам эхлэх бол үндэсний сур болон шагайн харваагаар үргэлжлэх ажээ. Мөн “Миний нутаг” уран зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт Төв аймгийн музейд болох бол “Зуунмод цэргийн хүрээ”-ний ёслол, хүндэтгэлийн жагсаал, Монгол Улсын төрийн далбаа, аймаг, сумдын туг мандуулах арга хэмжээ зэрэг олон сонирхолтой хөтөлбөрийг тусгасан байна. Төв аймгийн 100 жилийн ойн баярын голлох арга хэмжээнүүд нь соёлын тоглолтууд байх юм. Тодруулбал “Төв түмний гоёл” үндэсний хувцас, өв соёлын арга хэмжээ, “Дүнжингаравын эгшиглэн” хүндэтгэлийн концерт, “Төв түмний үдшийн цэнгүүн” зэргийг онцолж болох юм байна.

Хэнтий аймгийн 100 жил

Их эзэн Чингис хааны өлгий нутаг Хан хэнтийчүүд энэ жил түүхт 100 жилийн ойгоо тэмдэглэнэ. Мөн Баян-Адарга, Баян-Овоо, Биндэр, Галшар, Дадал, Жаргалтхаан, Мөрөн, Өмнөдэлгэр зэрэг сумын тэгш ой тохиож байгаа билээ. Эдгээр сумдын баяр энэ сарын 19, 20-нд болох ажээ. Харин 100 жилийн ойгоо 27, 28-ны өдрүүдэд тэмдэглэх юм байна. Хэнтийчүүд ойгоо угтаж орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр “Найман аваргын цэцэрлэгт хүрээлэн”-д хөгжмийн аяар оргилдог усан оргилуур бүтээн байгуулахаар болсон байна. Мөн баярын өдрүүдийн онцлох үйл ажиллагааны нэг нь “Сэцэн ханы хурд-2023” буюу аймгийн 100 жилийн ойн сорилго уралдаан байх нь ээ. Энэхүү уралдааны гол зорилго нь аймгийн аварга хүлгийг алдаршуулахад оршиж байгаа юм байна. Үүнээс гадна эдгээр өдрүүдэд урлаг соёлынхны нэгдсэн тоглолт хөг нэмэх ажээ. Мөн тус аймаг энэ ондТөв цэнгэлдэх хүрээлэнгээ засч тохижуулсан гээд олон бүтээн байгуулалтын ажлыг хийжээ. Түүнээс онцолбол 100 жилийн ойн хүрээнд 600 хүний суудалтай соёлын төв өргөө ашиглалтад орж байгаа бол баярын өдрүүдэд их эзэн Чингис хааны музейгээр зочилж, их түүхийн харгуйгаар аялах боломжийг олгох юм байна.

Говь-Алтай аймгийн 100 жил

Говь-Алтай аймгийнхан Хантайшир уулын аймгийн 100 жилийн ойгоо энэ онд тэмдэглэхээр төлөвлөж байна. Тодруулбал ирэх сарын 1, 2-нд зохион байгуулах ажээ. Тус аймгийнхан ойн хүрээнд “100 бүтээлч” ажил аянг эхлүүлсэн билээ. Үүний хамгийн эхнхий ажил нь 1240 хүнтэй хийсэн “Жангар” туульсын арга хэмжээ юм. Мөн баярын өдрүүдийн үйл ажиллагааны оргил хэсэг нь Хантайшир уулын аймгийн түүхийг өгүүлсэн дөрвөн боть номыг дэлгэх ажээ. Үүнээс гадна аймгийн тухай баримтат кино, танилцуулга зэрэг сонирхолтой хөтөлбөрүүд багтсан байна. Үүнээс онцолбол эхний өдөр “Хантайшир экспо-2023”-ыг зохион байгуулах юм байна. Мөн орой нь залууст зориулсан соёл урлагийн тоглолттой бөгөөд энэхүү тоглолтын гол хэсэг нь гэрлийн шоу байх ажээ. Харин хоёр дахь өдрийн өглөө их насны морьд уралдах бол орой эрийн гурван наадмынаа шилдгүүдийг тодруулж, шагнал гардуулснаар 100 жилийн ойн арга хэмжээ өндөрлөх юм байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Архангай аймгийн Хотонт суманд үер бууж, 40 айл өрхийн 17 гэр, 23 байшин усанд автжээ

zulaa — Thu, 13 Jul 2023 16:44:24 +0800

Архангай аймгийн Хотонт суманд өчигдөр буюу 07 дугаар сарын 11-ний өдрийн 21:59 цагт дуу цахилгаантай хүчтэй аадар бороо орсны улмаас үер бууж айлууд үерт автсан дуудлага тус аймгийн Онцгой байдлын газарт ирсэн.

Үерийн усанд 17 иргэн боогдож, 40 айл өрхийн 17 гэр, 23 байшин, 4 хүнсний дэлгүүр, 4 цайны газар, 2 агуулах үерийн усанд автсан бөгөөд Онцгой байдлын газрын алба хаагчид 17 иргэнийг нүүлгэн шилжүүлжээ.

Тус суманд аймгийн онцгой комиссын гишүүд, Онцгой байдлын газар, сумын мэргэжлийн анги зэрэг холбогдох байгууллагуудын алба хаагчид шуурхай ажиллаж, усыг соруулах, лагийг зайлуулах, эвдрэл, гэмтлийг арилгахаар ажиллаж байна.Цаашид бороо үргэлжлэн орох төлөвтэй байгаа тул иргэд та бүхэн аюулгүй байдлаа ханган үер усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна.

Эх сурвалж: Архангай аймгийн Онцгой байдлын газар

АРХАНГАЙ: Үерийн усанд боогдсон иргэдийг нүүлгэн шилжүүллээ

zulaa — Wed, 12 Jul 2023 18:18:05 +0800

Одоогийн байдлаар үерт өртсөн 4 хүнсний дэлгүүр, 2 цайны газрын үерийн усыг бүрэн соруулж, лаг шаврыг зөөвөрлөн, 6 гэрийг аюулгүй газарт нүүлгэн шилжүүлж байна.

Үерийн голомтод Онцгой байдлын газар, сумын мэргэжлийн анги, иргэд зэрэг 70 гаруй хүн, 10 гаруй техник хэрэгсэлтэйгээр ажиллаж байна.

https://news.zindaa.mn/4nls

Цаг агаарын аюулт үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ

khulan — Tue, 11 Jul 2023 17:21:35 +0800

Өнөө шөнө Хэнтийн нутаг, Сүхбаатарын хойд хэсгээр, маргааш өдөр Архангайн нутаг, Өвөрхангайн хойд хэсгээр их бороо орох тул болзошгүй үер, усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна.

Монгол орны нийт гол мөрөн, нуурын усны түвшин нэмэгдэж хүчтэй үeрлэж байна. Иймд баталгаат зам, гүүр гармаар зорчих, амралт, аялал зугаалгаар явахдаа гол, мөрөн, нуурын эргээс хол зайд байрлаж амрах, гол нуурын усанд сэлэхгүй байх, зориулалтын бус хийлдэг завь, гудас, тоглоом ашиглахгүй байх, бага насны хүүхдийг хараа хяналтгүй гол, нуурын эрэг орчимд тоглуулахгүй байх, мэргэжлийн байгууллагуудаас өгч байгаа сэрэмжлүүлэх мэдээ, зөвлөмжийг дагаж хайртай гэр бүл, найз нөхөд, хамт олноо болзошгүй үер ус, аянга цахилгааны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна.

НААДАМ: 100 жилийн ой тохиож буй аймгууд

zulaa — Sun, 02 Jul 2023 15:48:34 +0800

Энэ онд Хэнтий, Архангай, Завхан, Төв, Говь-Алтай аймгуудын түүхт 100 жилийн ой тохиож байна.

Засгийн газрын баталсан тогтоолоор Тулгар төрийн 2232 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 817 жил, Үндэсний эрх чөлөө, Тугаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 112 жил, Ардын хувьсгалын 102 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмыг Говь-Алтай аймаг наймдугаар сарын 1, 2-нд, Архангай аймаг Завхан аймаг, Төв аймаг, Хэнтий аймаг долоодугаар сарын 27, 28-нд тэмдэглэн өнгөрүүлэхээр болжээ.

Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор, Булган зэрэг долоон аймгийн 82 сумыг цахилгаан эрчим хүчинд холбожээ

zulaa — Fri, 30 Jun 2023 15:45:38 +0800

Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор, Булган, Төв, Дундговь, Өмнөговь аймгуудын 82 сумыг өчигдөр орой /2023.06.29/ 20:24 цагт цахилгаан эрчим хүчинд холбосон болохыг "Цахилгаан Дамжуулах Үндэсний Сүлжээ" ТӨХК-аас мэдээллээ.

Энэ сарын 25-ны 18:37 цагт усархаг бороо орж, хүчтэй шуурсны улмаас Булган-Хархорин чиглэлийн 110 кВ-ын 24 ширхэг тулгуур унаж, дээрх аймаг, сумдад цахилгаан тасарсан тухай мэдээлж байв.

"ЦДҮС" ТӨХК-ийн таван салбарын 158 ажилтан, 40 орчим техник хэрэгсэлтэйгээр зургаадугаар сарын 26-ны өдрөөс эхлэн дөрөв хоног 24 цагаар ажиллаж тулгуур багануудыг сэргээн засварлажээ.

Цахилгааны 110кВ-ын 14 тулгуур унасны улмаас Архангай, Өвөрхангай зэрэг таван аймгийн 82 сум эрчим хүчгүй болоод байна

zulaa — Tue, 27 Jun 2023 18:38:57 +0800

Энэ сарын 25-ны өдөр буюу өчигдөр Улаанбаатар хотоос Өвөрхангай хүртэлх 110кВ-ын 14 тулгуур унасан байна. Үүний улмаас Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор, Булган зэрэг таван аймгийн 82 сум цахилгаан эрчим хүчгүй болсон байна.

Гэмтлийн шалтгааныг тогтоохоор үзлэгт явсан бригад өчигдөр /2023.06.25/ 18:37 цагт нийт 14 тулгуур унасан болохыг тогтоож, гэмтлийг сэргээн засварлахад 4-6 хоног шаардагдахаар байгааг Баянхонгор - Эрчим хүч ЦТ ХХК-аас мэдээлсэн байна. Гэмтлийн шалтгааныг урьдчилсан байдлаар усархаг бороо орж, шуурснаас болсон гэж үзэж байгаа аж. Эрчим хүчний хязгаарлалттай холбоотойгоор “Чандмань-Баянхонгор” ХК яаралтай арга хэмжээ авч цахилгааны нөөц эх үүсвэр буюу генераторыг ажиллуулан, цэвэр ус түгээх хэвийн үйл ажиллагааг хангаж байгаа аж.

Хангайн бүсийн скаутын анхдугаар майхант зуслан цугларалт

zulaa — Mon, 12 Jun 2023 13:53:38 +0800

Архангай аймаг байгуулагдсаны 100 жил

Тариат сум байгуулагдсаны 100 жил

Скаут насны хүүхдүүдийн энэ зуны ХАМГИЙН ТОМ, ХАМГИЙН ГОЁ арга хэмжээ маань эхлэхэд 12 хоног үлджээ. та хэд минь бүртгүүлж амжсан уу хэрвээ амжаагүй бол яаралтай бүртгүүлээрэй.Үйл ажиллагааны үеэр: Адал явдал, Нүүдэлчдийн ахуй соёл, өв уламжлал түүхийн, Чөлөөт цагийн, Скаут зэрэг цогцолбор төвүүд ажиллаж маш олон сонирхолтой хөтөлбөрийг оролцогч скаутууддаа хүргэхээр бэлдэж байна. Оройны шоу арга хэмжээ өдөр бүр, Монгол наадам гэх мэт

Хугацаа: 2023оны 6 сарын 22-27-нд

Хаана: Архангай аймгийн Тариат сумын Мөрөн баг. Суман амралтын цогцолборт түшиглэн явагдана.

Оролцогчдын нас: 11-17 насны хүүхдүүд

Бэлтгэх зүйлс: Майхан, мишок, аяга халбага, хувийн ариун цэврийн хэрэгсэл, ээлжийн хувцас, дүрэмт хувцас, борооны цув, усны гутал, дулаан хувцас.

Төлбөр: 350,000төгрөг 10+1 / унаа, хоол, бүч, эмблем, хөтөлбөрийн зардал/

Холбогдох утас:

- Улаанбаатар хотын оролцогчид - 86034545

- Хөдөө орон нутаг- 80090000

Архангай, Төв, Завхан, Хэнтий, Говь-Алтай аймаг 100 жилийн ойн баяр наадам тэмдэглэнэ

zulaa — Thu, 08 Jun 2023 15:52:32 +0800

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2023 оны зургаадугаар сарын 7-нд болж дараах асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэлээ.

Ардын Засгийн газрын 1923 оны шийдвэрээр Цэцэрлэг Мандал уулын аймаг, Богд хан уулын аймаг, Хантайшир уулын аймаг, Хан Хэнтий уулын аймаг байгуулагдсаны 100 жилийн ойн баяр наадмыг Архангай, Төв, Завхан, Хэнтий аймагт 2023 оны долоодугаар сарын 27, 28-нд, Хантайшир уулын аймаг байгуулагдсаны 100 жилийн ойн баяр наадмыг Говь-Алтай аймагт наймдугаар сарын 1, 2-нд тус тус тэмдэглэнэ.

Хурдан морины бүсийн уралдааныг аймаг байгуулагдсаны ойн баяр наадамтай хамтатган зохион байгуулна.

Мөн аймгийн Засаг дарга нараас ирүүлсэн саналыг үндэслэн Говьсүмбэр аймгийн баяр наадмыг 2023 оны долоодугаар сарын 6, 7, Булган аймгийн баяр наадмыг тус сарын 8, 9, Дорноговь аймгийн баяр наадмыг 27, 28-нд тус тус тэмдэглэхийг зөвшөөрлөө.

"Алтан цом"-ын эзнээр тодорсон Архангайн бөхчүүд 200 сая төгрөг гардлаа

zulaa — Mon, 05 Jun 2023 14:10:50 +0800

Монголын үндэсний бөхийн холбооны үндэсний “Алтан цом”-ын төлөөх барилдаан зургаан сарын турш үргэлжилж, өндөрлөлөө. 21 аймаг, 9 дүүргийг хамарсан Монгол бөхийн бүх гал, багуудын нийт 32 багийн 192 хүчтэн оролцсон "Алтан цом"-ын төлөөх барилдааны сүүлийн шатанд Булган болон Архангай аймгийн бөхчүүд хүч үзэн, 16:9-өөр Архангайчууд ялалт байгуулж, анхны алтан цомын эзэн боллоо. Харин багийн барилдаанд ялсан баг тус бүр барилдаан бүрийн дараа 5.000.000 төгрөг авч байсан бөгөөд барилдааны нэг давааг 100.000 төгрөгөөр тооцож урамшуулал олгосон юм.

"Алтан цом"-ыг 200 сая төгрөг дагалдсан бол дэд байрт шалгарсан Булган аймгийн багт 50 сая төгрөг олгожээ.

Үндэсний "Алтан цом"-ын загварыг уран барималч, зураач МУСТА Ж.Түмэнчулуун гаргасан бол уран дархан Б.Алтангэрэл хагас жилийн хугацаанд бүтээн туурвисан байна. Үнэт чулуун суурин дээр Их Юань гүрний үеийн Алтан хундагыг байрлуулж, Идэр залуу дөрвөн аваргаар түшүүлсэн энэхүү Алтан цом нь 0.6 метр өндөр, 43 кг жинтэй бүтээгджээ.

"Алтан цом"-ын суурийг хар ногоон өнгийн үнэт чулуугаар хийсэн нь Монгол бөхийн зүлэг ногоон дэвжээ үүрд оршихыг бэлгэдсэн бөгөөд найман талт суурь нь Монгол орны дөрвөн зүг, найман зовхисыг бэлгэдсэн байна. Мөн чулуун суурийн 3 давхар үе нь Монгол бөхийн өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван үеийн бэлгэдэж, бүхий л цаг үед Монгол бөхийн дэвжээ хад чулуу мэт бат оршин байхын илэрхийлэл юм. Найман тал, 3 үетэй энэхүү чулуун суурин дээр нийт 24 ширхэг мөнгөн хавтанг байрлуулсан байна.

Архангай аймгийн Хашаат сумын сурагчдын дотуур байрны дээвэр хүчтэй салхинд унажээ

zulaa — Fri, 12 May 2023 12:49:33 +0800

Архангай аймгийн Хашаат сумд хүчтэй шороон шуурга шуурсны улмаас сурагчдын дотуур байрны дээвэр салхинд хууларчээ.

Архангай аймаг “ШИЛЭН“ ажиллагаанд нэгдэхгүй байна

zulaa — Mon, 24 Apr 2023 13:32:21 +0800

"5Ш" ажиллагааны нэг болох Шилэн ажиллагааны хүрээнд төрийн өмчийн байгууллагуудаас яамд, агентлагууд, төрийн оролцоотой компаниудын мэдээллийг нээлттэй байршуулах ажлыг эрчимжүүлж буй. Өнгөрсөн нэг сарын хугацаанд л гэхэд Хөдөө аж ахуйг дэмжих сан болон Жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих сан тэргүүтэй 7 төрлийн мэдээллийг шилэн болгож нээлттэй мэдээллээд буй. Тэгвэл мэдээллээ ил тод байршуулж буй байдлаар нь авч үзвэл, дүүргүүдээс Налайх 49.29, Багахангай 43.66, Сүхбаатар дүүрэг 43.05 хувь буюу хамгийн муу үнэлгээ авчээ. Харин аймгуудаас Дорнод, Сүхбаатар, Булган, Ховд, Говь-Алтай аймгийн хамгийн муу үнэлгээтэй байгаа бол Архангай аймаг мэдээллээ огт байршуулаагүй буюу 0.00 хувийн үзүүлэлттэй байна.

https://ubn.mn/p/43351

Архангай аймгийн МХГ-ын дарга Ц-гийн 37 ам.долларын хахууль авсан хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ

zulaa — Tue, 18 Apr 2023 10:49:27 +0800

Прокурорын байгууллага өнгөрсөн долоо хоногт буюу 2023 оны 4 дүгээр сарын 10-наас 14-ний өдрүүдэд хэрэг бүртгэлтийн 30.964, мөрдөн байцаалтын 2593 хэрэгт хяналт тавьж ажиллав.

Үүнээс Эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг 137, Өмчлөх эрхийн эсрэг 68, Хөдөлгөөний аюулгүй байдал, тээврийн хэрэгслийн ашиглалтын журмын эсрэг 11, Бэлгийн эрх чөлөө халдашгүй байдлын эсрэг 8, Хүрээлэн байгаа орчны эсрэг 7, Хүний амьд явах эрхийн эсрэг 5, Авлига, албан тушаалын эсрэг 1, Мөрийтэй тоглоом зохион байгуулах 3, Гэрч, хохирогч, шинжээч, орчуулагч, хэлмэрчид хууль бусаар нөлөөлөх 1, нийт 324 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхэд шилжүүлж шийдвэрлэлээ.

Яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхэд шилжүүлсэн хэргээс дурдвал:

-Нийслэлийн прокурорын газраас Архангай аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Ц нь эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хуулийн этгээдийн үйл ажиллагааг зогсоох, хяналт шалгалт явуулах албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байхын тулд бусдаас 37.000 ам.долларыг бэлнээр хахуульд авсан гэх хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.4 дугаар зүйлийн 4-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэн, Архангай аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд;

-Дархан-Уул аймгийн прокурорын газраас иргэн Н, Б нар нь ашиг олох зорилгоор Скай зочид буудалд мөрийтэй тоглоом /покер/ зохион байгуулсан гэх хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 20.17 дугаар зүйлийн 1-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэн, тус аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд;

-Сонгинохайрхан дүүргийн прокурорын газраас иргэн В нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад худал мэдүүлж, бусдыг гэмт хэрэг үйлдсэн гэж гүтгэсэн, гэрч Н-ыг өөрт нь болон гэр бүлийхэнд нь хүч хэрэглэхээр заналхийлж, сүрдүүлсэн гэх хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1, 21.2 дугаар зүйлийн 2, 21.5 дугаар зүйлийн 1-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэн, тус дүүрэг дэх эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд тус тус шилжүүлсэн байна.

ЭМГЭНЭЛ | Архангай аймгийн Засаг дарга асан Д.Золжаргал таалал төгсжээ

zulaa — Mon, 17 Apr 2023 12:03:46 +0800

Бидний эрхэм журмын нөхөр, Дондогдоржийн Золжаргал 2023.04.16-ний өдөр таалал төгслөө. Архангай нутгийн унаган хүү Дондогдоржийн Золжаргал агсан нь нутаг усандаа хүндтэй, сэхээтэн гэр бүл болох Д.Дондогдоржийн гурав дахь хүү болж 1975 онд Архангай аймгийн Хотонт суманд мэндэлжээ. Түүний бага нас Архангай аймгийн Хотонт сумын Жарантайн голын хөвөөнд аав, ээж, ах дүүгийн хамт өнгөрсөн.

Талийгаач гурван хүүхдийн халамжит сайн аав, ханийнхаа түшиг тулгуур, улс орныхоо хөгжил, цэцэглэлт, бүтээн байгуулалтад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан эрхэм юм.

Тоодон дээл өмсөж, малын захаар дэгдэж явсан хөдөөгийн бор хүү Д.Золжаргал төрийн хүн болж Хүн амын хөгжил, нийгмийн хамгааллын яамны Төрийн захиргааны Удирдлагын газрын дарга, Нийгмийн даатгалын Ерөнхий газрын Тэргүүн дэд дарга бөгөөд Нийслэлийн Нийгмийн даатгалын газрын дарга, УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн Ажлын албаны дарга, Архангай аймгийн Ардчилсан намын дарга, Архангай аймгийн Засаг дарга зэрэг төрийн өндөр албан тушаалыг нэр төртэй, үүрэг хариуцлагатай хашиж явсан билээ.

Тэрбээр

1982-1992 онд Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийг дүүргэж

1992-1996 онд МУБИС-д Хэл уран зохиолын багш,

2000-2002 онд МУБИС-д Нийгмийн ухааны магистр,

2009-2013 онд МУИС ЭЗС-д статистикч, эдийн засагч

2006-2013 онд Удирдлагын академид Төрийн удирдлагын магистр зэрэг хамгаалж тус тус амжилттай суралцаж төгсөн улс эх орныхоо үйл хэрэгт хоёргүй сэтгэлээр зүтгэсэн юм.

1996-1997 онд Олон Улсын Хүүхдийн Найрамдал төвд удирдагч багш

1997-2001 онд Хүүхдийн Төлөө Үндэсний төвд мэргэжилтэн

2001-2004онд ГХЯаманд Монгол-Хятадын хилийг шалгах комиссын ажилтан

2004-2007 онд БГД-ийн Хөдөлмөр, Халамжийн Үйлчилгээний хэлтсийн дарга

2007-2008 онд Улсын Нийгмийн Даатгалын Ерөнхий Газарт Хамтын ажиллагааны газрын орлогч дарга

2008-2009 онд Хөдөлмөр, Халамжийн Үйлчилгээний газрын Хөдөлмөр эрхлэлтийн хэлтсийн дарга

2009-2012 онд БГД-ийн Хөдөлмөр, Халамж Үйлчилгээний хэлтсийн дарга

2012-2013 онд ХАХ, Нийгмийн хамгааллын яамны Төрийн захиргааны Удирдлагын газрын дарга

2013-2016 онд Нийгмийн даатгалын Ерөнхий газрын Тэргүүн дэд дарга бөгөөд Нийслэлийн Нийгмийн даатгалын газрын дарга

2016-2020 онд УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн Ажлын албаны дарга

2020 оны 11 сар---2021-09 Архангай аймгийн Засаг дарга

2020 оны 4 сараас Архангай аймгийн Ардчилсан намын даргын албын нэр төртэй хашиж байв.

Түүний тууштай, зарчимч зан чанар, ардчилсан үзэл санаа, үйл хэргийг үргэлжлүүлэн хамгаалах болно. Дондогдоржийн Золжаргал агсаны гэр бүл, төрөл төрөгсдөд улс орны өнцөг булан бүрт оршин байгаа мянга, мянган журмын нөхдийнхөө өмнөөс гүн эмгэнэл илэрхийлье.

Ум сайн амгалан болох болтугай!

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг

2023.04.16

Бог малын мялзан өвчнөөр өвчилсөн 30 ямааг устгажээ

zulaa — Fri, 14 Apr 2023 18:19:26 +0800

Архангай аймгийн Тариат сумын Алтаад багийн “Мараат”, “Урд булан”, “Гаадуун” гэдэг газар бог малд мялзан өвчний шинж тэмдэг илэрснийг 2023.03.31-ний өдөр 36 бог малаас дээж авч, шинжлүүлэхэд, 2023.04.05-ны өдрийн Улсын мал эмнэлгийн ариун цэврийн лабораторийн 23-2886 бүртгэлийн дугаартай шинжилгээний хариугаар бог малын мялзан өвчин болох нь тогтоогджээ. Тариат сумын Засаг даргын 2023 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдрийн А/53 дугаар тоот захирамжаар хорио цээрийн дэглэм тогтоож, суурин пост 1, хөдөлгөөнт эргүүл хоёрыг гарган, Онцгой байдлын газар, сум орон нутгаас 16 хүн, 4 техник хэрэгсэлтэй үүрэг гүйцэтгэж байна.

2023.04.12-ны өдрийн байдлаар нэг голомтын 2 өрхийн 398 ямаа, 21 хонь нийт 419 мал өвчилснөөс 55 ямаа, 2 хонь хорогдсоныг булж, устгасан байна. Зориудаар 30 ямаа устгажээ.Үлдсэн 332 бог малыг тусгаарлан хоёрдогч халдвараас сэргийлж, эмчилгээ хийж байна. Нийт 6200 м² талбайд ариутгал халдваргүйжүүлэлтийг хийжээ.

Энэ онд 19 сумын 101 багийн 8207 хот айлд 19.4 мянган малчин болон мал бүхий өрхийн 5,8 сая толгой мал өвөлжиж, хаваржиж байна. Аймгийн хэмжээнд жилийн эцсийн мал тооллогоор 5,8 сая толгой мал тоолуулсан. Малын хорогдлын мэдээгээр нийт мал сүргийн 3.2 хувь буюу 200602 толгой мал хорогджээ. Үүнээс тэмээ 33 толгой буюу 1.9 хаувь, адуу 10680 толгой буюу 2.2 хувь, үхэр 24920 толгой буюу 3.0 хувь, хонь 91262 толгой буюу 2.8 хувь, ямаа 73707 толгой буюу 4.8 хувь нь хорогджээ.

Архангай аймгийн Цэнхэр сумын Засаг даргаар ажиллаж байсан Г нь хандив нэрийдлээр 10 сая төгрөг хураажээ

zulaa — Tue, 04 Apr 2023 14:35:54 +0800

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2023 оны гуравдугаар сарын 27-31-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 126 гомдол, мэдээллийг шалгав. Үүнээс 10 гомдол, мэдээлэлд хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээж, 19 гомдол, мэдээлэлд хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээхээс татгалзах, нэг гомдлыг харьяаллын дагуу шилжүүлэх саналтайгаар прокурорт шилжүүлсэн бөгөөд одоогоор 96 гомдол, мэдээллийг хянан шалгаж байна.

Түүнчлэн эрүүгийн 845 хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулснаас өнгөрсөн долоо хоногт зургаан хэргийг шүүхэд шилжүүлэх, 22 хэргийг хаах, хоёр хэргийг харьяаллын дагуу шилжүүлэх саналтай прокурорт хүргүүлж, таван хэргийг нэгтгэн шалгаж байна. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд одоогоор 810 хэрэг шалгагдаж байна. Шүүхэд шилжүүлэх саналтайгаар прокурорын байгууллагад хүргүүлсэн хэргүүдийг дурдвал,

·Дархан-Уул аймгийн цагдаагийн газрын албан тушаалтан “Н”, “Т” нар албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан гэх;

·Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг даргын Тамгын газрын цэргийн штабын албан тушаалтан “О” нь хийх ёсгүй үйлдлийг хийж хахууль авсан гэх;

·“Чингис хаан” олон улсын нисэх онгоцны буудал дахь гаалийн газрын гаалийн улсын байцаагч “Б” нь хийх ёсгүй зүйлийг хийсний хариуд хахууль авсан гэх;

·Архангай аймгийн Цэнхэр сумын Засаг даргаар ажиллаж байсан “Г” нь албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж хандив нэрийдлээр бусдаас 10.000.000 төгрөг шаардаж авсан гэх;

·Цэргийн төв эмнэлгийн удирдах албан тушаалтан “М” нь хувийн ашиг сонирхлын үүднээс гүйцэтгэх ёсгүй үйлдэл хийсний хариуд хахууль авсан гэх;

"Эрдэнэс Монгол" ХХК-ийн охин компани болох “Багануур” ХК-ийн албан тушаалтнууд нь өөрийн эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгон хахууль авдаг гэх.

https://ergelt.mn/news/123/single/31867

Архангайн тойрогт нөхөн сонгууль болох уу?

zulaa — Tue, 28 Mar 2023 09:43:43 +0800

Ж.Мөнхбатыг өөрийнх нь хүсэлтээр УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлсөн. Тэрбээр УИХ-ын сонгуулийн нэгдүгээр тойрог буюу Архангай аймгаас сонгогдон гишүүнээр ажиллаж байв.

Түүний тойрогт хэзээ нөхөн сонгууль явуулах талаар УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн "Гишүүнээс чөлөөлөгдсөнөөс хойш 50 хоногийн дотор УИХ нөхөн сонгуулийг товлон зарлана гэсэн хуультай. Одоогоор яг хугацаа нь тогтоогүй байна. УИХ 50 хоногийн дотор багтааж шийдвэр гаргах ёстой" гэдгийг хэлсэн юм.

УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийн 9.9-т УИХ нөхөн сонгуулийг санал авах өдрийн хамт санал авах өдрөөс 70-аас доошгүй хоногийн өмнө нөхөн сонгууль явуулах нөхцөл байдал үүссэнээс хойш 50 хоногийн дотор энэ хуульд нийцүүлэн товлон зарлана хэмээн тусгажээ.

Харин сонгуулийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах цаг хугацааны хуваарийг Сонгуулийн Ерөнхий Хороо батладаг хуультай.

Эх сурвалж:www.polit.mn

Мөсний загасчлалын аварга шалгаруулах тэмцээн Өгий нуурт болжээ

zulaa — Mon, 20 Mar 2023 13:52:02 +0800

“Өгий цом-2023” мөсний загасчлалын аварга шалгаруулах тэмцээний бүртгэл Өгий нуурт хоёр үеэр болж Уламжлал ёсоороо хувинтай загасчлал хийжээ.

Тэмцээнийг Big fish дэлгүүр, Tok барилга угсралтын компани, Buddy shop, Ecoflow Mongolia, Total-One stop tools station, Gan auto service байгууллагууд дэмжин ажиллаж, нийт 19 баг, 95 тамирчин өрсөлдөж аваргуудаа тодруулсан байна. Багийн дүнгээр:

1-р байр "Номадс клуб".

Алтан медаль, Өгий цом-Аваргын цом, өргөмжлөл, тэмцээний дурсгалын аяга, ивээн тэтгэгч ТОК компанийн мөнгөн шагнал 1`000`000 төгрөг, ECOFLOW ваучер.

2-р байр "Про-40 клуб".

Мөнгөн медаль, өргөмжлөл, тэмцээний дурсгалын аяга, зохион байгуулагчийн мөнгөн шагнал 500`000 төгрөг, ивээн тэтгэгч БИГФИШ дэлгүүрийн нэрэмжит шагнал, ECOFLOW ваучер.

3-р байр "Найзууд клуб".

Хүрэл медаль, өргөмжлөл, тэмцээний дурсгалын аяга, зохион байгуулагчийн мөнгөн шагнал 300`000 төгрөг, ивээн тэтгэгч TOTAL брэндийн нэрэмжит шагнал, ECOFLOW ваучер.

Бариа заслын сувилагч ажлын байран дээрээ даралт харважээ

zulaa — Mon, 20 Mar 2023 12:22:23 +0800

Архангай аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн бариа заслын сувилагч ажлаа хийж байхдаа тархидаа цус харваж, УБ-т яаралтай хүргэгдэн иржээ. Өвчтөн өчигдөр Улсын Нэгдүгээр төв эмнэлэгт тархины мэс засалд орсон бөгөөд одоогоор бүрэн ухаан ороогүй, өөрийн амьсгалтай, зүүн талын гар, хөл саажсан байдалтай байгаа юм байна.

Тухайн сувилагчийн нөхөр эхнэрийгээ асрахаар Улаанбаатарт ирж, эмнэлэгт сахиж байгаа ба гэрт нь 6-15 насны дөрвөн хүүхэд зутруухан үлдсэн байна.

Эмнэлгийн эмч, ажилтнууд, тэр дундаа бариа заслын сувилагч өндөр ачаалалтай ажилладаг. Магадгүй ажлын ачаалал нь харвалтын шалтгаан болсон байж болзошгүй юм.

Уг асуудлаар бид Архангай аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн Эмчилгээ эрхэлсэн орлогч даргаас тодруулахад "Биеийн байдлыг нь асууж байгаа. Ер нь хүнд байгаа. Ар гэрийнх нь талаар сайн мэдэхгүй байна. Судалъя. Ажлын ачааллаас үүдэж даралт харвасан эсэхийг Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын хурлаар хэлэлцэнэ" гэв.

Эмнэлгийн эмч, ажилтнууд бусдын эрүүл мэндийн төлөө өндөр ачаалалтай ажиллаж, өөрсдөө эрүүл мэндийн асуудалтай тулгарч буй олон тохиолдлын нэг энэ болж байна. Тухайн сувилагчийн эрүүл мэнд болоод түүний нийгмийн байдалд эмнэлгийнх нь удирдлагууд хэрхэн анхаарч буй талаар бид үргэлжлүүлэн мэдээлнэ.

https://tsahiur.mn/n/s/13816